Bản làng hôm nay
Chuyển đổi số ở các xã vùng cao, vì sao gặp khó?
Tại các xã vùng cao tỉnh Quảng Ngãi, việc “chuyển đổi số” đang gặp nhiều khó khăn về hạ tầng, nhân lực và nguồn lực. Vì vậy, rất cần những giải pháp căn cơ, tháo gỡ kịp thời.
Chuyển đổi số chủ yếu dừng ở khâu quản lý hành chính
Việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị “về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia” bước đầu tạo ra những chuyển biến tích cực tại các xã Măng Ri, Măng Bút, Tu Mơ Rông.
Các xã đã hình thành nền tảng chính quyền số và dịch vụ công trực tuyến. 100% cán bộ, công chức tại 3 xã đều sử dụng chữ ký số và hệ thống quản lý văn bản điện tử trong giải quyết công việc.
Tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng và trước hạn đạt mức rất cao, cụ thể: Xã Măng Bút đạt 98,8%, xã Tu Mơ Rông đạt 99,89%, xã Măng Ri đạt 100%.
Các địa phương đã bắt đầu đưa ứng dụng công nghệ gắn liền với thế mạnh vùng. Xã Măng Ri triển khai tra cứu kho dữ liệu văn hóa - xã hội bằng mã QR.
Xã Tu Mơ Rông chủ động đề xuất nhiệm vụ khoa học - công nghệ "Nghiên cứu xây dựng thương hiệu và nâng cao giá trị sản phẩm cà phê Arabica gắn với giống Bourbon", định hướng truy xuất nguồn gốc, bảo hộ sở hữu trí tuệ và kết nối thị trường.
Còn nhiều “điểm nghẽn”
Mặc dù đạt được những kết quả bước đầu, nhưng thực tế triển khai chuyển đổi số tại xã Măng Ri, Măng Bút, Tu Mơ Rông còn nhiều "điểm nghẽn".
Hạ tầng viễn thông và công nghệ thông tin chưa đồng bộ, xã Măng Bút hiện vẫn còn 12 khu vực “lõm sóng viễn thông” tại 12 thôn; nhiều khu vực tại xã Tu Mơ Rông sóng viễn thông thiếu ổn định.
Ông A Geo, thôn Đăk Ly, xã Măng Bút, cho biết một lý do là sóng điện thoại tại thôn chưa ổn định, chỉ có vài vị trí có thể gọi được điện thoại. Do chưa có sóng 4G nên người dân chưa thể truy cập internet.
Ông Trần Quốc Huy – Chủ tịch UBND xã Tu Mơ Rông, cho biết: Địa bàn xã chủ yếu là đồi núi, dân cư phân tán, một số khu vực ở thôn Đăk Neang và Tu Mơ Rông sóng viễn thông lúc có, lúc không.
“Người dân rất khó tiếp cận các nền tảng số và dịch vụ công trực tuyến. Tình trạng này ảnh hưởng đến việc sử dụng VNeID, nộp hồ sơ trực tuyến, cập nhật dữ liệu và hướng dẫn người dân trên môi trường mạng”, ông Huy cho biết thêm.
Cùng với việc hạ tầng chưa đồng bộ, các xã đều thiếu hụt nhân lực chuyên môn. Hầu hết cán bộ phụ trách công nghệ thông tin và an toàn thông tin cấp xã đều là cán bộ kiêm nhiệm; các thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng hoạt động kiêm nhiệm, thiếu thiết bị, tài liệu hướng dẫn và chế độ hỗ trợ ổn định.
Trong khi đó, các yêu cầu mới như quản trị dữ liệu, ứng dụng AI, an toàn thông tin và hỗ trợ kỹ thuật ngày càng phức tạp.
Ông Phạm Xuân Quang – Chủ tịch UBND xã Măng Ri, cho biết: Hiện tại, xã chưa có công chức về chuyển đổi số, phải điều động giáo viên lên giúp. Cùng với đó, hệ thống mạng LAN tại UBND xã đã xuống cấp, thiếu thiết bị số hóa, máy quét và công cụ bảo mật.
Xã Măng Ri, Măng Bút, Tu Mơ Rông có địa hình đồi núi, sinh sống nơi đây chủ yếu là đồng bào DTTS, đời sống còn nhiều khó khăn.
Vì vậy, nhiều hộ không có khả năng trang bị điện thoại thông minh, máy tính và tiếp cận internet, dẫn đến khó khăn trong việc thực hiện chuyển đổi số.
Sớm có giải pháp tháo gỡ
Để giải quyết "bài toán" khó khăn trong chuyển đổi số, xã Măng Ri, Măng Bút, Tu Mơ Rông đã kiến nghị UBND tỉnh Quảng Ngãi quan tâm hỗ trợ các điều kiện để địa phương thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, trong đó, ưu tiên xóa “vùng lõm” sóng viễn thông.
Theo ông Trần Quốc Huy – Chủ tịch UBND xã Tu Mơ Rông, để chuyển đổi số hiệu quả, trước tiên phải khắc phục điểm nghẽn về sóng viễn thông. Sóng chập chờn, chưa ổn định thì người dân không thể sử dụng các dịch vụ số, VNeID, dịch vụ công trực tuyến.
Các địa phương cũng kiến nghị UBND tỉnh Quảng Ngãi hỗ trợ kinh phí, hoặc thiết bị để triển khai chuyển đổi số tại các thôn. Cụ thể, nhu cầu gồm: Máy tính, máy in, USB 4G, đường truyền Internet và tập huấn nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ cơ sở.
Ông Phạm Xuân Quang – Chủ tịch UBND xã Măng Ri, cho biết: Xã đã đề nghị các Sở, ngành tiếp tục quan tâm, thường xuyên tổ chức các lớp bồi dưỡng, khóa đào tạo chuyên sâu mang tính ứng dụng thực tiễn về lĩnh vực an toàn thông tin mạng, an ninh mạng và kỹ năng phân tích, quản trị dữ liệu cho đội ngũ cán bộ cấp xã.
Chuyển đổi số ở các xã vùng cao tỉnh Quảng Ngãi còn gặp rất nhiều khó khăn. Vì vậy, ngành chức năng cần nhận diện rõ những “điểm nghẽn”, xác định đúng thứ tự ưu tiên và có giải pháp tháo gỡ kịp thời.
