Thành tựu và Phát triển
Bí quyết kiếm tiền từ những đàn ong vùng cao
Tại thôn Vần Chải, xã Yên Minh, tỉnh Tuyên Quang, nghề nuôi ong đang mang lại nguồn thu nhập ổn định cho nhiều hộ dân. Lợi thế mùa hoa bạc hà vào những tháng cuối năm cũng mở ra cơ hội phát triển sản phẩm mật ong đặc trưng của địa phương.
Nghề nuôi ong cho thu nhập ổn định
Tận dụng nguồn hoa tự nhiên, nhiều hộ dân ở thôn Vần Chải đã phát triển nghề nuôi ong để cải thiện thu nhập. Tuy không đòi hỏi diện tích đất sản xuất lớn, nghề này cần sự kiên trì và kinh nghiệm để duy trì đàn ong khỏe mạnh, bảo đảm chất lượng mật.
Anh Vàng Mí Ná là một trong những người gắn bó lâu năm với công việc này. Sau 10 năm gây dựng, anh hiện có gần 100 đàn ong, mang lại thu nhập gần 100 triệu đồng mỗi năm.
Theo anh Ná, nuôi ong không đơn giản là đặt thùng ở nơi có nhiều hoa rồi chờ thu mật. Người nuôi phải dành thời gian theo dõi đàn, kiểm tra tình trạng phát triển và kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất thường. Nếu không nắm được tình hình của đàn ong, người nuôi khó chủ động trong quá trình chăm sóc, ảnh hưởng đến khả năng khai thác mật.
Qua 10 năm làm nghề, anh Ná tích lũy kinh nghiệm từ cả những vụ mật thuận lợi lẫn thời điểm đàn ong phát triển kém. Theo anh, mỗi giai đoạn đều đòi hỏi sự quan sát và cách chăm sóc phù hợp. Người nuôi không thể áp dụng một cách làm cho tất cả các đàn mà cần chú ý đến tình trạng thực tế để có hướng xử lý.
Bên cạnh việc chăm sóc đàn, nguồn thức ăn tự nhiên cũng là yếu tố anh Ná quan tâm. Khi nguồn hoa dồi dào, ong có điều kiện khai thác mật thuận lợi. Ngược lại, khi nguồn hoa giảm hoặc thời tiết không thuận lợi, người nuôi cần theo dõi sát tình trạng đàn để chủ động điều chỉnh việc chăm sóc.
Một trong những lợi thế của Vần Chải là mùa hoa bạc hà vào những tháng cuối năm. Đây là thời điểm quan trọng để người nuôi ong khai thác nguồn mật đặc trưng của vùng cao. Để tận dụng tốt mùa hoa, người nuôi cần chú ý đến tình trạng đàn ong trước thời điểm khai thác, đồng thời lựa chọn vị trí đặt thùng phù hợp với điều kiện thực tế.
Theo thống kê, thôn Vần Chải hiện có 263 hộ dân, trong đó hơn 20 hộ nuôi ong với tổng đàn gần 2.000 đàn. Nghề nuôi ong đang trở thành một hướng phát triển kinh tế được người dân địa phương quan tâm.
Kỳ vọng nâng giá trị mật ong bạc hà
Nếu anh Vàng Mí Ná chú trọng tích lũy kinh nghiệm để chăm sóc đàn ong, anh Vàng Mí Pó lại kỳ vọng nghề nuôi ong sẽ có thêm điều kiện phát triển nhờ sự hỗ trợ của chính quyền và các cơ quan chuyên môn.
Anh Pó đã có 7 năm gắn bó với nghề, hiện duy trì gần 40 đàn ong. Sau nhiều năm làm quen với công việc này, anh hiểu rằng để nghề nuôi ong phát triển bền vững, nỗ lực của từng hộ gia đình là chưa đủ. Người nuôi còn cần được tiếp cận kiến thức kỹ thuật, thông tin thị trường và những hình thức hỗ trợ phù hợp.
Theo kỳ vọng của anh Pó, chính quyền địa phương và các cơ quan chuyên môn có thể quan tâm hơn đến việc hướng dẫn kỹ thuật nuôi ong, nâng cao chất lượng sản phẩm và hỗ trợ kết nối tiêu thụ. Những hoạt động này sẽ giúp người dân có thêm kiến thức, giảm bớt khó khăn trong quá trình sản xuất.
Bên cạnh đó, việc hỗ trợ xây dựng thương hiệu và giới thiệu sản phẩm cũng có ý nghĩa quan trọng. Khi người tiêu dùng biết rõ nguồn gốc, đặc điểm và chất lượng mật ong, sản phẩm sẽ có thêm cơ hội tiếp cận những thị trường phù hợp.
Lợi thế lớn của người nuôi ong tại Vần Chải là mùa hoa bạc hà vào dịp cuối năm. Mật ong thu được từ nguồn hoa này có đặc điểm riêng, tạo nên sự khác biệt so với nhiều loại mật ong khác.
Theo thông tin của Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Tuyên Quang, mật ong bạc hà đã được gửi kiểm tra chất lượng và được Cục Sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học và Công nghệ đánh giá. Trong 100g mật ong bạc hà có khoảng 320 kcal năng lượng và 80–82% đường tự nhiên, chủ yếu là fructose và glucose. Sản phẩm còn chứa nhiều khoáng chất, vi chất, axit amin và enzyme tự nhiên, trong đó có canxi, sắt, kẽm, magie cùng vitamin nhóm B, C và E.
Tại xã Vần Chải, một số sản phẩm từ nghề nuôi ong đã được công nhận OCOP 3 sao, gồm: Mật ong Bạc hà Phúc Hưng của Hợp tác xã Mật ong rừng Phú Thái, Mật ong Bạc hà Ngọc Tuyên của Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp tổng hợp Thanh Niên và Mật ong hoa xuyến chi ngâm tỏi của Hợp tác xã NLN Đức Thắng. Đây là những kết quả bước đầu trong việc phát triển, nâng cao giá trị các sản phẩm từ mật ong tại địa phương.
Khi kinh nghiệm của người dân được kết hợp với hỗ trợ chuyên môn và hoạt động xây dựng thương hiệu, mật ong bạc hà có thêm cơ hội phát huy giá trị. Đây cũng là hướng để nghề nuôi ong tại Vần Chải tiếp tục đóng góp vào sinh kế của người dân địa phương.
