Công tác Dân tộc
Làm rõ nguyên nhân và đề xuất phương án xử lý các công trình vốn Chương trình MTQG chậm tiến độ
Đà Nẵng yêu cầu các địa phương tập trung tháo gỡ vướng mắc các dự án có nguồn vốn từ Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG). Đối với những dự án ít hoặc không còn vướng mắc, phấn đấu hoàn thành giải ngân trước ngày 31/12; làm rõ nguyên nhân và phương án xử lý đối với các công trình chậm tiến độ.
Ngày 5/8, Đoàn công tác của Sở Dân tộc và Tôn giáo TP. Đà Nẵng do ông Nguyễn Mạnh Hà - Giám đốc Sở làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc với UBND các xã La Dêê, La Êê, Nam Giang và Đắc Pring về kết quả thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) giai đoạn 2021 - 2025, đồng thời rà soát công tác chuẩn bị triển khai các chương trình MTQG giai đoạn 2026 - 2030.
Nhiều khó khăn ảnh hưởng tiến độ giải ngân
Tại buổi làm việc, các địa phương đã thẳng thắn chỉ ra nhiều khó khăn đang ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện các công trình, dự án cũng như tỷ lệ giải ngân nguồn vốn.
Theo lãnh đạo xã La Êê, trở ngại lớn nhất hiện nay là tình trạng khan hiếm vật liệu xây dựng và thiếu nhân công lao động. Giá vật liệu tăng cao khiến nhiều công trình chậm tiến độ, kéo theo việc giải ngân nguồn vốn gặp nhiều khó khăn.
Địa phương hiện có hai dự án nhà sinh hoạt cộng đồng tại thôn Côn Zốt và thôn Pà Oai có nguy cơ phải dừng triển khai do vướng thiết kế và nằm trong khu vực có nguy cơ sạt lở. Tỷ lệ giải ngân của 2 công trình này chỉ đạt khoảng 14%. Xã kiến nghị điều chuyển nguồn vốn của các dự án này sang giai đoạn 2026 - 2030.
Bên cạnh đó, La Êê cũng đề xuất cho phép khai thác một số mỏ cát tại chỗ để phục vụ thi công các công trình, góp phần giảm chi phí và đẩy nhanh tiến độ thực hiện.
Ở xã La Dêê, lãnh đạo xã cho biết, địa phương đã xây dựng kế hoạch đôn đốc các nhà thầu, đơn vị thi công để khắc phục những tồn tại ở các công trình còn chậm tiến độ.
Đồng thời kiến nghị phần vốn đầu tư còn dư sau quyết toán được chuyển sang năm sau để tiếp tục thực hiện, còn đối với nguồn vốn sự nghiệp không thể triển khai được vì những lý do khách quan sẽ hoàn trả ngân sách theo quy định.
Cũng giống như xã La Êê, xã Nam Giang phản ánh nguồn cung vật liệu xây dựng (cát, đá) trên địa bàn rất khan hiếm. Bên cạnh đó, tuyến Quốc lộ 14D - tuyến giao thông duy nhất kết nối trung tâm xã với khu vực triển khai các dự án - đã xuống cấp nghiêm trọng, gây nhiều khó khăn cho việc vận chuyển vật tư, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công các công trình và giải ngân.
Ngoài hạ tầng giao thông, Nam Giang còn gặp khó trong công tác giảm nghèo khi tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo không còn khả năng lao động chiếm tỷ lệ lớn. Điều này khiến việc đào tạo nghề, hỗ trợ sinh kế, giải quyết việc làm và triển khai các mô hình giảm nghèo chưa đạt hiệu quả như mong muốn.
Địa phương cũng cho biết hiện chưa được bố trí công chức có chuyên môn về đầu tư xây dựng nên việc quyết toán các công trình gặp nhiều lúng túng.
Đối với nguồn vốn hỗ trợ nhà ở thuộc Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững, qua rà soát nhiều hộ đã được hưởng chính sách từ các chương trình khác nên xã đề nghị hoàn trả phần kinh phí không thể giải ngân.
Đối với xã Đắc Pring, địa phương kiến nghị thành phố và các sở, ngành sớm có hướng xử lý đối với dự án Trường Phổ thông Dân tộc bán trú THCS liên xã Đắc Pring - Đắc Pre do nhà thầu không còn đủ năng lực thi công, dự án đã phải dừng triển khai.
Ngoài ra, địa phương cũng đề nghị tháo gỡ những vướng mắc liên quan đến giải phóng mặt bằng, tái định cư và các công trình chuyển tiếp từ đơn vị hành chính cũ đã hết thời gian thực hiện nhưng vẫn chưa hoàn thành.
Chỉ rõ nguyên nhân và đề xuất phương án xử lý đối với công trình chậm tiến độ
Qua nghe báo cáo của các địa phương, Đoàn công tác đề nghị các xã khẩn trương rà soát toàn bộ danh mục dự án, phân loại rõ công trình tiếp tục triển khai và công trình không còn khả năng thực hiện để có phương án điều chỉnh nguồn vốn phù hợp.
Đối với những dự án ít hoặc không còn vướng mắc, các địa phương cần tập trung đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu hoàn thành giải ngân trước ngày 31/12. Những công trình thiếu vốn phải được khảo sát, tổng hợp đầy đủ để báo cáo các sở, ngành xem xét bổ sung theo quy định.
Kết luận buổi làm việc, ông Nguyễn Mạnh Hà, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo TP. Đà Nẵng ghi nhận nỗ lực của các địa phương trong quá trình triển khai các chương trình MTQG thời gian qua; đồng thời yêu cầu từng xã chủ động báo cáo cụ thể những khó khăn, nhất là nhu cầu tăng cường cán bộ chuyên môn nhằm hỗ trợ giải quyết các vướng mắc về hồ sơ, thủ tục đầu tư.
Đối với những công trình không thể tiếp tục triển khai, địa phương phải làm rõ nguyên nhân, tiến độ thực hiện và đề xuất phương án xử lý cụ thể. Những dự án cần bổ sung kinh phí cũng phải có báo cáo đầy đủ để các cơ quan chức năng xem xét.
Riêng chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát, lãnh đạo Sở yêu cầu các địa phương khẩn trương tháo gỡ những vướng mắc về mặt bằng, thủ tục và phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành để sớm triển khai, bảo đảm người dân được thụ hưởng chính sách đúng tiến độ.
Ông Nguyễn Mạnh Hà cũng nhấn mạnh, giải ngân không chỉ là mục tiêu về tiến độ mà phải đi đôi với hiệu quả đầu tư. Bước sang giai đoạn 2026 - 2030, việc lựa chọn dự án cần xuất phát từ nhu cầu thực tế của người dân, ưu tiên các công trình trọng tâm, tránh đầu tư dàn trải.
Đối với các mô hình hỗ trợ sinh kế, các địa phương cần tính toán theo hướng gắn với phát triển sản phẩm OCOP, tạo sinh kế bền vững, nâng cao thu nhập và góp phần giảm nghèo lâu dài cho đồng bào vùng cao.
Những kiến nghị còn lại của các địa phương sẽ được Đoàn công tác tổng hợp, phối hợp với các sở, ngành liên quan nghiên cứu, tham mưu phương án tháo gỡ trong thời gian tới.
