Mô hình tốt - câu chuyện hay
Liệt sĩ hy sinh ở tuổi 20 được gọi đúng tên sau 54 năm chờ đợi
Sau 54 năm nằm lại chiến trường Nam Bộ, liệt sĩ Nguyễn Trọng Cát (quê xã Hợp Tiến, tỉnh Thanh Hóa) đã được xác định đúng danh tính nhờ kết quả giám định ADN từ mẫu sinh phẩm của thân nhân. Cuộc đoàn tụ muộn màng khép lại hành trình dài chờ đợi của gia đình và tiếp tục mở ra hy vọng tìm kiếm thông tin cho hàng nghìn thân nhân liệt sĩ trên cả nước.
Xác định đúng danh tính liệt sĩ - Khép lại hơn nửa thế kỷ chờ đợi
Theo kết quả giám định ADN và đối chiếu thông tin thân nhân, cơ quan chức năng xác định hài cốt an táng tại mộ số 52, hàng 2, lô B, khu B, Nghĩa trang Liệt sĩ Ngã Bảy - Phụng Hiệp (TP. Cần Thơ) chính là liệt sĩ Nguyễn Trọng Cát.
Sinh năm 1952, ông là Trung đội phó chiến đấu tại chiến trường Nam Bộ, hy sinh ngày 20/10/1972 khi mới 20 tuổi. Sau ngày đất nước thống nhất, gia đình chỉ biết thông tin liệt sĩ đã hy sinh nhưng không xác định được chính xác nơi an nghỉ.
Nhiều năm trôi qua, việc tìm kiếm thông tin phần mộ gặp nhiều khó khăn do thiếu dữ liệu đối chiếu. Chỉ đến khi mẫu ADN của thân nhân được thu nhận tại quê nhà Thanh Hóa, kết hợp với cơ sở dữ liệu quốc gia về liệt sĩ và công nghệ giám định ADN, danh tính liệt sĩ mới được xác nhận.
Kết quả này không chỉ khép lại hơn nửa thế kỷ chờ đợi của gia đình, mà còn là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của việc ứng dụng khoa học - công nghệ trong công tác tìm kiếm, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Câu chuyện của liệt sĩ Nguyễn Trọng Cát diễn ra trong bối cảnh "Chiến dịch 500 ngày đêm” thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định danh tính đang được triển khai trên phạm vi cả nước.
Địa phương dẫn đầu về mẫu ADN thân nhân liệt sĩ
Theo thống kê, cả nước hiện còn khoảng 500.000 liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Đây là con số lớn, phản ánh khối lượng công việc nặng nề trong công tác tìm kiếm, quy tập và xác định hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin.
Riêng tỉnh Thanh Hóa hiện có hơn 56.000 liệt sĩ, trong đó khoảng 3.540 trường hợp chưa xác định được đầy đủ thông tin hoặc nơi an táng phần mộ. Đến nay, địa phương đã hoàn thành thu nhận 37.808 mẫu ADN thân nhân liệt sĩ, đạt 100% số trường hợp đủ điều kiện lấy mẫu.
Trong số này, có 933 mẫu của mẹ đẻ liệt sĩ và hàng chục nghìn mẫu của thân nhân cận huyết thống bên ngoại. Với 94 điểm thu nhận mẫu cùng các tổ công tác lưu động, Thanh Hóa hiện là địa phương có số lượng mẫu ADN thân nhân liệt sĩ được thu nhận nhiều nhất cả nước.
Từ nguồn dữ liệu ADN này, đến nay đã có 8 liệt sĩ quê Thanh Hóa được xác định danh tính bằng phương pháp giám định ADN, trong đó liệt sĩ Nguyễn Trọng Cát là trường hợp mới nhất.
Song song với công tác thu nhận mẫu ADN thân nhân, tỉnh Thanh Hóa đang triển khai Chiến dịch “500 ngày đêm” trong tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Trên địa bàn tỉnh hiện có 32 nghĩa trang liệt sĩ và 3 đài tưởng niệm, với tổng cộng 11.174 phần mộ liệt sĩ; trong đó 9.842 phần mộ đã có đầy đủ thông tin hoặc được lấy mẫu phục vụ giám định ADN.
Theo kế hoạch, Thanh Hóa phấn đấu tìm kiếm, quy tập từ 40 đến 45 hài cốt liệt sĩ, gồm 12 hài cốt trong nước và 33 hài cốt quân tình nguyện, chuyên gia Việt Nam hy sinh tại Lào. Đồng thời, địa phương đặt mục tiêu hoàn thành lấy mẫu đối với 2.932 phần mộ chưa xác định thông tin tại 25 nghĩa trang liệt sĩ trước ngày 31/3/2027.
Từ một mẫu ADN được thu nhận tại quê nhà đến kết quả đối sánh, sau 54 năm, hành trình tìm lại tên cho liệt sĩ Nguyễn Trọng Cát cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong công tác “đền ơn đáp nghĩa”.
Mỗi kết quả xác định danh tính không chỉ giúp một gia đình khép lại hành trình chờ đợi kéo dài hàng chục năm mà còn góp phần hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về liệt sĩ, phục vụ hiệu quả hơn công tác tìm kiếm trong thời gian tới.
