Sắc màu 54
Tiếng chiêng Mường vang vọng giữa lòng Thủ đô
Giữa nhịp sống hiện đại của Thành phố Hà Nội, thì ở xã Yên Bài, tiếng chiêng Mường đều đặn ngân vang trầm hùng mỗi tối cuối tuần, tại nhà văn hóa thôn, làm náo nức lòng người.
Tiếng chiêng mang hồn cốt người Mường
Chỉ mong đến lịch sinh hoạt, nghệ nhân Nguyễn Thị Huyền lại mang bộ chiêng cũ tới nhà văn hoá thôn để hướng dẫn lớp trẻ. Đôi bàn tay theo năm tháng vẫn kiên nhẫn chỉnh từng nhịp gõ, từng động tác múa cho các thành viên.
Trong âm vang trầm hùng của tiếng chiêng, những người phụ nữ Mường khoác trên mình bộ trang phục truyền thống uyển chuyển trong từng bước múa, còn thế hệ trẻ chăm chú học từng động tác, câu hát để tiếp nối và gìn giữ những giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ.
Với người Mường, chiêng không đơn thuần là nhạc cụ mà còn gắn với lễ hội, cưới hỏi và đời sống tâm linh cộng đồng. Mỗi nhịp vang lên như mang theo hơi thở núi rừng và ký ức của cha ông từ bao đời.
“Điều chúng tôi lo nhất là lớp trẻ dần quên văn hoá dân tộc mình. Nếu không còn người biết đánh chiêng, biết hát dân ca thì những giá trị ấy sẽ dần mai một”, nghệ nhân Nguyễn Thị Huyền chia sẻ.
Bên cạnh tiếng chiêng, những làn điệu dân ca mộc mạc cũng được các nghệ nhân kiên trì trao truyền qua nhiều thế hệ. Có bài tha thiết chuyện tình yêu đôi lứa, có bài kể về lao động sản xuất, lại có những câu hát gửi gắm kinh nghiệm sống của người Mường xưa.
Giữa quá trình đô thị hoá ngày càng rõ nét ở vùng ven Hà Nội, thanh âm mang đậm hồn cốt dân tộc ấy, vẫn đang được người dân nâng niu như một phần ký ức cộng đồng.
Văn hoá gắn kết cộng đồng
Câu lạc bộ (CLB) nghệ thuật truyền thống dân tộc Mường xã Yên Bài, được thành lập ngày 18/3/2023 theo quyết định của UBND xã Vân Hoà (cũ) - nay là xã Yên Bài.
Dù mới đi vào hoạt động chưa lâu, nhưng CLB đã nhanh chóng trở thành điểm sáng trong phong trào bảo tồn văn hoá dân tộc.
CLB có khoảng 40 thành viên, trong đó từ 25 - 30 người tham gia sinh hoạt thường xuyên. Để duy trì chất lượng biểu diễn, mỗi tuần tổ chức luyện tập định kỳ 3 buổi.
Các thành viên phần lớn là nông dân, lao động tự do nhưng vẫn dành thời gian sau giờ làm để cùng nhau tập luyện; trao truyền văn hoá truyền thống.
Không chỉ luyện tập, biểu diễn phục vụ các ngày hội văn hoá hay sự kiện lớn của địa phương, CLB còn duy trì việc truyền dạy đánh chiêng, múa sênh tiền, hát dân ca và các điệu múa cổ cho thanh thiếu niên trong xã.
Từ các chương trình văn hoá ở địa phương đến những sự kiện lớn của thành phố, CLB ngày càng khẳng định vai trò trong việc quảng bá bản sắc văn hoá Mường.
Ngoài phục vụ nhiệm vụ chính trị của xã và huyện, CLB còn được lãnh đạo thành phố tin tưởng, động viên tham gia biểu diễn tại nhiều hội nghị, đại hội, hội thi và sự kiện của Thành phố Hà Nội.
Đặc biệt, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch tin tưởng giao CLB tham gia đón tiếp và biểu diễn tại nhiều sự kiện chính trị quan trọng có sự tham dự của lãnh đạo Đảng, Nhà nước.
Đây không chỉ là niềm tự hào của người Mường ở Yên Bài, mà còn cho thấy sức sống bền bỉ của nghệ thuật dân gian trong đời sống hôm nay.
Bên cạnh hoạt động biểu diễn tập trung, CLB còn thành lập các nhóm nhỏ phục vụ du khách tại nhiều khu du lịch, Resort trong và ngoài địa bàn xã Yên Bài. Qua đó, các giá trị văn hoá bản địa từng bước được đưa vào phát triển du lịch cộng đồng, tạo thêm sức hút cho vùng đất Yên Bài.
Không còn là những bản Mường biệt lập như trước, Yên Bài hôm nay đã mang dáng dấp của một vùng ven đô, với nhiều tuyến đường mới, khu du lịch và dịch vụ phát triển. Nhiều người trẻ đi học, đi làm ở thành phố nên ít có điều kiện tham gia sinh hoạt cộng đồng như thế hệ trước.
Chính vì vậy, việc duy trì hoạt động của CLB không chỉ phục vụ biểu diễn văn nghệ, mà còn giúp cộng đồng người Mường nơi đây duy trì sự gắn kết với cội nguồn.
Những buổi sinh hoạt định kỳ trở thành không gian để các thế hệ gặp gỡ, cùng học lại điệu múa cũ, câu hát xưa và những phong tục đã gắn bó với đời sống người Mường từ bao đời.
Giữa nhịp sống đang đổi thay từng ngày ở vùng ven đô, những nhịp chiêng vẫn đều đặn vang lên mỗi tối cuối tuần.
Đó không chỉ là âm thanh của nghệ thuật dân gian, mà còn là cách người Mường nơi đây lưu giữ ký ức cộng đồng và truyền lại hồn cốt dân tộc cho thế hệ sau.
.jpg)
