Thành tựu và Phát triển
"Trợ lực" thúc đẩy giảm nghèo vùng đồng bào DTTS
Từ những mô hình sinh kế phù hợp đến các chuỗi liên kết sản xuất bền vững, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025 đã trở thành "trợ lực" giúp đồng bào phát huy nội lực, ổn định cuộc sống và từng bước làm giàu trên chính quê hương mình.
Những mô hình sinh kế thúc đẩy giảm nghèo hiệu quả
Năm 2023, từ nguồn vốn của Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi giai đoạn 2021-2025 (Chương trình MTQG 1719), anh Hứa Văn Hữu, dân tộc Tày, thôn Hiệp Hòa, xã Ea M'Droh được vay 60 triệu đồng để phát triển mô hình nuôi dê sinh sản. Số tiền được sử dụng để xây dựng chuồng trại và mua ba cặp dê giống.
"Lúc đầu tôi cũng lo lắng vì chưa từng nuôi dê với quy mô lớn. Nhưng được cán bộ xã, Hội Nông dân hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc, phòng bệnh nên dần yên tâm hơn. Đến nay, đàn dê phát triển tốt, sinh sản đều, mang lại nguồn thu ổn định cho gia đình", anh Hữu chia sẻ.
Câu chuyện của gia đình anh Hữu là một trong hàng nghìn trường hợp đang được hỗ trợ từ các chính sách của Nhà nước. Thay vì hỗ trợ mang tính ngắn hạn, các chương trình hiện nay tập trung tạo sinh kế lâu dài, giúp người dân có điều kiện tự chủ sản xuất, nâng cao thu nhập và từng bước thoát nghèo bền vững.
Bên cạnh hỗ trợ từng hộ gia đình, nhiều địa phương còn chú trọng xây dựng các mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, hình thành vùng nguyên liệu tập trung, tạo việc làm và nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp.
Tại xã Ea Na, mô hình liên kết sản xuất trong chăm sóc và tiêu thụ cà phê từ nguồn vốn của Dự án 3 thuộc Chương trình MTQG 1719 đang mang lại nhiều tín hiệu tích cực. Dự án được triển khai trên diện tích 69ha với sự tham gia của 71 hộ đồng bào DTTS.
Gia đình chị H'Drêch ở buôn Kla có 5 sào cà phê. Từ đầu năm 2025, chị tham gia dự án và được hỗ trợ phân bón, thuốc bảo vệ thực vật hữu cơ cùng các lớp hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc cây trồng.
"Chúng tôi được hỗ trợ vật tư, được hướng dẫn kỹ thuật và còn có đơn vị liên kết bao tiêu sản phẩm nên rất yên tâm sản xuất. Mong rằng mô hình tiếp tục được duy trì để cây cà phê phát triển bền vững hơn, đời sống bà con ngày càng khá lên", chị H'Drêch bày tỏ.
Buôn Kla hiện có 438 hộ với hơn 2.100 nhân khẩu, chủ yếu là đồng bào Ê Đê. Trong tổng diện tích 80ha cà phê của buôn, có hơn 25ha đang tham gia chuỗi liên kết sản xuất.
Ông Y Krai Hdơt, Trưởng buôn Kla cho biết, trước đây người dân chủ yếu chăm sóc cà phê theo kinh nghiệm nên năng suất không ổn định. Sau khi tham gia liên kết, cây cà phê sinh trưởng tốt hơn, tán lá xanh khỏe, tỷ lệ đậu quả cao hơn.
"Dù bà con chưa áp dụng hoàn toàn các quy trình kỹ thuật nhưng đã thực hiện được khoảng 70%. Qua thực tế có thể thấy hiệu quả rõ rệt so với những năm trước. Chúng tôi mong tiếp tục được hỗ trợ để người dân tiếp cận khoa học kỹ thuật, phát triển sản xuất bền vững hơn", ông Y Krai Hdơt nói.
Chính sách tạo lực đẩy, người dân thêm sức bật
Đắk Lắk hiện có 45 dân tộc cùng sinh sống, trong đó đồng bào DTTS chiếm hơn 25% dân số. Những năm qua, tỉnh đã tập trung nguồn lực lớn để triển khai Chương trình MTQG 1719, xem đây là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền.
Giai đoạn 2021 - 2025, tổng nguồn vốn thực hiện chương trình trên địa bàn tỉnh đạt hơn 4.200 tỷ đồng. Nguồn lực này được đầu tư đồng bộ cho hạ tầng giao thông, điện, trường học, nước sinh hoạt, hỗ trợ phát triển sản xuất, đào tạo nghề và giải quyết việc làm.
Theo ông Đinh Văn Quán, Phó Chủ tịch UBND xã Ea Na, các chính sách hỗ trợ từ Chương trình MTQG 1719 không chỉ giúp người dân giảm chi phí đầu tư ban đầu mà còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất.
"Người dân được tiếp cận khoa học kỹ thuật, từng bước chuyển sang sản xuất sạch, an toàn và bền vững hơn. Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao thu nhập, giảm nghèo lâu dài và xây dựng vùng cà phê chất lượng cao của địa phương", ông Quán cho biết.
Thực tế cho thấy, điều đáng mừng không chỉ nằm ở những con số giảm nghèo mà còn ở sự thay đổi trong nhận thức của người dân. Nếu trước đây nhiều hộ chỉ trông chờ vào một loại cây trồng hoặc sản xuất theo tập quán cũ thì nay đã chủ động học hỏi kỹ thuật mới, mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, kết hợp chăn nuôi để đa dạng nguồn thu.
Theo Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Đắk Lắk, giai đoạn 2021 - 2025, Chương trình MTQG 1719 đã triển khai 481 dự án hỗ trợ phát triển sản xuất và đa dạng hóa sinh kế cho hơn 7.278 hộ dân.
Nhờ sự vào cuộc đồng bộ của các cấp chính quyền cùng sự nỗ lực vươn lên của người dân, tỷ lệ hộ nghèo vùng đồng bào DTTS của tỉnh đã giảm từ 27,49% năm 2021 xuống còn 12,44% năm 2025, bình quân giảm 3,75% mỗi năm, vượt chỉ tiêu đề ra.
Chia sẻ về định hướng công tác dân tộc trong thời gian tới, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk Lương Nguyễn Minh Triết nhấn mạnh: Đắk Lắk là địa phương đa dạng về dân tộc và tôn giáo. Đồng bào DTTS chiếm 1/4 dân số với 45 thành phần dân tộc.
Công tác giảm nghèo đã có nhiều chuyển biến, nhưng hiện nay số hộ nghèo trong đồng bào DTTS còn cao. Vì vậy, thực hiện công tác dân tộc trong giai đoạn tới quan trọng nhất là tập trung ưu tiên giảm nghèo, cải thiện thu nhập, nâng cao đời sống nhân dân.
