Thành tựu và Phát triển
Mùa Hè ở chùa Khmer: Học chữ, giữ tiếng nói dân tộc
Vào mỗi dịp Hè, nhiều chùa Phật giáo Nam tông Khmer tại TP. Cần Thơ lại mở các lớp dạy chữ Khmer miễn phí cho con em đồng bào Khmer. Không chỉ giúp các em biết đọc, biết viết tiếng nói, chữ viết của dân tộc mình, những lớp học này còn trở thành không gian sinh hoạt văn hóa, góp phần gìn giữ bản sắc Khmer qua từng thế hệ.
Tiếng đọc bài vang vọng giữa sân chùa
Những ngày Hè, khuôn viên chùa Prum Visal (còn gọi là chùa Hai Con Cọp), xã Lịch Hội Thượng, TP. Cần Thơ trở nên nhộn nhịp hơn khi tiếng đọc bài, đánh vần chữ Khmer vang lên từ các lớp học.
Em Lý Thị Bích Ngân, dân tộc Khmer, ngụ xã Lịch Hội Thượng, năm nay chuẩn bị lên lớp 6, đã nhiều năm liên tiếp tham gia lớp học chữ Khmer tại chùa. Em chia sẻ, kỳ nghỉ Hè là khoảng thời gian để em học thêm tiếng nói, chữ viết của dân tộc mình.
“Em rất thích học chữ Khmer vì giờ đã có thể đọc và viết được. Đây là ngôn ngữ của dân tộc mình nên em muốn tìm hiểu, gìn giữ”, Bích Ngân nói.
Đối với những học sinh mới bắt đầu làm quen với chữ Khmer, các vị sư và giáo viên luôn kiên trì hướng dẫn từng nét chữ, cách phát âm, giúp các em tiếp cận kiến thức từng bước.
Sư Tăng Hoàng Văn tu tập tại chùa Hai Con Cọp, cho biết hằng năm từ tháng 6 đến cuối tháng 8, chùa tổ chức lớp dạy chữ Khmer miễn phí cho con em đồng bào Khmer trên địa bàn. Năm nay, lớp học có 45 học sinh từ lớp 5 đến lớp 9 tham gia.
Theo sư Tăng Hoàng Văn, phương pháp giảng dạy được thực hiện theo từng bước, từ học nguyên âm, phụ âm, cách viết chữ đến ghép chữ, đánh vần và đọc bài. Với những em mới học, mỗi ngày chỉ tiếp cận một lượng kiến thức vừa phải để dễ tiếp thu.
Cách chùa Hai Con Cọp khoảng 2 km, chùa Sóc Tia, xã Lịch Hội Thượng cũng duy trì các lớp học chữ Khmer trong dịp Hè. Đại đức Trần Tuyền, trụ trì chùa Sóc Tia, cho biết từ cuối tháng 5, chùa đã tổ chức các lớp học và duy trì đến hết kỳ nghỉ.
Năm nay, chùa mở 3 lớp với 80 học sinh tham gia. Việc tổ chức lớp học không chỉ đáp ứng nhu cầu học tập của các em mà còn là mong muốn của phật tử và sư sãi trong việc bảo tồn tiếng nói, chữ viết Khmer.
“Sau một năm học phổ thông, hơn 2 tháng nghỉ Hè là thời gian phù hợp để các em đến chùa học chữ Khmer. Đây là hoạt động được duy trì nhiều năm nhằm góp phần giữ gìn ngôn ngữ và văn hóa của dân tộc”, Đại đức Trần Tuyền cho biết.
Bên cạnh việc trang bị kiến thức, các lớp học còn tạo môi trường sinh hoạt lành mạnh cho các em trong kỳ nghỉ Hè, giúp các em giao lưu, kết nối và tránh xa những tác động tiêu cực từ môi trường bên ngoài.
.jpg)
Chính sách tiếp sức gìn giữ tiếng Khmer
Theo ông Lâm Hoàng Mẫu - Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo TP. Cần Thơ, việc bảo tồn và phát huy tiếng nói, chữ viết của đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó có đồng bào Khmer, có ý nghĩa quan trọng trong giữ gìn bản sắc văn hóa, đồng thời góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Giai đoạn 2020 - 2025, tỉnh Sóc Trăng (cũ) đã triển khai chính sách hỗ trợ người dạy tiếng, chữ Khmer trong dịp Hè. Kết quả, có 91/93 chùa và Salatel tổ chức dạy chữ Khmer, mở 1.258 lớp, thu hút hơn 30.500 học sinh tham gia, với tổng kinh phí hỗ trợ 13 tỷ đồng.
Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính vào tháng 7/2025, TP. Cần Thơ tiếp tục duy trì chính sách hỗ trợ công tác dạy tiếng nói, chữ viết dân tộc thiểu số. Sở Dân tộc và Tôn giáo TP. Cần Thơ đã phối hợp tham mưu HĐND thành phố ban hành Nghị quyết số 49/2025/NQ-HĐND ngày 31/12/2025 về chính sách hỗ trợ người dạy tiếng Khmer, tiếng Hoa giai đoạn 2026 - 2030.
Điểm mới của chính sách là mở rộng phạm vi hỗ trợ đối với các điểm dạy tiếng Khmer tại chùa, salatel, nhà văn hóa, điểm trường trên địa bàn thành phố.
Theo đó, người dạy tiếng và chữ Khmer được hỗ trợ 50.000 đồng/tiết, tối đa 12 tiết/tuần/lớp, trong thời gian không quá 2,5 tháng mỗi năm. Chính sách được triển khai từ Hè năm 2026 đến hết năm 2030.
Ông Lâm Hoàng Mẫu cho biết, thời gian tới, Sở Dân tộc và Tôn giáo TP. Cần Thơ sẽ tiếp tục phối hợp với các ngành liên quan và địa phương tổ chức triển khai hiệu quả chính sách, bảo đảm nguồn hỗ trợ đến đúng đối tượng.
“Công tác kiểm tra, giám sát sẽ được tăng cường, thường xuyên khảo sát thực tế tại các điểm dạy học để bảo đảm kinh phí được chi trả đầy đủ, kịp thời; đồng thời kịp thời tháo gỡ những khó khăn phát sinh từ cơ sở”, ông Mẫu nhấn mạnh.
Từ những lớp học giản dị dưới mái chùa, tiếng Khmer vẫn được truyền dạy qua từng nét chữ, từng bài đọc. Mỗi lớp học Hè không chỉ giúp thế hệ trẻ Khmer tiếp cận ngôn ngữ dân tộc mình, mà còn góp phần nuôi dưỡng tình yêu văn hóa, giữ gìn bản sắc và vun đắp tinh thần đoàn kết trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam.
