Người giữ lửa
Từ “idol vùng cao” đến đại biểu của dân
Không chỉ được yêu mến trên không gian số với những video “triệu view”, cô gái Dao đỏ Phùng Thị Mùi - Giám đốc Hợp tác xã Thảo dược tại thôn Phiêng Luông còn là đại biểu HĐND xã Bình An, tỉnh Tuyên Quang nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Giữ gìn bản sắc bằng tư duy số
“Chào bà con mọi miền Tổ quốc! Hôm nay Mùi lại đưa mọi người lên rừng tìm một loại cây thuốc quý của đồng bào Dao mình…”. Giữa không gian núi rừng Bình An, giọng nói trong trẻo, mộc mạc của Phùng Thị Mùi vang lên qua những video ngắn trên mạng xã hội.
Trong bộ quần áo đi rừng quen thuộc, cô gái Dao đỏ thoăn thoắt vượt đồi núi, giới thiệu từng loại cây thuốc, từng nét văn hóa bản địa tới người xem khắp cả nước. Với lối trò chuyện tự nhiên, chân chất, không màu mè, chị đã xây dựng được những kênh truyền thông cá nhân thu hút hàng triệu lượt theo dõi.
Sinh ra và lớn lên ở Phiêng Luông, tuổi thơ của chị Mùi gắn với mùi ngai ngái của rễ cây rừng, với những thúng lá thuốc Nam phơi đầy trước hiên nhà. Chị hiểu giá trị của những bài thuốc gia truyền mà đồng bào Dao gìn giữ qua nhiều thế hệ. “Mình luôn sợ một ngày các ông lang, bà mế già yếu đi, những bài thuốc quý sẽ thất truyền. Nếu người trẻ không lưu giữ thì mai này sẽ chẳng còn ai biết nữa”, Mùi chia sẻ.
Từ trăn trở ấy, chị quyết định dùng công nghệ để lưu giữ và quảng bá nguồn dược liệu của quê hương. Những chuyến lên rừng quay video, ghi chép công dụng cây thuốc, lắng nghe lời kể của các già làng trở thành công việc quen thuộc của cô gái trẻ.
Trong các video của mình, Mùi kể chuyện về người Dao bằng sự chân thành, gần gũi. Từ phiên chợ vùng cao, bữa cơm gia đình, cách đi rừng tìm thuốc, đến những phong tục truyền thống đều hiện lên tự nhiên, giản dị. Chính điều đó giúp hình ảnh bản làng Bình An đến gần hơn với cộng đồng mạng.
“Muốn đi xa phải đi cùng nhau”
Giữa thời buổi nhiều người làm nội dung tìm cách giữ riêng “bí quyết” để tạo lợi thế, Phùng Thị Mùi lại chọn con đường khác. Chị thường mở những “lớp học công nghệ” ngay tại sân nhà cho phụ nữ trong bản. Những đôi tay vốn chỉ quen cầm cuốc, cầm dao đi rừng nay bắt đầu học cách sử dụng điện thoại thông minh.
Từ việc quay video, căn góc máy, chỉnh ánh sáng, đến dựng clip, lồng nhạc hay livestream bán hàng, tất cả đều được chị tận tình hướng dẫn. Không ít chị em ban đầu còn e ngại, sợ nói trước máy quay, nhưng dần dần đã tự tin hơn.
Mùi chia sẻ, chị mong nhiều phụ nữ Dao, phụ nữ Tày ở Bình An có thể tận dụng mạng xã hội để quảng bá nông sản, phát triển kinh tế ngay trên quê hương mình.
Sự sẻ chia ấy gợi nhắc bài học về tinh thần đoàn kết, tương trợ mà Bác Hồ luôn nhấn mạnh. Với Mùi, giúp bà con biết sử dụng công nghệ cũng chính là giúp họ có thêm cơ hội thay đổi cuộc sống.
Những lượt xem, lượt chia sẻ ngày càng tăng trên mạng xã hội cũng giúp chị nhận ra tiềm năng lớn của quê hương. Bình An có nhiều dược liệu quý, mật ong rừng, nông sản sạch nhưng bao năm nay bà con vẫn loay hoay với điệp khúc “được mùa mất giá”.
Không muốn tài nguyên quê hương bị lãng phí, Mùi quyết định thành lập Hợp tác xã (HTX) Thảo dược Phùng Thị Mùi và đảm nhận vai trò Giám đốc. Không chỉ thu mua nông sản cho bà con với giá ổn định, HTX còn chuẩn hóa quy trình sản xuất, đầu tư bao bì, xây dựng thương hiệu và đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử.
Những sản phẩm từng chỉ quanh quẩn ở chợ phiên vùng cao nay đã có mặt ở nhiều tỉnh, thành. Hiện, xưởng sản xuất của HTX tạo việc làm thường xuyên cho 8 lao động địa phương, với mức thu nhập 7 - 10 triệu đồng mỗi tháng.
Chị Ma Thị Sim, một lao động tại HTX chia sẻ: “Nhờ có HTX của Mùi mà mình có việc làm ngay tại quê nhà, không phải đi làm thuê xa nữa. Có thu nhập ổn định mà vẫn được ở gần bố mẹ, chồng con”.
Từ “idol vùng cao” đến đại biểu của dân
Bằng những việc làm thiết thực cho cộng đồng, Phùng Thị Mùi đã nhận được sự tin yêu của bà con trong xã. Việc chị trúng cử đại biểu HĐND xã Bình An nhiệm kỳ 2026 - 2031 với tỷ lệ tín nhiệm 99% chính là kết quả của một quá trình cống hiến bền bỉ.
Từ một cô gái làm video trên mạng xã hội, giờ đây chị Mùi trở thành người đại diện cho tiếng nói của cử tri địa phương. Điều khiến nhiều người quý mến chị không chỉ là sức ảnh hưởng trên nền tảng số, mà còn ở cách chị biến sự nổi tiếng thành giá trị cho cộng đồng.
Bước vào "nghị trường", nữ đại biểu 9X mang theo mong muốn thúc đẩy chuyển đổi số ở vùng cao. Chị muốn giúp nhiều bà con biết cách đưa nông sản “lên mạng”, xây dựng thương hiệu và chủ động bán hàng để không còn bị thương lái ép giá.
Ông Trịnh Văn Năm - Bí thư Đảng ủy xã Bình An, nhận định: “Việc những người trẻ có sức ảnh hưởng trên nền tảng số như Phùng Thị Mùi trúng cử HĐND xã là tín hiệu rất đáng mừng. Điều đó cho thấy trách nhiệm của thanh niên với quê hương. Mùi là tấm gương về tinh thần dám nghĩ, dám làm và luôn đặt lợi ích của Nhân dân lên trên hết”.
