Bản làng hôm nay
Khoai lang rớt giá mạnh, nông dân “đứng ngồi không yên”
Giá khoai lang giảm sâu ngay đầu vụ thu hoạch, khiến người trồng khoai tỉnh Đắk Lắk lo lắng, nguy cơ thua lỗ.
Giá khoai giảm sâu
Toàn xã Đắk Phơi hiện có khoảng 143 ha khoai lang. Trên các cánh đồng khoai lang ở đây, nông dân bước vào vụ thu hoạch với nỗi trăn trở lớn, bởi giá khoai lao dốc ngay từ đầu vụ.
Nhiều năm gắn bó với cây khoai lang, ông Nguyễn Đình Vinh ở buôn Dhăm 2, xã Đắk Phơi cho biết, vụ này gia đình đầu tư 12 ha khoai lang, trong đó có 6 ha đất thuê của người dân trong vùng.
Năm nay, giá vật tư nông nghiệp đều tăng mạnh, từ phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đến nhiên liệu và công lao động. Tổng chi phí đầu tư cho mỗi héc-ta khoảng 120 triệu đồng, nhưng giá khoai lại giảm sâu.
“Đầu vụ năm nay giá khoai chỉ khoảng 5.000 đồng/kg, thấp hơn rất nhiều so với cùng kỳ năm trước. Với mức giá này, mỗi héc-ta gia đình tôi lỗ khoảng 20 triệu đồng”, ông Vinh buồn bã nói.
Không chỉ giá thấp, nhiều vùng trồng khoai còn đối mặt với tình trạng mất mùa do thời tiết bất lợi. Tại xã Dur Kmăl, người trồng khoai rơi vào cảnh “lỗ kép” khi vừa mất giá, vừa sụt giảm năng suất.
Trên cánh đồng khoai lang buôn Krông, nhiều diện tích bị sâu bệnh, thối củ, sượng củ, không đạt tiêu chuẩn thu hoạch. Theo người dân, nguyên nhân chủ yếu do thời tiết diễn biến thất thường, nắng nóng kéo dài khiến cây khoai sinh trưởng kém.
Phần khác, đợt mưa lũ cuối năm 2025 đã làm mất đi lớp đất màu, phù sa bị cuốn trôi khiến đất bạc màu, cây trồng phát triển kém.
Gia đình ông Nguyễn Tuấn Anh đã có nhiều năm trồng khoai lang ở buôn Krông cho biết, gia đình ông xuống giống 8 ha khoai lang, riêng chi phí thuê máy san lấp mặt bằng sau lũ, đã hơn 250 triệu đồng, chưa kể các khoản đầu tư chăm sóc.
“Năm nay, thời tiết khó lường, năng suất giảm gần một nửa. Giá cả lại xuống thấp nên, thương lái hạn chế đặt cọc. Bà con ai cũng đứng ngồi không yên”, ông Tuấn Anh lo lắng.
vụ Đông Xuân 2025 - 2026, toàn xã Dur Kmăl trồng khoảng 110 ha khoai lang, tập trung tại thôn Buôn Triết và buôn Krông. Dự kiến năng suất chỉ đạt khoảng 18 tấn/ha, sản lượng toàn xã gần 2.000 tấn, thấp hơn nhiều so với những năm trước.
Thương lái dè dặt thu mua
Nhiều năm qua, khoai lang cũng là cây trồng mang lại nguồn thu nhập chính cho nhiều hộ dân xã Nam Ka. Vụ Đông Xuân năm nay xã Nam Ka xuống giống khoảng 200 ha khoai lang.
Tuy nhiên, khi giá khoai đầu vụ liên tục giảm sâu. Ông Ngô Quốc Hưng ở buôn Plao Siêng chia sẻ, gia đình ông trồng 3 ha khoai lang, chỉ khoảng 10 ngày nữa sẽ đến kỳ thu hoạch.
“Năm ngoái, vào thời điểm này thương lái trong và ngoài tỉnh đến đặt cọc rất nhiều, năm nay thì rất ít người hỏi mua. Nếu bán theo giá hiện tại, thì may ra chỉ đủ bù chi phí”, ông Hưng nói.
Không chỉ người trồng khoai gặp khó, các thương lái thu mua cũng dè dặt hơn nhiều so với mọi năm. Chị N.T.H., một thương lái tại xã Đắk Phơi cho hay, năm ngoái giá khoai lang đầu vụ dao động từ 180 - 220 triệu đồng/ha, đầu ra khá ổn định nên gia đình chị mạnh dạn đặt mua khoảng 40 ha khoai của người dân trong vùng.
Năm nay, giá giảm chỉ còn khoảng 80 - 100 triệu đồng/ha, trong khi thị trường tiêu thụ chậm, nên chị chỉ dám thu mua khoảng 4 ha, bằng một phần mười diện tích của vụ trước.
"Giá khoai xuống thấp như thế này, cả người bán lẫn người mua đều khó khăn”, chị H. cho hay.
Theo bà Phan Thị Thuận, Chủ tịch Hội Nông dân xã Đắk Phơi, những năm gần đây, khoai lang mang lại nguồn thu nhập khá, cho nên nhiều gia đình mạnh dạn mở rộng diện tích sản xuất.
Tuy nhiên, giá cả nông sản phụ thuộc lớn vào thị trường, nên luôn tiềm ẩn rủi ro. Vụ này, giá khoai giảm mạnh trong khi đầu ra bấp bênh khiến nhiều hộ dân gặp khó khăn, thương lái cũng không còn mặn mà thu mua như trước.
Cần liên kết sản xuất theo chuỗi
Những năm qua, khoai lang Việt Nam được xuất khẩu chính ngạch, đã giúp giá mặt hàng này tăng cao, lợi nhuận cao gấp 3 - 4 lần so với trồng lúa. Tuy nhiên, năm nay giá giảm mạnh do bước vào chính vụ thu hoạch, nguồn cung tăng nhanh so với nhu cầu thị trường.
Ông Nguyễn Văn Duân, Phó Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Thanh Bình, cho biết, sản xuất khoai lang hiện vẫn mang tính tự phát, thiếu liên kết với doanh nghiệp nên dễ dẫn đến tình trạng cung vượt cầu.
Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu khiến hạn hán kéo dài, mực nước sông hạ thấp làm chi phí nhiên liệu tưới cây trồng tăng cao. Giá vật tư nông nghiệp, nhân công đều tăng trong khi giá khoai giảm mạnh khiến người trồng chịu áp lực lớn.
“Nguyên nhân không chỉ do thời tiết mà còn xuất phát từ việc thiếu liên kết sản xuất, thiếu thông tin thị trường và phụ thuộc vào một số đầu ra truyền thống”, ông Duân nhận định.
Trước thực trạng trên, nhiều nông dân mong muốn, các ngành chức năng tăng cường kết nối doanh nghiệp, mở rộng thị trường tiêu thụ. Đồng thời, hỗ trợ xây dựng chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ ổn định nhằm giúp người dân yên tâm sản xuất.
