Công tác Dân tộc
Ưu tiên các lĩnh vực tác động trực tiếp đến đời sống đồng bào DTTS
Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Y Vinh Tơr đề nghị tỉnh Điện Biên rà soát mục tiêu, chỉ tiêu, tập trung nguồn lực thực hiện Chương trình MTQG giai đoạn 2026 - 2030. Trong đó, ưu tiên các lĩnh vực tác động trực tiếp đến đời sống đồng bào DTTS.
.jpg)
Ngày 29/7, Đoàn công tác của Bộ Dân tộc và Tôn giáo do Thứ trưởng Y Vinh Tơr làm Trưởng đoàn đã làm việc với UBND tỉnh Điện Biên về tình hình kết quả thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2025 (Chương trình MTQG 1719) và nắm tình hình triển khai Hợp phần 2 Chương trình MTQG nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2026 - 2030 (Chương trình MTQG giai đoạn 2026 - 2030).
Giải ngân gần 100% nguồn vốn Chương trình MTQG 1719
Điện Biên là tỉnh miền núi, biên giới với hơn 663.000 dân, gồm 19 dân tộc cùng sinh sống; trong đó, đồng bào DTTS chiếm đa số. Sau sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh hiện có 45 xã, phường; trong đó 38 xã khu vực III, 14 xã biên giới và 923 thôn đặc biệt khó khăn.
Đây là địa bàn còn nhiều khó khăn khi tỷ lệ hộ nghèo đa chiều hiện ở mức 30,83%, phần lớn là hộ đồng bào DTTS. Tuy nhiên, với sự hỗ trợ từ các chương trình, chính sách, diện mạo vùng khó khăn của tỉnh Điện Biên đã có nhiều chuyển biến tích cực.
Giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh Điện Biên được phân bổ hơn 4.712 tỷ đồng thực hiện Chương trình MTQG 1719. Đến hết năm 2025, tỉnh đã giải ngân hơn 4.689 tỷ đồng, đạt 99,5% kế hoạch. Năm 2026, địa phương tiếp tục đề xuất kéo dài thực hiện gần 293,6 tỷ đồng vốn ngân sách Trung ương; đến ngày 30/6 đã giải ngân hơn 83,5 tỷ đồng.
Theo ông Nguyễn Thanh Sơn - Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Điện Biên, đến ngày 30/6/2026, tỉnh đã hoàn thành 15/30 chỉ tiêu của Chương trình MTQG 1719.
Theo đó, nhiều kết quả nổi bật đã được ghi nhận như: Tỷ lệ giảm nghèo vùng đồng bào DTTS đạt 5,4%/năm; 90% thôn có đường ô tô được cứng hóa; 98% đồng bào DTTS tham gia bảo hiểm y tế; tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi giảm còn 14,01%. Bình quân mỗi năm, tỉnh đào tạo nghề cho hơn 7.700 lao động và hỗ trợ nước sinh hoạt cho gần 30.000 hộ dân.
Tập trung tháo gỡ các chỉ tiêu chưa hoàn thành
Bên cạnh những kết quả đạt được, tỉnh Điện Biên hiện vẫn còn 14 chỉ tiêu chưa hoàn thành, chủ yếu liên quan đến việc đưa xã, thôn ra khỏi diện đặc biệt khó khăn; kiên cố hóa trường lớp; phát triển hạ tầng thông tin, điện, nước sinh hoạt; xây dựng nhà sinh hoạt cộng đồng; hỗ trợ đất ở, đất sản xuất, nhà ở và sắp xếp ổn định dân cư. Còn 1 chỉ tiêu đang rà soát do mới sáp nhập thôn, bản.
Theo đánh giá của tỉnh Điện Biên, nguyên nhân chủ yếu do địa bàn rộng, địa hình phức tạp, nguồn lực đầu tư còn hạn chế, trong khi tỷ lệ hộ nghèo cao, nguy cơ tái nghèo còn lớn. Một số vấn đề xã hội như tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, suy dinh dưỡng trẻ em vẫn còn diễn biến phức tạp.
Ngoài ra, năng lực tổ chức thực hiện ở một số cơ sở còn hạn chế, nhất là sau quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy. Một bộ phận người dân vẫn còn tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào chính sách hỗ trợ.
Bước vào giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Điện Biên đã thành lập Ban Chỉ đạo cấp tỉnh, ban hành các văn bản hướng dẫn triển khai Chương trình MTQG. Tỉnh đặt mục tiêu hoàn thành 26/26 chỉ tiêu phát triển vùng đồng bào DTTS và miền núi thông qua việc lồng ghép hiệu quả các nguồn lực đầu tư.
Để đạt mục tiêu này, Điện Biên kiến nghị Trung ương tiếp tục quan tâm bố trí nguồn lực phù hợp, có cơ chế đặc thù đối với các tỉnh miền núi, biên giới. Đồng thời, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tạo điều kiện để địa phương chủ động tổ chức thực hiện.
Phát biểu tại buổi làm việc, ông Nguyễn Minh Phú - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên, nhấn mạnh: Chương trình MTQG 1719 có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Theo ông Nguyễn Minh Phú, khó khăn lớn nhất hiện nay là năng lực thực hiện ở cấp cơ sở còn hạn chế, trong khi cán bộ cấp xã phải đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ sau sắp xếp tổ chức bộ máy. Vì vậy, cần tiếp tục nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, tăng cường kiểm tra, giám sát và hoàn thiện các tiêu chí phân bổ vốn phù hợp với từng địa bàn.
Tỉnh Điện Biên cũng đề nghị Trung ương sớm hoàn thiện cơ chế phối hợp, hướng dẫn chuyên môn, giúp địa phương triển khai chương trình đồng bộ, hiệu quả trong giai đoạn mới.
Tăng cường phân cấp gắn với kiểm tra, giám sát
Kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Y Vinh Tơr ghi nhận những kết quả tỉnh Điện Biên đạt được trong triển khai Chương trình MTQG thời gian qua.
Thứ trưởng đề nghị địa phương tiếp tục rà soát mục tiêu, chỉ tiêu, xác định rõ nhiệm vụ ưu tiên, lộ trình thực hiện và giải pháp huy động nguồn lực phù hợp để hoàn thành mục tiêu giai đoạn 2026 - 2030.
Theo Thứ trưởng, địa phương cần xây dựng kế hoạch sát thực tế, tránh đầu tư dàn trải; tập trung nguồn lực vào những lĩnh vực tác động trực tiếp đến đời sống người dân như: Phát triển sản xuất, giáo dục, y tế, giảm nghèo bền vững và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Cùng với đó, tỉnh cần tăng cường phân cấp gắn với kiểm tra, giám sát; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, số hóa dữ liệu quản lý; phát huy lợi thế từng vùng, bảo tồn giá trị văn hóa, tạo động lực phát triển bền vững vùng đồng bào DTTS và miền núi.
