Bản làng hôm nay

Nghe tiếng động lạ, người dân nhanh chân chạy

Những ngày mưa, người dân bản Huồi Pai, xã Yên Na sống trong tâm trạng bất an. Phía trên khu dân cư là dãy núi xuất hiện nhiều vết nứt lớn, ngày càng mở rộng. Mỗi khi nghe tiếng động lạ, bà con lại khua nồi chảo, hô hoán nhau tìm đường rời bản để đề phòng đất đá bất ngờ đổ xuống.

Theo ông Vi Văn Khun - Trưởng bản Huồi Pai, các vết nứt xuất hiện từ khoảng năm 2017. Sau mùa mưa bão năm 2025, tình hình trở nên nghiêm trọng hơn. Nhiều vết nứt cắt ngang, kéo dài khoảng 1 km dọc theo dãy núi phía trước khu dân cư.

Nếu trước đây, vết nứt chỉ rộng khoảng một gang tay thì nay, có vị trí đã toác rộng tới 1m, sâu hơn 2m. Những ngày mưa, nước đọng tại các khe nứt, tạo thành những vách dựng đứng ở độ cao 400 - 500m.

Cứ vài ngày, Trưởng bản Khun cùng Ban quản lý bản lại trèo lên núi kiểm tra. Những dấu hiệu bất thường khiến người dân lo ngại khối đất đá phía trên có thể mất ổn định, trượt xuống khu vực bên dưới, là cụm dân cư gồm 61 hộ với 271 nhân khẩu. Trong đó, 38 hộ với hơn 190 người nằm trong vùng có nguy cơ cao bị tác động trực tiếp nếu xảy ra sạt lở.

“Những ngày mưa, bà con không ai dám ngủ. Mọi người luôn nhắc nhau sẵn sàng, hễ nghe tiếng động lạ là hô hoán nhau chạy”, anh Khun cho biết.

Hiện nay, nhiều gia đình đã chủ động gửi tài sản, vật dụng có giá trị nhờ người quen giữ hộ. Tuy nhiên, điều khiến Ban quản lý bản lo lắng là trong số các hộ dân, có những gia đình chỉ còn người già, người đau ốm, con cái đi làm ăn xa.

Theo ông Khun, có những cụ đã ngoài 80, 90 tuổi, việc đi lại không dễ dàng. Ban quản lý bản đã phân công người trực, theo dõi tình hình và hỗ trợ bà con khi cần thiết. Dù vậy, nếu sự cố xảy ra bất ngờ, việc sơ tán đồng thời hàng trăm người, đặc biệt là người già và người hạn chế khả năng đi lại, sẽ gặp nhiều khó khăn.

“

Từ tháng 7/2026, bản Huồi Pai sáp nhập với bản Pả Khốm, hình thành bản Huồi Pai mới, có 151 hộ dân, gần 100% là đồng bào Thái. Bản cách trung tâm xã Yên Na hơn 20 km. Riêng cụm dân cư 61 hộ đang đối mặt nguy cơ sạt lở nằm ở khu vực trũng thấp, sát dòng khe Pai, phía trước là dãy núi có vết nứt ngày càng mở rộng.

Sớm tái định cư cho người dân

Nguy cơ tại Huồi Pai không còn dừng ở những vết nứt trên đỉnh núi.

Ngày 19/9/2026, sạt lở đã xảy ra tại khu vực bản, gần trục giao thông chính từ trung tâm xã vào khu dân cư. Hàng trăm mét khối đất đá tràn qua đường rồi đổ xuống dòng khe Pai. Tuyến đường tỉnh lộ 543C bị chia cắt, gây cô lập hơn 1 tuần.

Ngày 15/9/2026, UBND xã Yên Na ban hành Tờ trình số 101/TTr-UBND, đề nghị hỗ trợ cấp bách kinh phí xây dựng khu tái định cư tập trung. Địa phương kiến nghị tỉnh chỉ đạo các sở, ngành khảo sát, đánh giá hiện trạng, thống nhất địa điểm, quy mô và bố trí nguồn vốn để bảo đảm nơi ở an toàn cho người dân.

Trước tình hình khẩn cấp, ngày 22/9, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Nguyễn Văn Đệ đã thị sát tình hình tại Huồi Pai.

Mới đây nhất, ngày 8/10, trong chuyến kiểm tra thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia tại xã Yên Na, đại diện Bộ Dân tộc và Tôn giáo cùng lãnh đạo Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Nghệ An cũng đã kiểm tra, nắm tình hình thực địa vị trí sạt lở và nghe phương án di dời dân của chính quyền xã Yên Na.

Theo đề xuất của chính quyền xã, khu tái định cư dự kiến nằm cách nơi ở hiện tại gần 200m, có diện tích khoảng 3,5 ha, đủ điều kiện để xem xét bố trí các hộ dân thuộc vùng nguy cơ sạt lở.

Ông Thái Lương Thiện - Chủ tịch UBND xã Yên Na, cho biết, xã đã trình các phương án xử lý lên lãnh đạo UBND tỉnh và đang chờ chỉ đạo. Vị trí xây dựng khu tái định cư đã được khảo sát, đề xuất nhưng chưa có quyết định cuối cùng.

Việc khảo sát địa điểm là bước cần thiết, song yêu cầu trước mắt vẫn là bảo vệ tính mạng người dân. Chính quyền cần duy trì cảnh báo, theo dõi diễn biến sạt lở, chuẩn bị lực lượng, phương tiện và xác định phương án sơ tán đủ cụ thể để triển khai ngay khi có dấu hiệu nguy hiểm.

Quảng Bình: 8 năm vẫn chưa hoàn thành mục tiêu “khẩn cấp” di dân

Thấy gì từ những dự án di dân khẩn cấp bị thu hồi vốn do chậm tiến độ?

Thanh Hải