Công tác Dân tộc
Thái Nguyên nhận diện các “điểm nghẽn” trong thực hiện chính sách dân tộc ở cơ sở
Tỉnh Thái Nguyên đã tổ chức nhiều đoàn công tác tiến hành khảo sát việc thực hiện chính sách dân tộc ở cơ sở, từ đó nhận diện các “điểm nghẽn” để có giải pháp tháo gỡ trong thời gian tới.
Từ những vướng mắc trong thực hiện chính sách đất đai, khó khăn về hạ tầng, đến nhu cầu hỗ trợ học sinh vùng đồng bào DTTS và miền núi, nhiều vấn đề tồn tại ở cơ sở đã được các đoàn khảo sát của tỉnh Thái Nguyên ghi nhận trực tiếp.
Không chỉ dừng lại ở việc nắm bắt thực trạng, kết quả khảo sát còn trở thành cơ sở quan trọng để tỉnh xây dựng cơ chế, phân bổ nguồn lực và đề ra các giải pháp tháo gỡ "điểm nghẽn", góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách dân tộc trong giai đoạn mới.
Chính sách về đất đai vẫn là “nút thắt”
Sảng Mộc là xã khu vực III, nơi sinh sống của 638 hộ thuộc 5 dân tộc, với khoảng 3.400 nhân khẩu. Điều kiện kinh tế - xã hội của xã còn nhiều khó khăn, cuối năm 2025 tỷ lệ hộ nghèo vẫn chiếm 26,62% tổng số hộ.
Sảng Mộc là một trong những địa bàn triển khai hợp phần thứ hai về phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi thuộc Chương trình MTQG tích hợp giai đoạn 2026-2030. Để nắm bắt tình hình, ngày 10/6/2026, Ban Dân tộc – HĐND tỉnh Thái Nguyên đã tiến hành khảo sát việc thực hiện chính sách dân tộc trên địa bàn xã.
Nội dung trọng tâm khảo sát là tình hình thực hiện chính sách về đất đai cho đồng bào DTTS theo Nghị quyết số 10/2024/NQ-HĐND ngày 06/9/2024 của HĐND tỉnh và chính sách cho trẻ em nhà trẻ, học sinh, học viên DTTS theo Nghị định 66/2025/NĐ-CP ngày 12/3/2025 của Chính phủ.
Báo cáo của UBND xã Sảng Mộc cho thấy, xã đã triển khai chính sách theo Nghị định 66/2025/NĐ-CP. Từ khi chính sách có hiệu lực đến nay, xã đã hỗ trợ 100% tiền ăn, nhà ở và gạo cho 312 học sinh (245 học sinh bậc tiểu học, trung học cơ sở, 67 trẻ mầm non).
Đối với chính sách về đất đai, theo ông Lê Văn Thọ - Chủ tịch UBND xã Sảng Mộc, việc triển khai còn vướng do địa phương không còn quỹ đất. Xã kiến nghị tỉnh và các ngành chức năng quan tâm tháo gỡ khó khăn về quỹ đất để thực hiện chính sách hiệu quả hơn.
Việc triển khai chính sách về đất đai cho đồng bào DTTS cũng gặp một số vướng mắc tại xã khu vực III Nghinh Tường. Thực tế tại địa phương đã được Ban Dân tộc – HĐND tỉnh ghi nhận trong buổi giám sát chiều ngày 10/6.
Thống nhất cơ chế để chính sách phát huy hiệu quả
Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Thái Nguyên đã rà soát nhu cầu đầu tư 374 công trình thiết yếu phục vụ đời sống và sản xuất của người dân, với tổng nhu cầu vốn trên 1.046 tỷ đồng.
Tại buổi làm việc của Thường trực Tỉnh ủy với Sở Dân tộc và Tôn giáo ngày 9/6/2026, Bí thư Tỉnh ủy Trịnh Xuân Trường yêu cầu các sở, ngành, địa phương triển khai hiệu quả các Chương trình MTQG, trong đó ưu tiên nguồn lực đầu tư cho hạ tầng thiết yếu, giáo dục, y tế, nhà ở và hỗ trợ phát triển sinh kế cho đồng bào DTTS.
Ông yêu cầu cơ quan chuyên môn rà soát, thống nhất các cơ chế, chính sách, quy chế của hai tỉnh trước sáp nhập, bảo đảm đồng bộ trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện.
Theo ông Nguyễn Hồng Lam, Chủ tịch UBND xã Nghinh Tường, hiện trên địa bàn xã có nhiều thửa đất ở của người dân chồng lấn với đất lâm nghiệp nên chưa thể cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Vì vậy, xã Nghinh Tường kiến nghị, tỉnh quan tâm hỗ trợ kinh phí xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, đồng thời tăng cường cán bộ chuyên môn phối hợp giải quyết hồ sơ để triển khai hiệu quả chính sách đất đai cho đồng bào DTTS trên địa bàn.
Xã cũng kiến nghị tỉnh đầu tư cơ sở vật chất cho các trường phổ thông dân tộc bán trú. Đồng thời nâng mức hỗ trợ tiền ăn, kinh phí thuê người nấu ăn cho học sinh tại các cơ sở giáo dục thuộc diện thụ hưởng chính sách.
Thái Nguyên lắng nghe cơ sở để hoạch định nguồn lực
Ngày 9/10/2026, tại kỳ họp lần thứ ba (kỳ họp chuyên đề) HĐND tỉnh Thái Nguyên đã thông qua 18 nghị quyết quan trọng, nhằm kịp thời tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Một trong những quyết sách được thông qua, là Nghị quyết quy định nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ ngân sách nhà nước thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2026 – 2030 (Chương trình MTQG tích hợp) trên địa bàn.
Theo bà Phó Thị Thủy,Trưởng Ban Dân tộc - HĐND tỉnh Thái Nguyên, nghị quyết được ban hành trên cơ sở đã được các cơ quan liên quan thẩm tra kỹ lưỡng từ ghi nhận thực tế ở cơ sở. Trong đó, Ban đã khảo sát ở các xã thuộc phạm vi triển khai hợp phần thứ hai về phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Đơn cử khi khảo sát tại xã Thành Công, dù là xã khu vực I nhưng nhiều tuyến đường giao thông liên xóm, ngõ xóm trên địa bàn xã chưa được bê tông hóa; các công trình thủy lợi, kênh mương chưa đáp ứng nhu cầu sản xuất...
Còn tại Tân Cương, xã có điều kiện thuận lợi để hình thành vùng nông nghiệp hàng hóa tập trung. Nhưng hiện trạng dân cư phân bố không tập trung là thách thức cho việc đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật…
Theo bà Thủy, tại các cuộc khảo sát của Ban Dân tộc - HĐND tỉnh đã có nhiều kiến nghị để triển khai Chương trình MTQG tích hợp, trọng tâm là các nội dung, hoạt động thuộc hợp phần thứ hai.
Trong đó nổi bật, là đề xuất ưu tiên tăng mức hỗ trợ vốn đầu tư phát triển và kinh phí sự nghiệp đối với các xã miền núi, vùng đồng bào DTTS.
Đồng thời, đơn giản hóa trình tự, thủ tục hành chính trong công tác quản lý, thanh quyết toán nguồn vốn đối với các công trình quy mô nhỏ, công trình do cộng đồng thực hiện.
Các địa phương cũng kiến nghị, xây dựng cơ chế hỗ trợ đặc thù hoặc ưu tiên tăng định mức vốn sự nghiệp hỗ trợ trực tiếp cho các vùng sản xuất cây chủ lực; tăng cường phân cấp, tạo điều kiện thuận lợi cho cơ sở trong quá trình tổ chức thực hiện.
Nhận diện đúng "điểm nghẽn" là bước đầu tiên để tìm ra lời giải cho bài toán phát triển vùng đồng bào DTTS và miền núi. Từ những kiến nghị về quỹ đất, hạ tầng, thủ tục đầu tư đến nhu cầu hỗ trợ sinh kế, giáo dục, Thái Nguyên đang cho thấy, cách tiếp cận lấy thực tiễn làm điểm xuất phát cho hoạch định chính sách.
Khi tiếng nói từ cơ sở được lắng nghe và chuyển hóa thành quyết sách, nguồn lực sẽ có cơ hội đến đúng nơi cần nhất, tạo động lực mới cho phát triển bền vững và thu hẹp khoảng cách giữa các vùng miền.
.jpg)
