Tín ngưỡng tôn giáo

Tín ngưỡng tôn giáo

Văn hóa Phật giáo trước làn sóng AI: Cuộc đối thoại tại Tam Chúc

Hồng Phúc • 10/10/2026 15:27

Sự phát triển của công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) đang đặt ra những cơ hội, thách thức mới đối với văn hóa Phật giáo. Đây là một trong những nội dung trọng tâm của Hội thảo khoa học quốc gia được tổ chức trong khuôn khổ chương trình kỷ niệm 45 năm thành lập Ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam.

Ngày 10/10, tại chùa Yên Phú (xã Ngọc Hồi, Hà Nội), Ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN) tổ chức gặp mặt báo chí, thông tin về chương trình kỷ niệm 45 năm thành lập Ban.

Đây là dịp nhìn lại những kết quả nổi bật trong 45 năm hoạt động, tổng kết nhiệm kỳ IX và xác định phương hướng phát triển văn hóa Phật giáo trong giai đoạn mới.

Theo đó, Ban Văn hóa Trung ương GHPG Việt Nam sẽ tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa Phật giáo chào mừng lễ kỷ niệm 45 năm thành lập, diễn ra trong hai ngày 17 và 18/10 tại chùa Tam Chúc, tỉnh Ninh Bình.

Chương trình kết hợp nhiều hoạt động văn hóa, học thuật, nghệ thuật và tâm linh, từ thiền trà, thư pháp đến hội thảo khoa học, diễn đàn, nhạc kịch cải lương và lễ hội hoa đăng, nhằm giới thiệu những giá trị văn hóa Phật giáo được gìn giữ, trao truyền qua nhiều thế hệ.

Văn hóa Phật giáo thích ứng với kỷ nguyên số

Phát biểu tại buổi gặp mặt, Hòa thượng Thích Thọ Lạc, Trưởng Ban Văn hóa Trung ương GHPGVN, nhấn mạnh tinh thần “Tùy duyên mà bất biến, bất biến mà tùy duyên” của Phật giáo Việt Nam trong suốt hơn 2.000 năm lịch sử.

Theo Hòa thượng, tinh thần ấy là cơ sở để Phật giáo thích ứng với những thay đổi của thời đại, đồng thời gìn giữ những giá trị cốt lõi đã được vun đắp qua nhiều thế hệ.

1791614282474_1576252872751180722_6191380190251686017_fd22b0d77d7cdfc29933013e9405dda2.jpg
Hòa thượng Thích Thọ Lạc, Trưởng Ban Văn hóa Trung ương GHPGVN, phát biểu tại buổi gặp mặt. Ảnh: Hồng Phúc

Vấn đề này cũng là nội dung trọng tâm của Hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề “Văn hóa Phật giáo Việt Nam trong kỷ nguyên số: Thực tiễn và định hướng phát triển”, diễn ra ngày 17/10. Hội thảo do Ban Văn hóa Trung ương GHPG Việt Nam phối hợp với Viện Dân tộc học và Tôn giáo học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Ban Dân tộc và Tôn giáo thuộc Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và Báo Đại đoàn kết đồng chủ trì.

Hội thảo với sự tham gia của các chuyên gia, học giả, nhà nghiên cứu được kỳ vọng trở thành diễn đàn trao đổi, tìm kiếm những phương thức để văn hóa Phật giáo thích ứng với kỷ nguyên số.

Một trong những vấn đề đặt ra là làm thế nào để ứng dụng công nghệ có trách nhiệm, phát huy những lợi ích của chuyển đổi số, đồng thời hạn chế nguy cơ sai lệch giáo lý, giản lược các giá trị văn hóa và tâm linh.

Qua đó, góp phần định hướng để văn hóa Phật giáo tiếp tục phát huy vai trò trong đời sống tinh thần, kết nối con người và đóng góp cho xã hội đương đại.

Bên cạnh hội thảo khoa học, chương trình kỷ niệm còn có nhiều hoạt động nghệ thuật và tâm linh.

Đáng chú ý là chương trình nhạc kịch cải lương “Đức Đệ nhất Pháp chủ GHPG Việt Nam: Đại lão Hòa thượng Thích Đức Nhuận”, tái hiện cuộc đời, đạo hạnh và những đóng góp của Đức Đệ nhất Pháp chủ đối với sự hình thành, phát triển của GHPGVN.

Cũng trong tối 17/10, Lễ hội hoa đăng cầu nguyện “Quốc thái dân an - Thế giới hòa bình” sẽ được tổ chức, gửi gắm ước nguyện về cuộc sống an lành, hòa bình và hạnh phúc.

Thông qua các hoạt động này, Ban tổ chức mong muốn kết nối những giá trị truyền thống với đời sống đương đại, đồng thời lan tỏa tinh thần nhập thế, đồng hành cùng dân tộc của Phật giáo Việt Nam.

Ra mắt hai công trình nghiên cứu về văn hóa Phật giáo

Trong khuôn khổ buổi gặp mặt, hai công trình nghiên cứu của Hòa thượng Thích Thọ Lạc đã được giới thiệu, góp phần hệ thống hóa những giá trị văn hóa và lịch sử phát triển của Phật giáo Việt Nam.

1791614282455_1576252872751180722_6191380190251686017_5ebefc1c0fec9fc7cbcb3c46eabaa316.jpg
Hòa thượng Thích Thọ Lạc tặng sách cho các nhà nghiên cứu. Ảnh: Hồng Phúc.

Trong đó, tác phẩm “Văn hóa Phật giáo Việt Nam - Thống nhất trong đa dạng” khắc họa diện mạo văn hóa Phật giáo qua các thời kỳ lịch sử, phản ánh sự phong phú về vùng miền, truyền thống, kiến trúc, nghệ thuật, nghi lễ và đời sống tín ngưỡng.

Trên nền tảng đa dạng ấy, công trình làm rõ sự thống nhất về tư tưởng, đạo đức và tinh thần nhập thế của Phật giáo Việt Nam, những yếu tố góp phần tạo nên bản sắc riêng trong dòng chảy văn hóa dân tộc.

589a2168.jpg
Ấn phẩm “Văn hóa Phật giáo Việt Nam - Thống nhất trong đa dạng"

Tác phẩm thứ hai, “Ban Văn hóa Trung ương GHPG Việt Nam - 45 năm một chặng đường phát triển”, tập trung vào quá trình hình thành, xây dựng và phát triển của Ban Văn hóa Trung ương.

Công trình ghi nhận những dấu ấn, thành tựu và đóng góp trong công tác bảo tồn, kế thừa, phát huy giá trị văn hóa Phật giáo suốt 45 năm qua.

Việc ra mắt hai công trình không chỉ góp phần lưu giữ, hệ thống hóa những thành tựu nghiên cứu và hoạt động văn hóa Phật giáo, mà còn tạo thêm nguồn tư liệu phục vụ công tác nghiên cứu, bảo tồn và trao truyền di sản cho các thế hệ sau.

Từ những hoạt động học thuật, nghệ thuật đến các công trình nghiên cứu, chương trình kỷ niệm 45 năm thành lập Ban Văn hóa Trung ương GHPGVN hướng tới mục tiêu gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa Phật giáo trong bối cảnh mới, tiếp tục lan tỏa tinh thần hộ quốc an dân, phụng sự xã hội và đồng hành cùng dân tộc..

Hồng Phúc