Pháp luật cuộc sống

Khi cú chạm mở cửa cho kẻ lừa đảo

Một người dân ở xã Lương Minh nhận được tin nhắn từ một số điện thoại có tên hiển thị trùng với tên người thân. Nghĩ rằng người quen liên lạc, anh lập tức trả lời. Chỉ đến tin nhắn tiếp theo, khi xuất hiện một đường Link lạ, anh mới nhận ra dấu hiệu bất thường và đến trình báo Công an xã.

Vụ việc chưa gây thiệt hại và Công an xã Lương Minh cũng chưa tiếp nhận trường hợp nào bị lừa đảo trên không gian mạng. Tuy nhiên, những tin nhắn, cuộc gọi tự xưng là người thân, cơ quan, tổ chức đã bắt đầu xuất hiện cho thấy nguy cơ không còn ở đâu xa.

Trước thực tế này, Đại úy Bùi Quang Long - Phó trưởng Công an xã Lương Minh, khuyến cáo người dân khi nhận được các cuộc gọi, tin nhắn lạ thì nên kiểm tra, kiểm chứng và có thông báo cho Công an xã để cùng phối hợp xác minh.

Đưa kỹ năng về tận thôn bản

Theo lãnh đạo xã Lương Minh, cùng với việc tuyên truyền trên các kênh thông tin, địa phương chú trọng đưa cảnh báo trực tiếp đến thôn, bản, nhất là những nhóm người ít có điều kiện tiếp cận thông tin về an toàn số.

Cán bộ Công an phối hợp với cán bộ thôn hướng dẫn người dân nhận diện những dấu hiệu bất thường trong cuộc gọi, tin nhắn và đường Link.

Những nội dung tưởng như rất cơ bản như không cung cấp mã xác thực, không tùy tiện gửi thông tin cá nhân, không truy cập đường link không rõ nguồn gốc được giải thích bằng những tình huống cụ thể để bà con dễ nhớ, dễ áp dụng.

Với vùng DTTS, cách truyền đạt cũng quan trọng không kém nội dung cảnh báo. Người có uy tín, Bí thư chi bộ, Trưởng thôn trở thành những người đầu tiên giúp bà con kiểm chứng thông tin khi có vấn đề phát sinh.

Anh Chiếng Văn Sang - Người có uy tín thôn Phú Hòa, xã Điền Xá, cho rằng tuyên truyền về không gian mạng phải đi cùng hướng dẫn cụ thể. Khi bà con gặp thông tin đáng ngờ, điều quan trọng là biết dừng lại, hỏi người có trách nhiệm và kiểm chứng trước khi làm theo.

Ở Hoành Mô, nơi 96,44% dân số là người DTTS, địa phương chú trọng truyền tải thông tin theo hướng gần với từng cộng đồng dân cư. Cảnh báo được đưa qua các nhóm Zalo, hệ thống loa truyền thanh và phối hợp với Người có uy tín để đến từng thôn, bản.

“Khi có những thông tin không chính thống, chúng tôi biên soạn bằng 3 thứ tiếng, gửi trên các nhóm Zalo của hộ dân, phát trên 22 cụm loa truyền thanh thông minh và phối hợp với Người có uy tín để truyền đạt đến bà con”, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Hoành Mô Dương Ngọc Khoa cho biết.

Cách làm này không chỉ giúp cảnh báo đến nhanh hơn mà còn tạo thêm một lớp kiểm chứng tại cộng đồng, nơi thông tin được giải thích bằng ngôn ngữ gần gũi và qua những người bà con tin cậy.

Một đường Link lạ, một lời mời chuyển tiền, một cuộc gọi tự xưng là cán bộ hay một tin nhắn có tên giống người thân... đều có thể đánh vào sự tin tưởng của người nhận.

Vì thế, điều quan trọng nhất không phải là biết hết mọi thủ đoạn lừa đảo, mà là hình thành thói quen dừng lại trước khi hành động. Với đồng bào vùng DTTS, thói quen ấy cần được hình thành từ những cảnh báo gần gũi, sự hướng dẫn của cán bộ cơ sở và tiếng nói của Người có uy tín.

Đôi khi, để tránh một vụ lừa đảo, điều cần nhất chỉ là vài giây chậm lại trước một cú chạm.

Ra mắt ứng dụng mô phỏng phòng, chống lừa đảo trên không gian mạng

Không gian mạng: "Trận địa" thông tin mới của đội ngũ Người có uy tín

Bảo vệ Tổ quốc trên không gian mạng: Giữ chủ quyền từ mỗi công dân số

Mỹ Dung