Bản làng hôm nay

Theo dấu giữa đại ngàn

Bản Khe Sung nằm nép mình bên những dãy lèn đá vôi dựng đứng nối liền rừng nguyên sinh thuộc dãy Trường Sơn hùng vĩ. Đây là không gian và môi trường lý tưởng để các loài voọc chà vá chân nâu và voọc đen gáy trắng sinh trưởng.

Trưởng Bản Hồ Văn Sơn cho biết, khu vực lèn đá ở bản có nhiều đàn voọc sinh sống. Số cá thể voọc ước khoảng 50 - 60 con. Nhiều hôm, voọc còn xuống nương rẫy kiếm thức ăn. Dù thấy người nhưng đàn voọc không bỏ chạy vì đã quen với sự hiện diện của con người.

“Ở đây bà con không săn bắn, không đặt bẫy và cũng không xua đuổi nên voọc ở Khe Sung dạn lắm”, ông Sơn chia sẻ.

Nếu voọc đen gáy trắng mang vẻ đẹp bí ẩn của núi rừng thì voọc chà vá chân nâu lại nổi bật bởi bộ lông nhiều màu sắc. Chính vì vậy, loài này được giới khoa học và những người yêu thiên nhiên mệnh danh là “nữ hoàng” các loài voọc. Bộ lông của chúng hội tụ nhiều màu sắc đặc trưng như vàng, xám, trắng, đen, đỏ nâu tạo nên vẻ đẹp hiếm có trong thế giới động vật.

Theo các tài liệu bảo tồn, voọc chà vá chân nâu là loài linh trưởng đặc hữu của khu vực Đông Dương. Loài này được ghi nhận phân bố chủ yếu dọc dãy Trường Sơn. Đây là loài động vật quý hiếm đang đứng trước nhiều nguy cơ suy giảm số lượng ngoài tự nhiên.

Trong khi đó, voọc đen gáy trắng cũng thuộc nhóm động vật nguy cấp, quý hiếm cần được ưu tiên bảo vệ. Loài này có tên trong Sách đỏ Việt Nam và thế giới.

Giữ sự bình yên cho voọc

Điều đặc biệt ở Khe Sung không chỉ là sự xuất hiện của những đàn voọc quý hiếm. Đáng trân trọng hơn chính là ý thức bảo vệ rừng, giữ sự bình yên cho đàn voọc của bà con người Bru Vân Kiều ở Khe Sung.

Ông Đặng Văn Đương - Chủ tịch UBND xã Kim Ngân cho biết, những năm gần đây, nhận thức của bà con ở Khe Sung đã thay đổi rõ rệt. Bà con tự nguyện giao nộp súng săn, nỏ và các dụng cụ săn bắn khác.

Trong các cuộc họp bản, các già làng, trưởng bản và Người có uy tín thường xuyên tuyên truyền về vai trò của rừng. Những cuộc họp bản luôn nhắc nhở người dân không săn bắt động vật hoang dã. Người vi phạm sẽ bị cộng đồng phê bình nghiêm khắc. Nhờ đó, rừng Khe Sung vẫn giữ được sự bình yên hiếm có.

Cùng với người dân, chính quyền địa phương và lực lượng kiểm lâm đã có nhiều nỗ lực nhằm bảo vệ môi trường sống của voọc nói riêng và động vật hoang dã nói chung.

Ông Nguyễn Thanh Hải, Trạm trưởng Trạm kiểm lâm Trường Xuân cho biết: Trong thời gian qua, lực lượng kiểm lâm thường xuyên phối hợp với người dân tuần tra rừng, ngăn chặn săn bắt trái phép. Bên cạnh đó, đơn vị cũng tuyên truyền pháp luật về bảo tồn đa dạng sinh học đến bà con ở bản Khe Sung và vùng phụ cận.

Những nỗ lực ấy đang mang lại tín hiệu tích cực. Không chỉ voọc đen gáy trắng, voọc chà vá chân nâu mà nhiều loài chim, thú rừng khác cũng đang xuất hiện ngày càng nhiều ở Khe Sung.

Khe Sung hôm nay không chỉ là nơi sinh sống ổn định của 47 hộ gia đình người Bru Vân Kiều mà còn trở thành “lãnh địa” của loài voọc đen gáy trắng và voọc chà vá chân nâu. Khi cộng đồng cùng chung tay bảo vệ thiên nhiên, những giá trị quý giá nhất của rừng vẫn có thể được gìn giữ.

Nỗ lực bảo tồn đàn Voọc mũi hếch quý hiếm tại Hà Giang

Phú Yên: Ghi nhận nhiều cá thể voọc chà vá chân xám tại huyện Đồng Xuân

Phạm Tiến