Bản làng hôm nay

Bản làng hôm nay

“Bán đất sản xuất thì chẳng khác nào mình bán con”

Ngọc Chí 30/07/2026 06:00

“Bán đất sản xuất thì chẳng khác nào mình bán con”. Câu nói giản dị của già A Thiếu cho thấy sự thay đổi lớn của đồng bào DTTS nơi đây. Thay vì bán đất, đồng bào đã biết giữ đất để làm giàu.

1(1)_watermarked.jpg
Già A Thiếu cho rằng, "nếu mình bán đất thì chẳng khác nào mình bán con". Ảnh: Ngọc Chí

Giữ đất cho con cháu

Dạo trong khu vườn rộng gần 1 ha đang trồng cà phê, sầu riêng, mắc ca, già A Thiếu (72 tuổi, dân tộc Gia Rai), làng Lung, xã Ya Ly, tỉnh Quảng Ngãi kể, trước đây, khu đất này và những khu đất khác của gia đình có rất nhiều người hỏi mua nhưng ông không bán. Già nói rằng: “Nếu bán đất thì chẳng khác nào tôi bán con”.

“Tôi có tất cả 7 ha đất, nhưng có đến 6 người con. Có đất sản xuất, nuôi các con trưởng thành. Phải để dành đất cho con, cháu xây dựng cuộc sống sau này”, già A Thiếu chia sẻ thêm.

2(1)_watermarked.jpg
Năm nay, 100 cây sầu riêng đã cho thu hoạch, giúp già có thêm thu nhập. Ảnh: Ngọc Chí

Khi các con trưởng thành, già A Thiếu đã chia cho 6 người con mỗi người 1 ha để phát triển kinh tế. Từ phần đất được chia, cả 6 người con hiện nay đã trồng cây cao su, cà phê và có thu nhập ổn định, cuộc sống khá giả.

Riêng già để lại 1 ha, già không trồng cây sắn như trước, mà chuyển đổi toàn bộ sang trồng cà phê, sầu riêng, mắc ca. Các loại cây trồng đối với già trước đây rất lạ lẫm.

“Năm 2022, tôi trồng 100 cây sầu riêng; đến năm 2024 thì trồng thêm 400 cây cà phê, 100 cây mắc ca. Năm nay thu bói sầu riêng, cà phê chắc được hơn 200 triệu. Nhiêu đó thì 2 vợ chồng già đủ sống”, già A Thiếu tâm sự.

5_watermarked.jpg
Đồng bào DTTS ở xã Ya Ly đã biết giữ đất để sản xuất, không còn tình trạng bán đất để lấy tiền tiêu xài như trước đây. Ảnh: Ngọc Chí

Câu chuyện giữ đất để cho con có cuộc sống ổn định của già A Thiếu không phải là đơn lẻ, mà đó là thực tế chung hiện nay ở các làng đồng bào DTTS xã Ya Ly.

Đồng bào DTTS đã biết giữ đất để sản xuất, không còn tình trạng bán đất để lấy tiền tiêu xài như trước đây.

Ông Phan Chí Thiện - Chủ tịch UBND xã Ya Ly, cho biết: Thời gian qua, cấp ủy, chính quyền xã thường xuyên tuyên truyền, vận động nên người dân có sự thay đổi rất lớn. Rõ nét nhất là không còn tình trạng bán đất như trước. Người dân đã biết giữ đất, chia đất cho các con để cùng xây dựng cuộc sống ấm no.

Làm giàu từ đất

Xã Ya Ly có diện tích hơn 27.131 ha. Toàn xã có 9 thôn, dân số hơn 10.700 người, trong đó, đồng bào DTTS chiếm hơn 84%. Người dân sinh sống chủ yếu bằng sản xuất nông nghiệp.

4_watermarked.jpg
Cây cà phê, cao su và các loại cây ăn trái đã mang lại cuộc sống ấm no cho đồng bào DTTS ở xã Ya Ly. Ảnh: Ngọc Chí

Để nâng cao đời sống người dân, những năm qua, xã Ya Ly đã đẩy mạnh triển khai thực hiện Đề án “Cải tạo vườn tạp” gắn với Cuộc vận động “Làm thay đổi nếp nghĩ, cách làm của đồng bào DTTS, làm đồng bào DTTS vươn lên thoát nghèo bền vững”.

"Người dân đã có đất sản xuất, xã tập trung hỗ trợ cây giống, hướng dẫn kỹ thuật để người dân chuyển đổi những diện tích đất trồng sắn sang trồng cây cao su, cà phê, sầu riêng, mắc ca và các loại cây ăn trái khác. Đối với diện tích đất trong vườn nhà thì xã vận động người dân tận dụng trồng thêm cây cà phê, hoặc cây ăn trái".

Ông Phan Chí Thiện, Chủ tịch UBND xã Ya Ly, tỉnh Quảng Ngãi

Với sự quan tâm của cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương, đồng bào DTTS ở xã Ya Ly đã dần thay đổi nhận thức, tư duy trong sản xuất nông nghiệp, biết lựa chọn cây giống mới, áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất để tăng năng suất, thu nhập trên một đơn vị diện tích.

Hiện, toàn xã có hơn 2.385 ha cây cao su, hơn 717 ha cà phê, 505 ha cây ăn quả. Thu nhập bình quân đầu người đạt 52,72 triệu đồng/năm. Tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 1,38%.

Đặc biệt, nhiều hộ đồng bào DTTS từ chỗ nghèo khó, giờ đã vươn lên có mức thu nhập từ vài trăm triệu đến hơn 1 tỷ đồng mỗi năm.

Anh A Blơh, làng O, xã Ya Ly, chia sẻ: Từ những cuộc họp làng, được nghe những chủ trương, đường lối đúng đắn của Đảng và sự quan tâm của chính quyền địa phương, anh suy nghĩ mình phải giữ đất, không được bán và phải chuyển đổi cơ cấu cây trồng để nâng cao thu nhập.

3(1)_watermarked.jpg
Cây cà phê đã mang lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình anh A Blơh, làng O, xã Ya Ly. Ảnh: Ngọc Chí

“Năm 2020, tôi quyết định vay vốn về chuyển đổi 5 ha đất trồng sắn sang trồng cao su, cà phê và sầu riêng. Năm 2024, cà phê, sầu riêng bắt đầu cho thu hoạch, mỗi năm trừ chi phí thì gia đình cũng thu về hơn 500 triệu đồng”, anh A Blơh chia sẻ thêm.

Về xã Ya Ly hôm nay, những đồi sắn năm xưa giờ được thay thế bằng đồi cây cao su, cà phê, cây ăn trái bạt ngàn xanh tốt; những ngôi nhà tạm bợ đã được thay thế bằng nhà xây kiên cố. Sự đổi thay đó đến từ sự thay đổi nhận thức và quyết tâm vươn lên làm giàu của đồng bào DTTS nơi đây.

Ngọc Chí