Ngày 7/10, Đoàn công tác Bộ Dân tộc và Tôn giáo do ông Hà Việt Quân - Chánh Văn phòng Quốc gia về Dân tộc và Miền núi, làm trưởng đoàn đã kiểm tra tình hình thực hiện chương trình MTQG và kết quả xác định, phân định địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tại xã Yên Na, tỉnh Nghệ An.

Tham dự cùng Đoàn công tác, về phía tỉnh Nghệ An có Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo Nghệ An Vi Văn Sơn.

7 bản xã Yên Na đều thuộc diện đặc biệt khó khăn

Theo UBND xã Yên Na, trước khi sắp xếp, địa phương có 16/16 bản thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, trong đó 14 bản đặc biệt khó khăn.

Sau sắp xếp, xã giảm còn 7 bản. Kết quả rà soát cho thấy cả 7/7 bản đều thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi và là bản đặc biệt khó khăn.

Tỷ lệ hộ nghèo đa chiều tại 7 bản dao động từ 32,1% đến 77,12%. Tỷ lệ đường thôn, đường liên thôn được "cứng hóa" và bảo đảm ô tô đi lại thuận tiện quanh năm chỉ đạt 42,5-55,5%.

Bí thư Đảng ủy xã Yên Na Vi Thị Bích Thủy cho biết, cả 7 bản đều có hệ thống nước sinh hoạt tự chảy nhưng các công trình nhỏ, phân tán, chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu.

Địa phương kiến nghị cần đầu tư hệ thống nước sinh hoạt theo hướng lâu dài, thay vì chỉ sửa chữa hằng năm; đồng thời mong muốn xây dựng trường nội trú liên cấp để tạo điều kiện cho học sinh ở xa đến trường.

Yên Na cũng đề xuất đầu tư tuyến đường kết nối với xã Tam Thái, qua đó rút khoảng cách từ khoảng 35km xuống còn 15km.

Hơn 18 tỷ đồng vốn chưa giải ngân

Theo báo cáo, tổng vốn Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được chuyển từ giai đoạn 2021-2025 sang năm 2026 tại Yên Na là 49,58 tỷ đồng.

Đến thời điểm báo cáo, xã đã giải ngân 31,16 tỷ đồng, đạt 62,85%; còn 18,42 tỷ đồng, tương đương 37,15%, chưa giải ngân.

Chủ tịch UBND xã Yên Na Thái Lương Thiện cho biết, địa bàn rộng, địa hình miền núi phức tạp, dân cư phân tán, nhiều bản cách xa trung tâm; mưa lũ ảnh hưởng đến tiến độ thi công, nghiệm thu và hoàn thiện hồ sơ thanh toán.

Năm 2026, địa phương đồng thời thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, sắp xếp các bản và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, khiến khối lượng rà soát, chuyển giao và hoàn thiện hồ sơ tăng.

Trong khi đó, xã được giao 32 biên chế nhưng hiện chỉ có 19 cán bộ, công chức, thiếu 13 người. Một số lĩnh vực phải bố trí cán bộ kiêm nhiệm.

“

Yên Na được thành lập trên cơ sở sáp nhập xã Yên Na và Yên Tĩnh trước đây, có diện tích 297,32km², 2.241 hộ với 9.352 nhân khẩu. Đồng bào dân tộc thiểu số có 9.322 người, chiếm 99,68% dân số.

Đối với giai đoạn 2026-2030, Yên Na đề xuất nhu cầu vốn khoảng 431,14 tỷ đồng, tập trung vào đầu tư giao thông, hạ tầng thiết yếu, sinh kế, giảm nghèo, giáo dục, y tế, văn hóa và chuyển đổi số.

Ông Hà Việt Quân đề nghị xã tiếp tục rà soát toàn bộ các dự án, tiểu dự án còn vốn, xác định rõ khối lượng, tiến độ và trách nhiệm thực hiện; những công trình đủ điều kiện cần đẩy nhanh nghiệm thu, thanh toán.

Đối với nguồn vốn không thể giải ngân hết hoặc các dự án còn dang dở, cần rà soát để đưa vào danh mục đầu tư trung hạn giai đoạn 2026-2030, tránh để nguồn lực bị phân tán, kéo dài.

Nghệ An có 449 thôn đặc biệt khó khăn

Chia sẻ với Đoàn công tác, ông Nguyễn Đăng Tĩnh - Trưởng phòng Chính sách, Sở Dân tộc và Tôn giáo Nghệ An thông tin thêm về những kết quả, tiến độ giải ngân nguồn vốn Chương trình MTQG.

Theo đó, tổng vốn chương trình đã giao tại Nghệ An từ năm 2022-2025 là 5.182 tỷ đồng, đến ngày 20/9/2026 giải ngân hơn 80%. Nguồn vốn đã hỗ trợ đất ở cho 31 hộ, đất sản xuất cho 2 hộ, đầu tư 715 công trình hạ tầng cùng nhiều nội dung về sinh kế, nước sinh hoạt, giáo dục, y tế và văn hóa.

Hiện, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi của tỉnh có diện tích 13.745km², chiếm 83,3% diện tích toàn tỉnh, với hơn 1,2 triệu người, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số hơn 538.000 người.

Sau phân định địa bàn, toàn vùng hiện có 79 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 3 xã, phường khu vực I, 25 xã, phường khu vực II và 51 xã, phường khu vực III; có 859 thôn, trong đó 449 thôn đặc biệt khó khăn.

Trước những khó khăn ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân nguồn vốn, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo Nghệ An Vi Văn Sơn cho biết, sẽ tiếp tục phối hợp các sở, ngành, địa phương tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh các dự án còn dang dở; đồng thời tham mưu điều chuyển nguồn vốn đối với những nhiệm vụ hết đối tượng hoặc khó thực hiện sang các nội dung thực sự cần thiết.

Hiện tại, tỉnh Nghệ An đang có nhiều dự án lớn thuộc chương trình MTQG 1719 giai đoạn 2021-2025 chưa giải ngân hết nguồn vốn như Dự án mở đường vào các xã vùng lòng hồ bản Vẽ, tái định cư Suối Hộc, Nam Tiến 2, Đường vào trung tâm các bản làng người Đan Lai ở xã Môn Sơn…

Kết luận buổi làm việc, ông Hà Việt Quân đề nghị: Tỉnh Nghệ An và xã Yên Na đẩy nhanh giải ngân, đồng thời chú trọng nâng tỷ lệ người dân được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh, bảo đảm nguồn lực chương trình mục tiêu quốc gia đến đúng địa bàn, đúng đối tượng. Đặc biệt, có kế hoạch đề xuất nguồn vốn các dự án dang dở vào danh mục nguồn vốn trung hạn giai đoạn 2026-2030 để tiếp tục triển khai trong thời gian tới.

Chính phủ Quy định tiêu chí, phân định vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2030

623 thôn vùng đồng bào DTTS Thanh Hóa được phân định, 311 thôn diện đặc biệt khó khăn