Bản làng hôm nay
Dọc đường mưu sinh theo mùa nước nổi miền Tây:"Lộc trời" ít dần, biến mưu sinh cũ thành trải nghiệm mới (Bài 3)
Khi cá tôm theo mùa nước nổi về ngày một ít, người dân vùng Tây Nam Bộ, biến những nghề cũ quen thuộc như giăng lưới, cắm câu, dỡ chà... để tạo ra những sản phẩm du lịch mới. Qua đó, vừa có thêm sinh kế, vừa bảo vệ môi trường sông nước tự nhiên.
Mùa nước nổi: Mưu sinh cũ thành trải nghiệm mới
Theo con nước đến những cánh đồng ở phường biên giới Hồng Ngự, tỉnh Đồng Tháp không gian mở ra với hình ảnh nước phủ trắng những cánh đồng. Những con xuồng máy rẽ sóng đưa người dân và du khách len giữa mênh mông sông nước.
Sau thành công của hoạt động trải nghiệm “Hồng Ngự - Sắc nước vùng biên”, địa phương duy trì phiên chợ nổi vùng biên tại khu phố Bình Hòa vào thứ Bảy, Chủ nhật hằng tuần nhằm tạo điểm nhấn cho du lịch địa phương.
Giữa đồng nước mênh mông, người dân và du khách có thể thưởng thức những món ăn dân dã được chế biến từ sản vật mùa nước nổi, đi xuồng máy tham quan và tham gia hoạt động tắm đồng - một trải nghiệm đậm nét văn hóa miền Tây mỗi mùa nước nổi về.
Đặc biệt, điều níu chân du khách lại nằm ở chính sự bình dị, được cảm nhận bằng những hoạt động vốn gắn với đời sống người dân miền Tây qua nhiều thế hệ.
Chị Nguyễn Thị Hà Giang (hiện đang làm việc tại TP. Cần Thơ), lần đầu tham gia các hoạt động trải nghiệm du lịch mùa nước nổi, cảm nhận được không khí nhộn nhịp, hào hứng của người dân và khách du lịch.
Theo chị, các hoạt động vui chơi được tổ chức hợp lý với không gian mùa nước nổi, người dân cũng rất gần gũi. Chị dự định sẽ quay lại cùng bạn bè để tiếp tục trải nghiệm và chụp một bộ ảnh kỷ niệm.
Bà Nguyễn Thị Kim Yến - Phó Chủ tịch UBND phường Hồng Ngự, cho biết: chuỗi hoạt động trải nghiệm được tổ chức với mong muốn đưa mùa nước nổi đến gần hơn với du khách.
Mỗi hoạt động là một cách kể chuyện về quê hương. Phiên chợ kể câu chuyện về sản vật; chiếc xuồng kể câu chuyện về đời sống sông nước; món ăn dân dã kể câu chuyện về ký ức; còn nụ cười của người Hồng Ngự kể câu chuyện về sự thân thiện, lòng hiếu khách.
Du khách xuống đồng cùng người dân
Khu du lịch Tràm Chim thuộc Vườn quốc gia Tràm Chim (xã Tràm Chim, tỉnh Đồng Tháp) đang xây dựng sản phẩm du lịch trải nghiệm như: Giăng lưới, giăng câu, cắm câu, đặt lờ, dỡ chà…
Các hoạt động được tổ chức từ tháng 8 đến tháng 11 hằng năm, thời điểm đẹp nhất của mùa nước nổi. Dọc hai bờ kênh Mười Nhẹ thuộc phân khu A1 (Khu du lịch Tràm Chim), hàng chục đống chà chuột được chất lên để phục vụ du khách trải nghiệm.
Chà được làm từ những cành cây khô, chất ở những gò đất cao. Nguồn thức ăn cho chuột được người dân rải bên trong để dẫn dụ chuột đến trú ẩn.
“Người dân bao lưới cước quanh đống chà rồi tiến hành dỡ. Chuột bị giữ lại bên trong màng lưới sẽ được du khách dùng tay bắt”, ông Trần Văn Tiến, Tổ trưởng Tổ chất chà chuột Khu du lịch Tràm Chim, giới thiệu.
Đống chà sau khi được dỡ ra lại được đặt sang bên cạnh và trở thành một đống chà khác để tiếp tục dẫn dụ chuột vào trú ngụ. Phần lưới được thu gom để tận dụng cho những lần sau. Khu du lịch Tràm Chim đã hỗ trợ kinh phí cho các tổ dỡ chà mua dụng cụ phục vụ hoạt động trải nghiệm. Sau khi dỡ chà, du khách được thưởng thức những món ăn từ sản vật tự nhiên do chính mình thu hoạch.
Theo ông Tiến, các dịch vụ trải nghiệm mùa nước nổi được du khách đánh giá cao bởi sự mới lạ, giúp du khách hiểu thêm về cách người dân vùng sông nước mưu sinh.
“Quan trọng hơn, những hoạt động này tạo sinh kế cho người dân vùng đệm - những thành viên trực tiếp hướng dẫn du khách trải nghiệm. Trong quá trình đó, các thành viên trong tổ còn tuyên truyền đến du khách về giữ vệ sinh môi trường, bảo vệ động vật quý hiếm, bảo vệ đa dạng sinh học”, ông Tiến nói
Ông Phạm Đức Hòa - Giám đốc Khu du lịch Tràm Chim, cho biết: khu du lịch trước đây chỉ đơn thuần tổ chức dịch vụ đi thuyền ngắm không gian sinh thái rừng. Qua thời gian nghiên cứu, khu du lịch đang triển khai định hướng xây dựng các sản phẩm du lịch theo mùa.
Nhìn từ những cánh đồng ngập nước Hồng Ngự đến rừng tràm Tràm Chim, một hướng đi đang dần hiện rõ. Khi cá tôm trong tự nhiên ít dần, những cách mưu sinh truyền thống không còn dễ dàng như trước, nhưng chính chất liệu cũ có thể tạo ra những sản phẩm du lịch mới.
Khi mùa nước không còn chỉ được nhìn như một mùa mưu sinh, mà trở thành mùa trải nghiệm, những giá trị tự nhiên, văn hóa và đời sống người dân có thêm một con đường để tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa và tạo sinh kế bền vững.
Trong 8 tháng của năm 2026, tỉnh Đồng Tháp đã đón khoảng 5,5 triệu lượt khách, trong đó, khách quốc tế đạt 432.000 lượt, tổng thu du lịch ước đạt 2.900 tỷ đồng.
-890c8ebaf94e5c624c8422fa80a80cd0.jpg)