Công tác Dân tộc
Chương trình mục tiêu quốc gia 2026-2035: Ai được ưu tiên nguồn lực?
Nghị định 387/2026/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 12/10/2026 quy định cơ chế thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035, trong đó nhấn mạnh phân cấp cho địa phương, ưu tiên nguồn lực đúng đối tượng và tăng cường đánh giá kết quả thực hiện.
Được tổ chức trong một chương trình thống nhất
Điểm đáng chú ý tại Nghị định số 387 là các nhiệm vụ phát triển nông thôn, giảm nghèo, vùng đồng bào DTTS và miền núi, giáo dục, y tế, văn hóa được tổ chức trong một chương trình thống nhất, với cơ chế quản lý, phân bổ nguồn lực và đánh giá kết quả chung.
Theo quy định, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035 (Chương trình MTQG giai đoạn 2026 - 2035) gồm các nhóm nhiệm vụ về xây dựng nông thôn mới; thực hiện chuẩn nghèo đa chiều quốc gia; phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi; hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo; chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển; bảo tồn, phát triển văn hóa.
Đặc biệt, tại Điều 12, Nghị định số 387 quy định Chính sách đặc thù đối với vùng đồng bào DTTS và miền núi. Theo đó, ưu tiên hỗ trợ nguồn lực thực hiện các nội dung đầu tư, hỗ trợ cho các đối tượng, địa bàn tại vùng đồng bào DTTS và miền núi theo tiêu chí phân định vùng, mức độ khó khăn và khoảng cách phát triển; tập trung ưu tiên xã, thôn đặc biệt khó khăn, DTTS rất ít người, dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù và các nhóm đối tượng có nguy cơ tụt hậu.
Cùng với đó, Điều 12, Nghị định số 387 quy định rõ về Phân định địa bàn, đối tượng và quản lý dữ liệu; Đầu tư hạ tầng đặc thù; Hỗ trợ đất ở, đất sản xuất và các điều kiện thiết yếu; Hỗ trợ phát triển sản xuất, sinh kế đặc thù; Đào tạo, bồi dưỡng, quy hoạch đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức người DTTS;
Hỗ trợ dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù và đồng bào DTTS sinh sống tại vùng lõi khu bảo tồn, vườn quốc gia; các hoạt động Biểu dương, tôn vinh điển hình tiên tiến; phát huy vai trò của Người có uy tín và tuyên truyền, vận động Nhân dân vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Phân cấp mạnh cho chính quyền địa phương, phù hợp mô hình chính quyền hai cấp
Điểm mới trong tổ chức thực hiện Chương trình MTQG giai đoạn 2026 - 2035 là yêu cầu phân cấp mạnh cho chính quyền địa phương, phù hợp mô hình chính quyền hai cấp. Việc phân cấp phải đi đôi với xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm, nguồn lực và khả năng tổ chức thực hiện.
Nghị định số 387quy định cơ chế đặc thù đối với dự án đầu tư xây dựng quy mô nhỏ, kỹ thuật đơn giản, có sự tham gia của cộng đồng. Đồng thời xác định các hình thức hỗ trợ phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị, sản xuất cộng đồng, sản xuất theo nhiệm vụ và dự án đặc thù.
Về nguồn lực, Chương trình MTQG giai đoạn 2026 - 2035 được thực hiện từ ngân sách nhà nước, vốn tín dụng chính sách xã hội, nguồn đóng góp của doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ chức, cá nhân và các nguồn hợp pháp khác. Việc huy động, lồng ghép phải bảo đảm công khai, minh bạch, không bố trí hoặc quyết toán trùng kinh phí cho cùng một khoản chi.
Kết quả thực hiện Chương trình MTQG giai đoạn 2026 - 2035 được đánh giá theo khung 100 điểm, trong đó kết quả thực hiện mục tiêu, chỉ tiêu chuyên ngành chiếm tối đa 60 điểm; tiến độ phân bổ và giải ngân nguồn lực tối đa 30 điểm; sự hài lòng của người dân tối đa 10 điểm.
Cùng với đó, Nghị định số 387 quy định xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung để theo dõi mục tiêu, nhiệm vụ, nguồn lực và kết quả thực hiện, phục vụ quản lý, giám sát và công khai thông tin.
