Chuyển đổi số mở cánh cửa phát triển vùng đồng bào DTTS
Từ việc đưa thông tin, chính sách đến từng thôn, bản đến hỗ trợ người dân ứng dụng công nghệ vào sản xuất, kinh doanh, chuyển đổi số đang từng bước tạo động lực phát triển vùng đồng bào DTTS ở Tuyên Quang.
Mở rộng "cánh cửa" tiếp cận thông tin
Tỉnh Tuyên Quang hiện có 123 xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi. Địa bàn rộng, nhiều thôn, bản cách xa trung tâm khiến việc tiếp cận thông tin, chính sách và pháp luật của người dân trước đây còn gặp khó khăn.
Không ít nội dung tuyên truyền chủ yếu được truyền đạt qua các cuộc họp thôn, bản hoặc thông qua đội ngũ cán bộ cơ sở nên thông tin đến với người dân chưa thực sự kịp thời.
Những năm gần đây, tỉnh đã đẩy mạnh chuyển đổi số, đầu tư hạ tầng viễn thông và mở rộng vùng phủ sóng internet. Nhờ đó, đồng bào DTTS có điều kiện tiếp cận nhanh hơn với chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Đồng thời, dễ dàng sử dụng dịch vụ công và tiếp cận thông tin phục vụ đời sống, sản xuất.
Tại xã Lũng Phìn, các nhóm Zalo của thôn, bản trở thành kênh kết nối quen thuộc giữa chính quyền với người dân. Từ lịch tiêm chủng, tuyển sinh, cảnh báo mưa lũ đến các chính sách hỗ trợ sản xuất, văn bản pháp luật mới đều được cập nhật thường xuyên. Nhiều thông tin được chuyển tải gần như ngay lập tức, thay cho cách thông báo truyền thống trước đây.
Các tổ công nghệ số cộng đồng cũng trực tiếp hướng dẫn người dân cài đặt ứng dụng VNeID, sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt và nhận diện các hình thức lừa đảo trên không gian mạng.
Với nhiều hộ đồng bào DTTS, điện thoại thông minh đã trở thành công cụ để tra cứu chính sách, học hỏi kỹ thuật sản xuất và kết nối tiêu thụ nông sản.
Là một trong những thanh niên dân tộc Mông tiêu biểu của xã Lũng Phìn, anh Vàng Mí Bình, thôn Sủng Sỳ, cho biết: Việc tiếp cận thông tin thuận lợi hơn đã giúp người dân mạnh dạn thay đổi cách làm ăn và tích cực tham gia các phong trào ở địa phương.
Bản thân anh Vàng Mí Bình không chỉ phát triển kinh tế gia đình mà còn tuyên truyền, vận động bà con đóng góp mở mới và bê tông hóa tuyến đường vào nhóm hộ dài 250m, rộng 3m, với tổng kinh phí hơn 300 triệu đồng.
"Trước đây muốn tìm hiểu chính sách hay kỹ thuật sản xuất phải chờ cán bộ xuống thôn. Bây giờ chỉ cần có điện thoại thông minh là tôi có thể đọc thông báo trên nhóm Zalo, gọi điện hoặc nhắn tin để được hướng dẫn. Làm thủ tục hành chính cũng thuận tiện hơn rất nhiều", anh Bình chia sẻ.
Theo ông Giàng Mí Và - Phó Chủ tịch UBND xã Lũng Phìn, chuyển đổi số đang thay đổi rõ nét cách tiếp cận thông tin của người dân. Nhiều hộ đã chủ động sử dụng điện thoại thông minh để cập nhật thông tin, thực hiện dịch vụ công trực tuyến và trao đổi với chính quyền trên các nền tảng số.
Khơi dậy nội lực từ kinh tế số
Nếu như trước đây, nhiều sản phẩm đặc trưng của đồng bào DTTS chủ yếu được tiêu thụ trong phạm vi địa phương thì nay, chuyển đổi số đang mở ra cơ hội đưa đặc sản vùng cao đến với thị trường rộng lớn hơn.
Không chỉ quảng bá trên mạng xã hội, nhiều hộ sản xuất đã đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử, chủ động kết nối khách hàng và từng bước thay đổi tư duy sản xuất theo hướng hàng hóa.
Tại thôn Phó Bảng 2, xã Phố Bảng, chị Là Thị Lành là một trong những điển hình mạnh dạn ứng dụng công nghệ số để phát triển kinh tế.
Từ món bánh đá (Lơ khoải) - đặc sản truyền thống của đồng bào vùng cao, gia đình chị Lành đã đầu tư máy móc, hoàn thiện quy trình sản xuất, xây dựng thương hiệu và đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử.
Cùng với việc quảng bá trên Facebook, Zalo, bánh đá Phó Bảng từng bước tiếp cận khách hàng ở nhiều tỉnh, thành, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao giá trị sản phẩm.
Theo chị Là Thị Lành, việc ứng dụng nền tảng số đã thay đổi cách làm kinh tế của gia đình.
"Trước đây, khách chủ yếu biết đến bánh đá khi đến Phố Bảng hoặc qua người quen giới thiệu. Nay sản phẩm đã có mặt trên các sàn thương mại điện tử và được quảng bá trên mạng xã hội nên nhiều khách hàng ở xa cũng dễ dàng tìm hiểu, đặt mua. Nhờ đó, đầu ra ổn định hơn, giá trị sản phẩm cũng được nâng lên", chị Lành chia sẻ.
Không chỉ gia đình chị Lành, nhiều hợp tác xã và hộ sản xuất trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang cũng từng bước đưa sản phẩm OCOP, nông sản, đặc sản địa phương lên các sàn thương mại điện tử, kết hợp quảng bá trên mạng xã hội, sử dụng mã QR truy xuất nguồn gốc và thanh toán không dùng tiền mặt.
Các địa phương cũng tăng cường tập huấn kỹ năng số, hỗ trợ người dân xây dựng gian hàng trực tuyến, kết nối với các sàn thương mại điện tử, từng bước thay đổi tư duy sản xuất và kinh doanh.
Theo bà Hoàng Thị Thắm - Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Tuyên Quang, chuyển đổi số không chỉ giúp đồng bào tiếp cận thông tin, chính sách và pháp luật mà còn tạo cơ hội quảng bá sản phẩm, mở rộng thị trường và nâng cao thu nhập. Thời gian tới, tỉnh sẽ tiếp tục hỗ trợ kỹ năng số, thúc đẩy đưa các sản phẩm OCOP, sản phẩm đặc trưng của vùng đồng bào DTTS lên các sàn thương mại điện tử.
Từ việc đưa thông tin, chính sách đến từng thôn, bản đến hỗ trợ người dân ứng dụng công nghệ vào sản xuất, kinh doanh, chuyển đổi số đang từng bước tạo động lực phát triển vùng đồng bào DTTS ở Tuyên Quang.
Khi công nghệ trở thành công cụ kết nối tri thức và thị trường, nội lực của đồng bào cũng được khơi dậy, góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
