Khởi sắc bản làng
Đường mới, diện mạo vùng đồng bào Khmer ở Cà Mau thêm khởi sắc
Từ những con đường đất lầy lội, nhiều phum sóc ở Cà Mau nay khoác diện mạo mới với đường bê tông, nhựa hóa khang trang, góp phần thúc đẩy giao thương, sản xuất và nâng cao đời sống đồng bào Khmer.
Mở những con đường no ấm
Xã Hưng Hội, tỉnh Cà Mau là địa bàn có đông đồng bào DTTS của tỉnh Cà Mau, chiếm khoảng 35% dân số, trong đó đồng bào Khmer đông nhất với trên 9.000 nhân khẩu.
Ông Tô Hoàng Văn, dân tộc Khmer ở ấp Cái Giá, nhớ lại, trước đây, giao thông còn nhiều khó khăn. Đường sá nhỏ hẹp khiến việc vận chuyển nông sản, đi lại rất vất vả, nhất là vào mùa mưa.
Tuy nhiên, sự đổi thay bắt đầu rõ nét hơn khi chính quyền triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia. Trong đó, người dân đồng lòng hưởng ứng, tự nguyện hiến đất, đóng góp ngày công lao động để cùng địa phương xây dựng đường giao thông.
Khi đường mới được đầu tư, mở rộng, đời sống bà con cũng từng bước được tháo gỡ bớt khó khăn trong đi lại, vận chuyển hàng hóa, tạo động lực để phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống.
“Diện mạo nông thôn khang trang hơn hẳn, đi lại rất thuận tiện khi đường sá rộng, ô tô đi lại dễ dàng”, ông Tô Hoàng Văn chia sẻ.
Tại ấp 7, xã Tân Lộc, tỉnh Cà Mau, tuyến đường Ngã Ba Chùa Cũ từng là nỗi lo thường trực của người dân suốt nhiều năm. Đường nhỏ hẹp, xuống cấp khiến việc đi lại gặp nhiều trở ngại. Mỗi khi mùa mưa đến, học sinh đến trường khó khăn, còn việc vận chuyển nông sản của bà con cũng thêm vất vả.
Gần đây, công trình nâng cấp tuyến đường được khởi công với chiều dài gần 2.000m, tổng kinh phí xây dựng gần 3,5 tỷ đồng. Nguồn vốn thực hiện từ ngân sách nhà nước, cùng sự đóng góp của người dân trên tuyến thông qua việc hiến đất, hoa màu và vật kiến trúc.
Niềm vui có đường mới gắn với kỳ vọng phát triển sản xuất của người dân địa phương.
Theo ông Lâm Thu, dân tộc Khmer, sinh sống tại xã Tân Lộc, sinh kế của đồng bào trong vùng chủ yếu dựa vào nuôi tôm và trồng lúa. Trước đây, đường sá đi lại khó khăn, nhưng giờ đang mở rộng, bà con phấn khởi, đồng thuận cao hiến đất hoa màu, vật kiến trúc cùng với chính quyền địa phương để triển khai thi công.
"Hy vọng công trình sớm hoàn thành để đi lại thuận tiện, nhất là khi có đường thông thoáng vào mùa thu hoạch nông sản, xe tải có thể đến tận nơi thu mua với giá cao”, ông Thu chia sẻ.
Bà Đinh Thị Mừng, Chủ tịch UBND xã Tân Lộc, cho biết, thực hiện Đề án giao thông nông thôn giai đoạn 2026 - 2030 của tỉnh, địa phương đã chủ động rà soát, lập danh mục công trình, tổ chức họp dân để lựa chọn những hạng mục bức xúc nhất đưa vào đầu tư xây dựng.
Trong năm 2026, xã triển khai 4 hạng mục công trình, dự án giao thông nông thôn với tổng kinh phí đầu tư hơn 9 tỷ đồng; năm 2027 tiếp tục đầu tư thêm 9 hạng mục dự án. Địa phương phấn đấu hoàn thành 4 hạng mục trong năm 2026 để đưa vào sử dụng, đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân.
Đầu tư đồng bộ hạ tầng, tạo động lực phát triển bền vững
Đồng bào Khmer tại tỉnh Cà Mau chiếm gần 6,5% dân số. Giai đoạn 2010 - 2025, tỉnh đã huy động hơn 3.200 tỷ đồng đầu tư phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS, trong đó có đồng bào Khmer.
Nhờ vậy, hệ thống hạ tầng giao thông, trường học và cơ sở y tế tại các xã vùng đồng bào từng bước được hoàn thiện. Đến nay, 100% số xã có đường ô tô đến trung tâm được nhựa hóa hoặc bê tông hóa; trên 99% hộ dân sử dụng điện lưới quốc gia và hơn 90% hộ dân được tiếp cận nước sạch sinh hoạt.
Trong giai đoạn 2021 - 2025, tổng vốn ngân sách Nhà nước phân bổ cho Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi trên địa bàn tỉnh đạt hơn 444,6 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách Trung ương hỗ trợ hơn 392,7 tỷ đồng, vốn đối ứng của địa phương gần 52 tỷ đồng.
Bà Nguyễn Thu Tư, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Cà Mau, nhận định, Chương trình mục tiêu quốc gia là chủ trương quan trọng, đáp ứng nguyện vọng chính đáng của đồng bào.
Nguồn vốn được phân bổ đã góp phần thay đổi diện mạo vùng DTTS, từng bước cải thiện điều kiện sống và phát triển hạ tầng phục vụ dân sinh.
“Hệ thống cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất và dân sinh được đầu tư đồng bộ đã kịp thời tháo gỡ khó khăn về điều kiện sống cho các hộ nghèo. Qua đó, bà con đã từng bước ổn định cuộc sống, vươn lên thoát nghèo bền vững”, bà Nguyễn Thu Tư nhấn mạnh.
Theo Sở Xây dựng tỉnh Cà Mau, hạ tầng giao thông nông thôn, nhất là tại vùng đồng bào DTTS sẽ được địa phương tiếp tục ưu tiên đầu tư nhằm tạo không gian phát triển mới.
Cụ thể, Cà Mau đang triển khai Đề án giao thông nông thôn giai đoạn 2026 - 2030 với tổng nguồn vốn khoảng 14.048 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách hỗ trợ khoảng 12.397 tỷ đồng, vận động xã hội hóa xây dựng cầu khoảng 1.421 tỷ đồng và nhân dân đóng góp làm cống khoảng 230 tỷ đồng.
Đề án được chia thành 2 giai đoạn, với các hạng mục đầu tư cụ thể. Giai đoạn 2026 - 2027, tỉnh triển khai cứng hóa mặt đường 1.251 tuyến đã hoàn thành nền đường đất đen, tổng chiều dài khoảng 2.160 km; đồng thời xã hội hóa xây dựng mới và sửa chữa 738 cầu.
Giai đoạn 2028 - 2030, tỉnh nâng cấp mặt đường hư hỏng tại 538 tuyến; xã hội hóa sửa chữa và nâng cấp 264 cầu, với kinh phí khoảng 132 tỷ đồng; nâng cấp, mở rộng mặt đường 1.485 tuyến, tổng chiều dài khoảng 3.801 km; triển khai cứng hóa mặt đường 815 tuyến, tổng chiều dài khoảng 1.437 km.
Ông Lê Thành Huấn, Phó Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Cà Mau cho hay, khi Đề án hoàn thành vào năm 2030, hệ thống giao thông nông thôn tại Cà Mau sẽ đạt chuẩn về tiêu chí nông thôn mới.
Cà Mau đặt mục tiêu đến năm 2030 có 100% khóm, ấp trên địa bàn tỉnh có đường bê tông giao thông nông thôn, với quan điểm hạ tầng nông thôn đi trước để tạo điều kiện cho kinh tế - xã hội phát triển.
