Ẩm thực dân tộc

Ẩm thực dân tộc

Táp nâu - Hương vị từ bếp người Mường

Việt Hà 08/09/2026 20:28

Táp nâu là món chân giò lợn bản nướng than, thái mỏng rồi trộn với củ nâu, riềng, sả và các loại gia vị. Những nguyên liệu quen thuộc của núi rừng cùng cách chế biến riêng tạo nên hương vị đặc trưng trong món ăn của người Mường.

Táp nâu là món chân giò lợn bản nướng than, thái mỏng rồi trộn với củ nâu, riềng, sả cùng các loại gia vị khác, tạo nên hương vị đặc trưng của món ăn người Mường. Ảnh: Quyết Hiển
Táp nâu là món chân giò lợn bản nướng than, thái mỏng rồi trộn với củ nâu, riềng, sả cùng các loại gia vị khác, tạo nên hương vị đặc trưng của món ăn người Mường. Ảnh: Quyết Hiển

Chọn nguyên liệu, giữ vị riêng cho táp nâu

Theo chân anh Hà Văn Quyết, chủ Homestay Quyết Hiển ở Xóm Nhội, xã Long Cốc, tỉnh Phú Thọ vào bếp chuẩn bị món táp nâu, các nguyên liệu được đặt ngay ngắn trên mâm. Chân giò lợn bản, củ nâu, riềng, sả cùng những loại lá quen thuộc. Không nhiều thứ, nhưng mỗi nguyên liệu đều góp một phần vào hương vị món ăn.

Chân giò được chọn phải là chân trước. Sau khi làm sạch, chân giò được nướng trên than củi. Lửa phải vừa đủ để thịt chín tới, lớp ngoài chuyển vàng và dậy mùi thơm mà không bị khô.

Nướng xong, thịt được lọc ra rồi thái thành những lát mỏng. Một lưu ý trong cách làm là thịt sau khi nướng không rửa lại bằng nước. Như vậy, mùi thơm của than củi vẫn được giữ lại trên từng lát thịt.

Thịt chân giò sau khi thái mỏng được trộn với riềng, sả và các loại gia vị. Củ nâu được thêm vào để tạo màu và mang đến vị đặc trưng cho táp nâu. Theo kinh nghiệm dân gian của người Mường, củ nâu còn được sử dụng để trị vấn đề về đường ruột.

Cách làm táp nâu không cầu kỳ, nhưng mỗi công đoạn đều cần kinh nghiệm. Từ việc chọn chân giò, canh lửa đến lúc trộn gia vị, tất cả góp phần giữ lại hương vị vốn có của món ăn.

Táp nâu là món ăn không thể thiếu trong mâm cỗ vào dịp lễ tết, hay khi nhà có khách quý. ảnh Quyết Hiển
Táp nâu là món ăn không thể thiếu trong mâm cỗ vào dịp lễ, Tết, hay khi nhà có khách quý. Ảnh Quyết Hiển

Món đãi khách và ăn trong các dịp quan trọng

Táp nâu thường được ăn cùng nhiều loại lá quen thuộc, như: Lá mơ, lá dổi, lá nhội, lá sung và đinh lăng. Những loại lá của núi rừng, mỗi thứ một mùi, khi cuốn cùng thịt lại tạo nên vị thơm tự nhiên.

Một phần không thể thiếu khi ăn táp nâu là mẻ chưng. Vị chua dịu, béo và thơm của mẻ không chỉ giúp cân bằng vị đậm của thịt mà còn làm dịu vị nướng và kết nối các hương vị trong món ăn.

Gắp một miếng thịt, cuốn cùng lá rồi chấm vào mẻ chưng. Vị thơm của thịt nướng than quyện với riềng, sả, củ nâu và hương lá. Món ăn mộc mạc nhưng có nhiều lớp vị.

Anh Hà Văn Quyết cho biết: Táp nâu thường được làm khi trong nhà có khách, hoặc vào những dịp lễ, Tết. Món ăn vì thế không chỉ để thưởng thức, mà còn hiện diện trong những dịp sum họp, khi gia chủ muốn đãi khách bằng hương vị quen thuộc của quê nhà.

Việt Hà