Bản làng hôm nay
Chủ động từ sớm là "lá chắn" giảm thiểu thiệt hại do thiên tai
Trong năm 2025, Điện Biên đã trải qua 15 đợt thiên tai gây thiệt hại khủng khiếp về người và của, tổng thiệt hại ước khoảng 1.372 tỷ đồng. Riêng quý I/2026, thiệt hại từ thiên tai cũng khoảng 150 triệu đồng.
Mùa mưa bão năm 2026 chưa thực sự bước vào cao điểm nhưng những tín hiệu bất thường của thời tiết, đã đặt Điện Biên trước yêu cầu phải chủ động ứng phó sớm.
Chủ động trước những cảnh báo từ thực tế
Điện Biên là địa phương có địa hình chủ yếu đồi núi, chia cắt mạnh, thường xuyên chịu tác động của mưa lớn, lũ quét và sạt lở đất, mỗi mùa mưa đến luôn đi kèm nỗi lo về an toàn dân cư và hạ tầng.
Trong năm 2025, Điện Biên đã trải qua 15 đợt thiên tai với nhiều loại hình như mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất, gió lốc, mưa đá… làm 35 người chết và bị thương; hơn 2.270 ngôi nhà bị hư hỏng; trên 1.600 ha lúa, hoa màu và thủy sản bị ảnh hưởng; tổng thiệt hại ước khoảng 1.372 tỷ đồng.
Không chỉ gây mất mát về người và tài sản, thiên tai còn để lại áp lực lớn lên hệ thống hạ tầng, đặc biệt là giao thông tại các xã vùng cao - nơi nhiều tuyến đường thường xuyên bị chia cắt mỗi khi mưa lớn kéo dài.
Bước sang năm 2026, thời tiết tiếp tục cho thấy những diễn biến khó lường. Chỉ trong quý I, trên địa bàn tỉnh đã xảy ra các đợt mưa lớn, gió lốc tại một số địa phương như Tủa Thàng, Pú Nhung, Si Pa Phìn… khiến 2 người bị thương, 18 ngôi nhà bị hư hỏng, thiệt hại ước khoảng 150 triệu đồng.
Những diễn biến đó cho thấy, thiên tai không còn là câu chuyện theo mùa mà đang trở thành nguy cơ thường trực, đòi hỏi cách tiếp cận chủ động, dài hạn thay vì chỉ ứng phó khi sự cố xảy ra.
Đưa kỹ năng phòng tránh đến gần người dân
Trước dự báo mùa mưa năm nay tiếp tục diễn biến phức tạp, Điện Biên đang tập trung rà soát các khu vực xung yếu, kiểm tra hiện trạng công trình phòng chống thiên tai, xây dựng phương án ứng phó theo từng cấp độ rủi ro.
Hiện toàn tỉnh còn khoảng 800 hộ dân sinh sống trong khu vực có nguy cơ sạt lở cao, tập trung tại các xã vùng cao như Na Son, Mường Luân, Thanh Nưa, Quảng Lâm, Mường Lạn, Mường Chà, Núa Ngam, Mường Pồn, Sáng Nhè…
Đây đều là những địa bàn địa hình phức tạp, chịu tác động trực tiếp của mưa lũ và sạt trượt đất đá.
Tuy nhiên, khó khăn hiện nay, là quỹ đất tái định cư an toàn còn hạn chế, nhiều khu vực dự kiến bố trí dân cư chưa được đầu tư đồng bộ hạ tầng thiết yếu.
Theo tính toán sơ bộ, để ổn định cuộc sống cho khoảng 790 hộ cần di dời khẩn cấp, tỉnh cần khoảng 775 tỷ đồng.
Cuối năm 2025, Điện Biên cũng đã kiến nghị các bộ, ngành Trung ương hỗ trợ nguồn lực và đưa các dự án bố trí dân cư cấp bách vào kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030.
Song song với đầu tư hạ tầng, tỉnh Điện Biên xác định, nâng cao năng lực ứng phó của cộng đồng là giải pháp lâu dài. UBND tỉnh yêu cầu các địa phương đẩy mạnh tập huấn cho cán bộ cơ sở và người dân về nhận diện nguy cơ thiên tai; lập phương án ứng phó, kỹ năng sơ tán, cứu hộ và tổ chức lực lượng theo phương châm “4 tại chỗ”.
Từ đầu năm 2026 đến nay, ngành Nông nghiệp và Môi trường Điện Biên đã tổ chức tập huấn cho cán bộ, thôn, bản, xã của 45 xã phường nhằm nâng cao năng lực quản lý, kỹ năng ứng phó và giảm thiểu thiệt hại do thiên tai.
Ông Phan Văn Vượng - Quyền Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và Phòng chống thiên tai tỉnh Điện Biên, cho biết: Cùng với việc bảo đảm an toàn hồ đập và chuẩn bị lực lượng ứng trực, tỉnh đặc biệt chú trọng công tác tuyên truyền nhằm giúp người dân hiểu rõ nguy cơ và chủ động bảo vệ bản thân.
Theo ông Vượng, thực tế cho thấy, thiệt hại hoàn toàn có thể giảm nếu người dân thường xuyên theo dõi cảnh báo thời tiết, không di chuyển qua khu vực có nguy cơ sạt lở, tuân thủ hướng dẫn sơ tán và chuẩn bị sẵn phương án bảo đảm an toàn cho gia đình.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, đầu tư cho phòng ngừa và nâng cao nhận thức cộng đồng đang trở thành giải pháp bền vững nhất.
Khi mỗi người dân trở thành một “lá chắn” chủ động trước thiên tai, khả năng giảm thiểu thiệt hại sẽ được nâng lên đáng kể.
