Sắc màu 54

Sắc màu 54

Đầm Thị Nại: Từ dữ liệu khoa học đến câu chuyện bảo tồn

Việt Hà • 25/09/2026 16:42

Triển lãm “Đầm Thị Nại: Di sản thiên nhiên đáng được gìn giữ” mở ra góc nhìn liên ngành về một hệ sinh thái giàu giá trị, nơi khoa học gặp gỡ nghệ thuật và câu chuyện bảo tồn.

Đại biểu thực hiện nghi thức cắt băng khai mạc triển lãm. Ảnh: Việt Hà
Đại biểu thực hiện nghi thức cắt băng khai mạc triển lãm. Ảnh: Việt Hà

Đầm Thị Nại qua ảnh, phim và những nét vẽ khoa học

Sáng 25/9, tại Trung tâm Khám phá Khoa học và Đổi mới sáng tạo - ExploraScience Quy Nhơn, triển lãm “Đầm Thị Nại: Di sản thiên nhiên đáng được gìn giữ” chính thức khai mạc.

Triển lãm là một trong những kết quả của dự án hợp tác Pháp - Việt “Sống cùng dòng sông”, do Viện Nghiên cứu Phát triển Pháp (IRD), Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH) cùng các đối tác khoa học phối hợp thực hiện. Dự án nhận được sự hỗ trợ của Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam và Viện Pháp tại Việt Nam.

Không chỉ giới thiệu những hình ảnh về đầm Thị Nại, triển lãm đưa người xem đến gần hơn với một không gian sống đang vận động từng ngày.

Các tác phẩm nhiếp ảnh của Nicolas Cornet, Vũ Khôi Nguyên và Alexis Chaigneau ghi lại cảnh quan, con người và những hoạt động diễn ra quanh đầm. Những minh họa nguyên bản của Paul Rey được thực hiện với sự phối hợp của các nhà khoa học trong dự án, giúp chuyển tải những nội dung khoa học bằng ngôn ngữ trực quan, dễ tiếp cận.

Bên cạnh đó, bộ phim tài liệu ngắn “Mùa Thị Nại” do Solène Ouillon thực hiện góp thêm một lát cắt giàu cảm xúc về vùng đầm.

Sự kết hợp giữa nhiếp ảnh, minh họa, điện ảnh và dữ liệu khoa học giúp triển lãm không chỉ kể câu chuyện về cảnh quan. Đó còn là câu chuyện về những cộng đồng đã gắn bó với đầm qua nhiều thế hệ, những sinh kế phụ thuộc vào hệ sinh thái và những thay đổi mà vùng nước này đang phải đối mặt.

Ông Alexis CHAIGNEAU, giới thiệu về triển lãm Đầm Thị Nại. Ảnh: Việt Hà
Ông Alexis CHAIGNEAU, giới thiệu về triển lãm Đầm Thị Nại. Ảnh: Việt Hà

Từ 8 đợt khảo sát đến những dữ liệu về hệ sinh thái

Đằng sau những hình ảnh nghệ thuật là một quá trình nghiên cứu thực địa kéo dài.

Từ tháng 4/2025 đến tháng 7/2026, dự án đã thực hiện 8 đợt khảo sát khoa học tại đầm Thị Nại. Hàng trăm mẫu nước và trầm tích được thu thập, phân tích nhằm làm rõ hơn cơ chế vận hành của hệ sinh thái.

Các kết quả bước đầu cung cấp thêm dữ liệu về sự biến đổi của đầm theo mùa, quá trình trao đổi giữa sông và biển, cũng như chất lượng môi trường nước và trầm tích.

Những dữ liệu ấy có ý nghĩa không chỉ với nghiên cứu khoa học. Chúng góp phần tạo cơ sở để nhìn nhận đầy đủ hơn về những biến đổi đang diễn ra trong hệ sinh thái đầm Thị Nại.

Bởi một vùng đầm không chỉ được nhìn bằng diện tích mặt nước hay vẻ đẹp cảnh quan. Đó là một hệ sinh thái có mối liên hệ chặt chẽ giữa sông, biển, đất, nước, sinh vật và con người.

Khi những mối liên hệ ấy thay đổi, sinh kế của cộng đồng ven đầm cũng chịu tác động.

Thông điệp “di sản thiên nhiên đáng được gìn giữ” không dừng ở việc lưu giữ một cảnh quan đẹp. Đó còn là lời nhắc về trách nhiệm hiểu đúng, sử dụng hợp lý và bảo vệ hệ sinh thái trong dài hạn.

Triển lãm góp thêm một góc nhìn về đầm Thị Nại không chỉ là cảnh quan của Quy Nhơn, mà còn là hệ sinh thái gắn bó với đời sống cộng đồng. Những hiểu biết từ khoa học và nghệ thuật cùng hướng đến một mục tiêu gìn giữ giá trị của đầm cho hôm nay và mai sau.

Việt Hà