Thành tựu và Phát triển
Đưa lớp học nghề đến tận vùng sản xuất
Phát triển nguồn nhân lực, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân là mục tiêu xuyên suốt trong công tác giáo dục nghề nghiệp của tỉnh Tuyên Quang. Việc lựa chọn ngành nghề phù hợp với điều kiện sản xuất, nhu cầu thị trường và lợi thế từng địa phương đang góp phần tạo sinh kế bền vững cho đồng bào DTTS.
Từ lớp học đến thực tế sản xuất
Tại thôn Khuổi Hóp, xã Việt Lâm, nơi đồng bào Dao sinh sống, lớp đào tạo nghề trồng và chế biến chè được tổ chức ngay tại vùng nguyên liệu với 31 học viên tham gia.
Khóa học được triển khai từ cuối năm 2025, kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, tập trung vào các nội dung như nhân giống, chăm sóc, bón phân và phòng trừ sâu bệnh cho cây chè theo quy trình kỹ thuật.
.jpg)
Theo thống kê, xã Việt Lâm hiện có 310 ha chè, trong đó 296 ha đã cho thu hoạch. Đây là một trong những cây trồng chủ lực, tạo thu nhập cho nhiều hộ đồng bào DTTS trên địa bàn.
Điểm đáng chú ý là sau khi khóa học kết thúc, những kiến thức được trang bị tiếp tục được người dân áp dụng vào sản xuất, thay vì chỉ dừng lại trong lớp học.
Chị Đặng Thị Mảng (sinh năm 2001), học viên của lớp đào tạo nghề tại thôn Khuổi Hóp cho biết: Trước đây gia đình chủ yếu trồng chè theo kinh nghiệm được truyền lại. Sau khóa học, chị chú ý hơn đến từng khâu chăm sóc, từ nhân giống, bón phân đến theo dõi sinh trưởng và phòng trừ sâu bệnh.
“Trước đây gia đình em trồng chè chủ yếu theo cách của ông bà để lại. Sau khi học nghề, em hiểu hơn về đặc điểm sinh trưởng của cây, biết cách chăm sóc theo từng thời kỳ và sử dụng phân bón hợp lý. Những kiến thức đó đến nay vẫn được em áp dụng trong chăm sóc chè của gia đình”, chị Mảng chia sẻ.
Theo chị Mảng, kiến thức được học giúp người dân có thêm cơ sở kỹ thuật thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm. Khi cây chè phát sinh sâu bệnh hoặc cần chăm sóc theo từng giai đoạn, người trồng có thể chủ động hơn trong việc lựa chọn biện pháp xử lý.
Cùng sinh năm 2001, chị Đặng Thị Hoa cũng tiếp tục áp dụng kiến thức sau đào tạo vào sản xuất. Theo chị, điều thiết thực nhất của lớp học là giúp người dân thay đổi cách nghĩ, cách làm đối với cây trồng đã gắn bó với gia đình nhiều năm.
“Trước đây khi cây chè có sâu bệnh, nhiều người thường xử lý theo kinh nghiệm. Sau khi được học, em biết cách nhận diện sâu bệnh và lựa chọn biện pháp phòng trừ phù hợp, an toàn hơn. Những kiến thức đó có thể áp dụng lâu dài, đồng thời em cũng có thể chia sẻ lại cho người thân, hàng xóm”, chị Hoa nói.
Từ một lớp học được tổ chức ngay tại vùng nguyên liệu, kiến thức nghề đang từng bước trở thành kỹ năng sản xuất của người dân. Đây cũng là cách để đào tạo nghề phát huy hiệu quả lâu dài, khi người học có thể vận dụng những gì đã được trang bị vào chính sinh kế của gia đình.
Không chỉ với cây chè, nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang đang lựa chọn các ngành nghề phù hợp với điều kiện sản xuất để tổ chức đào tạo.
Tại xã Phú Lương, khoảng 80 lao động nông thôn, chủ yếu là phụ nữ, hộ nghèo, hộ cận nghèo và đồng bào DTTS đã tham gia các lớp bán hàng trực tuyến nông sản địa phương và chế biến thức ăn chăn nuôi.
Với nghề bán hàng trực tuyến, học viên được hướng dẫn kỹ năng chụp ảnh, quay video, xây dựng nội dung giới thiệu sản phẩm và sử dụng mạng xã hội, sàn thương mại điện tử để kết nối tiêu thụ nông sản.
Trong khi đó, lớp chế biến thức ăn chăn nuôi hướng dẫn người dân tận dụng phụ phẩm nông nghiệp để phối trộn thức ăn, góp phần giảm chi phí sản xuất.
Những cách làm này cho thấy đào tạo nghề đang được chuyển dần từ tư duy “dạy nghề có sẵn” sang lựa chọn nghề theo nhu cầu thực tế. Người dân học nghề để phục vụ chính hoạt động sản xuất, kinh doanh tại địa phương, qua đó mở thêm cơ hội tạo việc làm và nâng cao thu nhập.
Đào tạo nghề gắn với giải quyết việc làm
Theo Kế hoạch tuyển sinh, đào tạo giáo dục nghề nghiệp năm 2026, tỉnh Tuyên Quang đặt mục tiêu tuyển sinh 10.806 người ở các trình độ khác nhau. Trong đó, 2.095 người học trình độ cao đẳng, trung cấp và 8.711 lao động nông thôn được đào tạo trình độ sơ cấp hoặc dưới 3 tháng theo phương thức đặt hàng.
Các ngành nghề đào tạo được xây dựng theo định hướng phát triển kinh tế của tỉnh, tập trung vào những lĩnh vực có nhu cầu sử dụng lao động cao.
Đối với vùng đồng bào DTTS và miền núi, tỉnh ưu tiên các nghề gắn với sản xuất nông nghiệp, sản phẩm OCOP, du lịch cộng đồng, làng nghề truyền thống, trồng chè, trồng dược liệu, chăn nuôi, dệt thổ cẩm, hướng dẫn du lịch và dịch vụ nhà hàng, khách sạn.
Theo ông Bùi Quang Trí, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Tuyên Quang: Cùng với việc mở rộng quy mô đào tạo, tỉnh sẽ tiếp tục tăng cường liên kết giữa các cơ sở giáo dục nghề nghiệp với doanh nghiệp trong tuyển sinh, đào tạo, thực hành, thực tập và tuyển dụng sau tốt nghiệp.
"Việc gắn kết với doanh nghiệp giúp chương trình đào tạo sát hơn với yêu cầu thực tế, đồng thời tạo cơ hội để người học tiếp cận việc làm ngay sau khi tốt nghiệp" - ông Bùi Quang Trí nhận định.
Thời gian tới, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Tuyên Quang sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp, chú trọng kỹ năng thực hành và khả năng ứng dụng của người học.
Tỉnh đặt mục tiêu không chỉ hoàn thành chỉ tiêu tuyển sinh mà còn giúp người lao động có việc làm, tự tạo việc làm hoặc phát triển các mô hình sản xuất phù hợp với điều kiện của địa phương sau khi hoàn thành khóa học.
Bên cạnh việc mở rộng quy mô đào tạo, tỉnh Tuyên Quang cũng yêu cầu tăng cường liên kết giữa các cơ sở giáo dục nghề nghiệp với doanh nghiệp trong tuyển sinh, đào tạo, thực hành, thực tập và tuyển dụng sau tốt nghiệp. Đồng thời, các địa phương tiếp tục rà soát nhu cầu học nghề, lựa chọn ngành nghề phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và lợi thế của từng vùng.
Theo kế hoạch, Tuyên Quang phấn đấu trên 85% lao động sau đào tạo có việc làm hoặc tự tạo việc làm. Việc gắn đào tạo nghề với hỗ trợ phát triển sản xuất, tiêu thụ sản phẩm và nhân rộng các mô hình sinh kế phù hợp được kỳ vọng sẽ tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân, nhất là đồng bào DTTS.
