Bản làng hôm nay
Sắp xếp thôn, buôn không làm mất bản sắc văn hóa
Nhiều địa phương ở tỉnh Đắk Lắk có đông đồng bào DTTS sinh sống. Việc sắp xếp thôn buôn không đơn thuần là cải cách hành chính, mà còn là câu chuyện gìn giữ không gian văn hóa và những giá trị truyền thống được vun đắp qua nhiều thế hệ.
Đồng thuận từ chủ trương gắn đến thực tiễn
Sắp xếp, tổ chức lại thôn, buôn không chỉ dựa trên tiêu chí dân số, mà còn tính đến điều kiện giao thông, đặc điểm cư trú, phong tục tập quán và sự gắn kết cộng đồng của từng buôn làng.
Phường Cư Bao có 10 buôn và 35 tổ dân phố, với 8.276 hộ dân. Sau sắp xếp, phường còn còn 17 buôn, tổ dân phố, gồm 5 buôn và 12 tổ dân phố.
Ông Y Khuê Ayun - Người có uy tín buôn Kwang A, cho biết: Việc sắp xếp, tổ chức lại buôn, tổ dân phố trên địa bàn phường Cư Bao nhận được sự đồng thuận, ủng hộ và tham gia tích cực của cán bộ, đảng viên và toàn thể Nhân dân.
Qua lấy ý kiến, bà con hai buôn Kwang A và Kwang B đồng thuận rất cao, thống nhất tên chung buôn Kwang. Sau sáp nhập quy mô dân số buôn Kwang hơn 400 hộ, chủ yếu đồng bào Ê Đê sinh sống. Hiện nay cả hai buôn vẫn còn giữ gìn nhiều nét đẹp văn hóa truyền thống của đồng bào Ê Đê như nhà dài, cồng chiêng…
“Hai buôn xưa kia là một, sau đó tách ra và bây giờ nhập lại nên khá tương đồng về văn hóa, phong tục tập quán. Sáp nhập không ảnh hưởng đến việc gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống”, ông Y Khuê Ayun cha sẻ.
Căn cứ các quy định của Trung ương và của tỉnh, Liên Sơn Lắk sắp xếp 31 thôn, buôn xuống còn 15 thôn, buôn, gồm 2 thôn và 13 buôn.
Bà H Huyên Hmôk, người dân buôn Dơng Băk, cho biết: Hiểu rõ mục tiêu, ý nghĩa của việc sắp xếp, đa số bà con đều đồng thuận với chủ trương sắp xếp. Điều bà con mong muốn nhất là sau khi sắp xếp, bộ máy hoạt động hiệu quả hơn, các chính sách đến với người dân nhanh hơn, nhưng vẫn giữ được tình đoàn kết và bản sắc văn hóa của buôn làng.
Sắp xếp hành chính vẫn giữ hồn văn hóa
Nếu như việc sắp xếp thôn, buôn là yêu cầu của quá trình đổi mới bộ máy, thì việc giữ gìn bản sắc văn hóa cũng không kém phần quan trọng trong quá trình thực hiện.
Buôn Kon H’ring, xã Cư Mgar là nơi sinh sống của đồng bào Xơ Đăng di cư từ Kon Tum sang. Trải qua nhiều biến động lịch sử, từ chiến tranh đến những lần di cư tìm vùng đất mới, bà con vẫn quyết định giữ nguyên tên gọi Kon H’ring khi lập buôn vào năm 1988 như một cách lưu giữ cội nguồn.
Nhiều năm qua, đồng bào Xơ Đăng nơi đây vẫn duy trì các lễ hội, sinh hoạt văn hóa tại nhà văn hóa cộng đồng. Gần 40 năm qua, lễ mừng lúa mới được tổ chức đều đặn hằng năm, trở thành dịp để cả buôn cùng dâng lễ vật cảm tạ Giàng, cầu cho mùa màng bội thu và truyền dạy những giá trị văn hóa cho thế hệ trẻ.
Ông Joang Chá - Người có uy tín của buôn Kon H'ring, cho biết: Sau khi sáp nhập buôn Kon H'ring và buôn Krang, địa phương vẫn giữ tên buôn Kon H’ring. Theo ông, điều này tạo nên một cộng đồng đa dạng hơn, khi văn hóa Xơ Đăng hòa quyện với bản sắc của đồng bào Tày, Nùng và Ê Đê.
"Buôn lớn hơn, đông dân hơn, nhưng điều quan trọng nhất là người dân vẫn cùng nhau gìn giữ bản sắc văn hóa của mỗi dân tộc. Chính sự đa dạng ấy sẽ tạo nên sức sống mới cho cộng đồng", ông Joang Chá nói.
Không chỉ ở buôn Kon H’ring, nhiều địa phương khác của Đắk Lắk cũng lựa chọn cách làm tương tự.
Ở tuổi 77, già làng Y Nớ Buôn Dap - Người có uy tín của buôn Jun, đã chứng kiến gần như toàn bộ những đổi thay của vùng đất bên hồ Lắk. Buôn làng không chỉ là nơi ở, mà còn là nơi lưu giữ ký ức, phong tục và những giá trị văn hóa của người Mnông.
Già Y Nớ cho rằng, buôn Jun và buôn Lê sáp nhập là lựa chọn hợp lý, bởi hai buôn có lịch sử hình thành, điều kiện tự nhiên và đời sống văn hóa tương đồng. Người dân từ lâu đã cùng nhau lao động, tổ chức lễ hội và sinh hoạt cộng đồng, nên việc sáp nhập sẽ không làm xáo trộn đời sống.
Hiện nay, buôn Jun đã trở thành điểm du lịch cộng đồng tiêu biểu của địa phương. Đây cũng là nơi còn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa đặc sắc của người Mnông như nhà dài, cồng chiêng, nghề dệt thổ cẩm cùng nhiều lễ hội truyền thống.
Việc tiếp tục giữ tên buôn Jun sau sáp nhập không chỉ kế thừa giá trị lịch sử, mà còn góp phần giữ gìn thương hiệu du lịch cộng đồng đã được nhiều du khách biết đến.
Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Liên Sơn Lắk Đào Thị Thanh An khẳng định: Đối với địa phương có đông đồng bào DTTS, mỗi buôn làng không chỉ là đơn vị hành chính, mà còn là không gian văn hóa đặc thù. Vì vậy, quá trình sắp xếp luôn đặt yếu tố lịch sử, truyền thống, tên gọi và sự gắn kết cộng đồng lên hàng đầu.
"Mục tiêu của chúng tôi là thực hiện tốt chủ trương sắp xếp theo hướng tinh gọn, hiệu quả, nhưng không đánh đổi những giá trị văn hóa lâu đời của cộng đồng. Giữ được giữ được không gian văn hóa cũng chính là giữ cội nguồn và sự gắn kết của cộng đồng", bà An nhấn mạnh.
Việc sắp xếp thôn, buôn không đơn thuần là sắp xếp địa giới hay tổ chức bộ máy, mà còn gắn với trách nhiệm bảo tồn di sản. Đó cũng là cách để bản sắc văn hóa các dân tộc tiếp tục được trao truyền, bền vững cùng sự phát triển của địa phương.
.jpg)
