Giáo dục dân tộc

Thông qua Hoạt động giáo dục văn hóa dân tộc và môn Giáo dục địa phương, các em được trực tiếp tìm hiểu những giá trị văn hóa truyền thống. Những bài học gắn với thực tiễn góp phần nuôi dưỡng niềm tự hào và ý thức gìn giữ bản sắc trong thế hệ trẻ.

Đưa văn hóa truyền thống vào lớp học

Tại Nhà văn hóa truyền thống Vân Kiều - Pa Cô, xã Hướng Hiệp (Quảng Trị), học sinh Trường Phổ thông nội trú liên cấp TH và THCS Đakrông có một buổi học khác với thường ngày.

Không gian lớp học được mở rộng giữa những hiện vật gắn với đời sống văn hóa của đồng bào địa phương. Những tấm vải dệt thủ công, công cụ lao động, những bộ cồng chiêng và trang phục truyền thống trở thành bài học trực quan.

Qua từng hiện vật, học sinh được nghe kể về phong tục, tập quán và đời sống của đồng bào Bru Vân Kiều, Pa Cô (nhóm địa phương thuộc dân tộc Tà Ôi).

Trực tiếp quan sát, lắng nghe giới thiệu và tìm hiểu nguồn gốc hiện vật, các em có cơ hội khám phá văn hóa của cộng đồng mình bằng trải nghiệm thực tế. Những kiến thức vốn nằm trên trang sách nhờ đó trở nên gần gũi, sinh động hơn.

Em Hồ Thị Vi - học sinh Trường Phổ thông nội trú liên cấp TH và THCS Đakrông, cho biết: Đây là lần thứ hai em cùng các bạn đến nhà văn hóa truyền thống. Qua Hoạt động giáo dục văn hóa dân tộc và môn Giáo dục địa phương, em hiểu thêm về phong tục, đời sống và những nét đặc trưng trong văn hóa của đồng bào mình.

Theo chia sẻ của Hồ Thị Vi, em đặc biệt thích thú với trang phục truyền thống của người Bru Vân Kiều. Từ cách dệt vải đến những hạt cườm, hoa văn trang trí, mỗi chi tiết đều mang nét riêng. Vi bày tỏ niềm vui khi văn hóa dân tộc mình được nhiều người biết đến và mong muốn trang phục truyền thống tiếp tục được gìn giữ, trao truyền qua các thế hệ.

Từ buổi học thực tế, những giá trị văn hóa không còn là khái niệm xa xôi. Học sinh được tiếp cận di sản bằng chính sự quan sát và những câu chuyện cụ thể. Qua đó, các em hiểu hơn về nguồn gốc, ý nghĩa của hiện vật, đồng thời nhận ra giá trị văn hóa hiện diện trong đời sống cộng đồng.

Đó cũng là mục tiêu của Hoạt động giáo dục văn hóa dân tộc và môn Giáo dục địa phương hướng tới.

Thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức qua lời giảng, học sinh được trực tiếp quan sát, trải nghiệm và chủ động khám phá những giá trị truyền thống. Cách học này góp phần đưa văn hóa từ không gian trưng bày vào nhận thức và tình cảm của thế hệ trẻ.

Nuôi dưỡng tình yêu văn hóa từ mái trường

Tại Trường Phổ thông nội trú liên cấp TH và THCS Đakrông, giáo dục văn hóa dân tộc không chỉ gói gọn trong những chuyến học tập thực tế. Nhà trường còn tổ chức cho học sinh mặc trang phục truyền thống vào các dịp lễ lớn, tạo cơ hội để các em thể hiện niềm tự hào về bản sắc dân tộc.

Em Hồ Thị Ngọc chia sẻ, mặc trang phục truyền thống giúp học sinh thêm gắn bó, thêm yêu văn hóa của cộng đồng mình. Đây cũng là dịp để các em tự tin giới thiệu những nét đặc sắc trong văn hóa của dân tộc với bạn bè.

Bên cạnh đó, các hoạt động hát múa, giới thiệu ẩm thực, sản phẩm thủ công và tìm hiểu đời sống đồng bào DTTS được tổ chức trong trường học đã góp phần tạo điều kiện để học sinh thực hành, giao lưu, chia sẻ hiểu biết về văn hóa quê hương.

Thầy Lê Thanh Tùng - Hiệu trưởng Trường Phổ thông nội trú liên cấp TH và THCS Đakrông, cho biết nội dung Giáo dục văn hóa dân tộc và môn Giáo dục địa phương được đưa vào kế hoạch giáo dục hằng năm của nhà trường. Việc tổ chức các hoạt động gắn với trải nghiệm thực tế giúp học sinh tiếp cận kiến thức trực quan hơn.

Theo thầy Tùng, tại sự kiện Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam (19/4), nhà trường phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức các hoạt động thiết thực để hưởng ứng. Học sinh được đến nhà văn hóa truyền thống để tìm hiểu di sản, tiếp cận những giá trị văn hóa thông qua quan sát và trải nghiệm.

Mục tiêu không chỉ dừng ở việc giúp học sinh hiểu về văn hóa dân tộc mình. Quan trọng hơn, các hoạt động hướng đến hình thành thái độ trân trọng di sản, ý thức bảo tồn và sự tự tin khi giao lưu với các cộng đồng khác.

Trong môi trường trường phổ thông dân tộc nội trú, học sinh còn có cơ hội tiếp xúc với nhiều bản sắc văn hóa. Việc tìm hiểu văn hóa của dân tộc mình và các dân tộc khác giúp các em mở rộng hiểu biết, tôn trọng sự khác biệt, từ đó vun đắp tinh thần đại đoàn kết dân tộc.

Có thể thấy, bảo tồn văn hóa không chỉ là lưu giữ hiện vật, phục dựng lễ hội hay tổ chức các hoạt động tuyên truyền. Những giá trị truyền thống chỉ thực sự được tiếp nối khi thế hệ trẻ hiểu, trân trọng và đưa vào đời sống.

Vì thế, việc đưa Hoạt động giáo dục văn hóa dân tộc và môn Giáo dục địa phương vào trường học được xem là một hướng bảo tồn văn hóa từ gốc.

Khi hiểu về cội nguồn, tự hào với bản sắc và biết trân trọng di sản, học sinh sẽ có thêm nền tảng để tiếp nối những giá trị mà cha ông trao truyền. Từ những bài học hôm nay, tình yêu văn hóa được nuôi dưỡng, góp phần gìn giữ và phát huy bản sắc các DTTS trên địa bàn tỉnh Quảng Trị.

Khi văn hóa truyền thống thành điểm nhấn du lịch ở Nhân Lý

Giữ gìn, bảo tồn văn hóa truyền thống từ các đội văn nghệ tại cơ sở

Phạm Tiến