Người giữ lửa
Nữ đảng viên Gen Z người Cơ Tu biến điệu múa truyền thống thành sinh kế cho bản làng
Từ những điệu múa truyền thống, nữ đảng viên trẻ Đinh Thị Thu Thanh kết nối các thế hệ người Cơ Tu cùng gìn giữ văn hóa, đưa bản sắc quê hương đến du khách và mở thêm sinh kế cho người dân.
Đầu tháng 9, Đinh Thị Thu Thanh tất bật chuẩn bị những bộ trang phục truyền thống và rà lại các tiết mục múa cho lần biểu diễn sắp tới của đội tại một khu du lịch.
Những bộ váy áo nhiều màu sắc được chuẩn bị chỉn chu, những điệu múa truyền thống được tập luyện để mang đến cho du khách không chỉ một tiết mục văn nghệ, mà còn là câu chuyện về văn hóa của người Cơ Tu.
Đứng sau đội múa ấy là Đinh Thị Thu Thanh (SN 2001), giáo viên Trường THCS Nguyễn Thái Bình, đảng viên, Bí thư Chi đoàn Tổ dân phố Tà Lang - Giàn Bí (phường Hải Vân, TP. Đà Nẵng). Ở tuổi 25, Thanh đang chọn cách góp sức xây dựng quê hương từ những điều gần gũi nhất.
Kết nối các thế hệ để giữ điệu múa truyền thống
Năm 2019, Thanh là thí sinh người Cơ Tu duy nhất của thôn thi đậu đại học. Những năm học tập trong môi trường mới giúp cô gái trẻ có thêm nhiều trải nghiệm, đặc biệt khi tham gia các câu lạc bộ văn nghệ.
Thanh kể, những năm tham gia các hoạt động văn nghệ cũng là lúc cô bắt đầu nghĩ nhiều hơn về quê hương. “Tại sao mình không xây dựng một đội văn nghệ mang nét văn hóa riêng của làng, vừa quảng bá quê hương, vừa gìn giữ những điệu múa truyền thống Cơ Tu?”.
Ý tưởng được Thanh ấp ủ trong những năm đại học và đến năm 2023, sau khi tốt nghiệp, cô bắt tay thực hiện.
Để có một đội múa đúng nghĩa, Thanh tìm đến những người lớn tuổi, Người có uy tín, am hiểu phong tục, văn hóa Cơ Tu trong làng để vận động cùng tham gia. Cô đồng thời tập hợp thanh niên, những người trẻ yêu văn hóa truyền thống.
Cách làm của Thanh là tạo nên sự kết nối giữa các thế hệ: Người lớn tuổi truyền lại động tác, nhịp điệu và cách thể hiện; người trẻ học hỏi, luyện tập rồi cùng nhau biểu diễn.
“Người lớn tuổi là những người hiểu văn hóa nhất. Tôi muốn các bác, các chú truyền lại cho lớp trẻ, còn thanh niên thì phải học, phải thực hành để những gì của cha ông không bị mất đi”, Thanh nói.
Từ những buổi tập ban đầu, đội múa Tung tung Da dá dần hình thành và phát triển. Đến nay, đội có hơn 40 thành viên, tuổi từ 16 đến 70.
Với Thanh, việc một đội múa có thể quy tụ người trẻ cùng những bậc cao niên không chỉ giúp duy trì một tiết mục văn nghệ, mà còn tạo cơ hội để các thế hệ trực tiếp gặp gỡ, trao truyền những giá trị văn hóa của dân tộc mình.
Đưa văn hóa bản làng đi xa hơn
Từ những điệu múa được tập luyện trong làng, đội bắt đầu xuất hiện tại các chương trình văn hóa, lễ hội và điểm du lịch.
Mỗi lần biểu diễn, Thanh cùng các thành viên giới thiệu với du khách những nét đặc trưng của văn hóa Cơ Tu. Du khách có thể khoác lên mình trang phục truyền thống, tìm hiểu phong tục và hòa vào không khí của các điệu múa Tung tung Da dá.
Với Thanh, đây cũng là một cách làm công tác dân vận. Khi người dân, nhất là người trẻ, thấy văn hóa của chính cộng đồng mình được đón nhận, họ sẽ có thêm lý do để yêu, tự hào và chủ động gìn giữ.
“Văn hóa nếu chỉ giữ trong làng thì rất dễ bị mai một. Khi mình đưa văn hóa ra giới thiệu với du khách, người dân thấy những giá trị của mình được trân trọng thì càng có ý thức gìn giữ”, Thanh chia sẻ.
Quan trọng hơn, Thanh muốn việc bảo tồn văn hóa phải gắn với đời sống. Những buổi biểu diễn, trải nghiệm trang phục hay giới thiệu văn hóa cũng giúp các thành viên có thêm thu nhập.
“Tôi muốn việc giữ văn hóa không chỉ là biểu diễn cho vui. Nếu văn hóa tạo ra được giá trị, tạo thêm thu nhập cho người dân thì mọi người sẽ có động lực giữ gìn lâu dài hơn”, nữ đảng viên trẻ nói.
Đảng viên trẻ năng nổ
Không chỉ vận động cộng đồng giữ văn hóa, Thanh còn tìm cách phát huy những nguồn lực sẵn có của quê hương để tạo thêm thu nhập.
Tại nhà, cô xây dựng mô hình “Vườn cây thanh niên”, bắt đầu với cây ổi - loại cây phù hợp với điều kiện đất đai, khí hậu vùng cao Hòa Bắc. Từ cây giống được hỗ trợ, Thanh cải tạo đất, chăm sóc, bón phân. Sau khoảng 3 năm, vườn cây cho thu hoạch ổn định, mỗi tháng có thể thu 3 - 4 đợt, mang lại một khoản thu nhập thêm cho gia đình.
Cô kết nối nguồn ổi với các điểm du lịch sinh thái trên địa bàn phường Hải Vân và các chợ truyền thống, từng bước đưa sản phẩm địa phương đến gần hơn với du khách và người tiêu dùng.
“Tôi nghĩ người trẻ không nhất thiết phải bắt đầu bằng những điều quá lớn. Mình có gì thì phát huy cái đó, rồi kết nối lại để tạo ra giá trị”, Thanh chia sẻ.
Trong cách nghĩ của cô, văn hóa và kinh tế không tách rời. Những bộ trang phục, điệu múa, sản vật quê nhà hay không gian văn hóa bên sông Cu Đê đều có thể trở thành những giá trị để cộng đồng phát huy.
Ông Đinh Văn Cư - Bí thư Chi bộ Tổ dân phố Tà Lang - Giàn Bí, nhận xét Thanh là đảng viên trẻ năng nổ, trách nhiệm, luôn đi đầu trong các hoạt động xã hội, gìn giữ văn hóa truyền thống.
“Điều đáng quý ở Thanh là biết tập hợp thanh niên, vận động người lớn tuổi cùng tham gia, qua đó nối các thế hệ để giữ gìn văn hóa Cơ Tu”, ông Cư nói.
