Người giữ lửa
Những "bông hoa đẹp" của Đảng ở vùng cao xứ Nghệ: Đi trước, làm cùng để dân tin
Người dân nhớ rất rõ người đã đến từng nhà vận động hiến đất mở đường, người cùng họ kéo xe cứu trợ giữa bùn đất, hay người kiên trì thuyết phục từng gia đình bỏ một hủ tục đã tồn tại nhiều thế hệ. Đó là những nữ Bí thư chi bộ, nữ trưởng bản.
Lời tòa soạn:
Ở nhiều bản làng miền Tây Nghệ An, một sự thay đổi lặng lẽ nhưng sâu sắc đang diễn ra. Đó không chỉ là câu chuyện về vai trò của người phụ nữ. Đó còn là một chuyển động trong tư duy lựa chọn người đứng đầu ở cơ sở.
Loạt bài "Những "bông hoa đẹp" của Đảng ở vùng cao xứ Nghệ" không chỉ kể về những nữ bí thư chi bộ, nữ trưởng bản mà còn giải mã một vấn đề lớn hơn: Điều gì đã làm thay đổi cách nhìn của cộng đồng về người lãnh đạo và làm thế nào để những "hạt giống đỏ" tiếp tục được ươm mầm, bước tiếp lên tầm cao giữa đại ngàn?
Xem bài 1: Trưởng thành từ những điều giản dị
Xem bài 2: Sau mỗi cuộc họp, căn bếp lại sáng đèn
Đi từng nhà để nghị quyết không nằm trên giấy
Con đường bê tông dẫn từ Quốc lộ 7 đi hết bản Lưu Thông (xã Tương Dương) hôm nay đã bằng phẳng, sạch đẹp. Hai bên đường, những vạt ngô xanh mướt trải dài theo sườn núi. Ít ai còn nhớ quãng đường này từng lầy lội đến mức mỗi mùa mưa, bà con phải gùi từng bao ngô, bao sắn băng qua bùn đất.
Khi chủ trương làm đường được đưa ra, không phải hộ dân nào cũng đồng thuận. Bởi có người tiếc đất, người lo mất cây cối, hoa màu. Thậm chí, có người đơn giản chỉ nghĩ con đường cũ vẫn đi được.
Những cuộc họp ở nhà văn hóa bản chưa đủ để thay đổi suy nghĩ ấy. Bí thư Chi bộ Vừ Y Dở lại cùng các đảng viên chia nhau đến từng nhà để tuyên truyền, vận động.
Bên ấm chè nóng, họ nói chuyện mùa màng, chuyện gia đình rồi kiên nhẫn phân tích vì sao con đường mới sẽ giúp việc vận chuyển nông sản thuận lợi hơn, con cháu đến trường an toàn hơn.
Có những hộ chỉ cần một lần là đồng ý. Nhưng cũng có hộ phải ba, bốn lần mới xuôi. "Ở bản, muốn dân nghe thì trước hết phải để dân hiểu mình nghĩ cho họ", chị Y Dở nói.
Cách làm ấy cũng là điều Bí thư Chi bộ bản Đôm 1 (xã Hùng Chân) Bùi Thị Phúc (SN 1983) đã kiên trì nhiều năm.
Những cuộc vận động thay đổi nếp sống trong cưới hỏi, ma chay chưa bao giờ dễ dàng. Tang lễ theo tập tục cũ thường kéo dài nhiều ngày, ăn uống linh đình, tốn kém. Có gia đình còn giữ người mất ở nhà chỉ vì chờ "ngày đẹp".
Nhiều nữ cán bộ thôn, bản vùng cao dù trình độ chuyên môn, lý luận chính trị chưa thật nổi trội nhưng lại có uy tín, được Nhân dân tin tưởng, am hiểu phong tục, tiếng nói và luôn gần dân, sát dân. Chính sự gắn bó ấy giúp họ vận động hiệu quả người dân thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước, tạo sự đồng thuận trong cộng đồng.
Ông Phạm Quang Sơn – Chuyên viên Ban Tổ chức Tỉnh ủy Nghệ An.
Nếu chỉ viện dẫn quy ước của bản, câu chuyện khó đi đến đâu. Nhưng chị Phúc chọn cách khác. Đảng viên trong chi bộ thực hiện trước. Gia đình cán bộ làm trước.
Rồi từng người đến giải thích cho bà con bằng những điều rất gần gũi: Tổ chức gọn nhẹ không phải bỏ phong tục, mà để người đã khuất được an nghỉ sớm hơn, người sống bớt gánh nặng hơn.
Có cuộc vận động kéo dài nhiều tháng. Có việc phải mất nhiều năm.
Chị Phúc kể lại: "Tháng 10/2025, khi một gia đình vẫn muốn kéo dài thời gian an táng vì chọn ngày, tôi cùng cán bộ bản lại đến vận động. Cuối cùng, gia đình đồng thuận".
Không có tiếng vỗ tay sau những cuộc trò chuyện ấy. Nhưng từ đó, một hủ tục dần lùi lại phía sau.
Ở miền Tây xứ Nghệ, nhiều nữ Bí thư Chi bộ, nữ Trưởng bản đều hiểu rằng, nghị quyết chỉ thực sự có ý nghĩa khi được người dân chấp nhận bằng sự tự nguyện. Và con đường ngắn nhất để đưa nghị quyết đến từng mái nhà chính là đôi chân của người làm công tác dân vận.
Người đứng đầu đi trước, bản làng cùng bước theo
Những ngày sau cơn bão số 10 năm 2025, bản Na Kho (xã Nga My) gần như bị cô lập. Đường vào bản bị đất đá vùi lấp hơn 100m. Điện mất. Sóng điện thoại cũng không còn.
Giữa lúc nhiều gia đình bắt đầu lo thiếu lương thực, Bí thư Chi bộ Bùi Thị Châu cùng Chi ủy đi từng nhà vận động người dân góp gạo hỗ trợ những hộ khó khăn hơn.
Rồi chị lại cùng bà con cầm cuốc, cầm xẻng đào đất đá mở đường. Khi chuyến xe cứu trợ đầu tiên đến cửa bản thì sa lầy giữa lớp bùn dày. Người phụ nữ trẻ lại chạy đi gọi dân bản.
Chẳng bao lâu sau, hàng chục người có mặt. Tiếng hò kéo xe vang giữa núi rừng. Đến khi từng bao gạo, từng thùng mì được chuyển vào bản, nhiều người mới thở phào. "Điều khiến tôi nhớ nhất không phải xe cứu trợ vào được, mà là lúc ấy cả bản đều chung một ý nghĩ: Không ai bị bỏ lại phía sau", chị Châu kể.
Ở bản Phảy (xã Nga My), Bí thư Chi bộ Kha Thị Bích cũng chọn cách dẫn dắt bà con bằng chính việc mình làm.
Gia đình chị phát triển mô hình kinh tế tổng hợp với rừng, chăn nuôi và thu mua nông sản của người dân. Khi nhiều hộ còn băn khoăn về hướng làm ăn mới, chị là người làm trước. Khi bà con lo đầu ra cho sản phẩm, chị tự tìm thị trường, đăng tải nông sản lên mạng xã hội để kết nối tiêu thụ. Chính sự tiên phong ấy tạo nên sức thuyết phục lớn hơn bất kỳ lời vận động nào.
Hiệu quả của cán bộ cơ sở không chỉ được đo bằng bằng cấp mà còn bằng uy tín, năng lực tổ chức thực tiễn và khả năng quy tụ Nhân dân
Ông Phạm Quang Sơn - Chuyên viên Ban Tổ chức Tỉnh ủy Nghệ An
Tại bản Kẻ Sùng (xã Mậu Thạch), Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng bản Vi Thị Hải Vân cũng đi theo nguyên tắc giản dị ấy.
Hai năm liên tục, cán bộ và đảng viên đi từng nhà vận động hiến đất, góp công xây dựng đường giao thông, nhà văn hóa, sân thể thao. Không ít lần, chị là người có mặt đầu tiên trong các buổi lao động cộng đồng và cũng là người ra về sau cùng.
"Mình không thể bảo dân làm nếu chỉ đứng ngoài", chị nói.
Đi qua nhiều bản làng vùng cao Nghệ An, chúng tôi nhận ra một điểm chung ở những người phụ nữ đứng đầu cơ sở. Họ không tạo ảnh hưởng bằng quyền lực hành chính. Uy tín của họ được hình thành từ những việc rất nhỏ nhưng lặp đi lặp lại qua nhiều năm: Có mặt khi dân cần, giữ lời hứa với dân và luôn là người làm trước.
Đó cũng là lý do nhiều nghị quyết ở vùng cao không dừng lại trên những trang giấy.
Đón đọc kỳ tới: Những "bông hoa đẹp" của Đảng ở vùng cao xứ Nghệ: Âm thầm gieo những "hạt giống đỏ"
Khi lớp nữ Bí thư Chi bộ, Trưởng bản miền tây xứ Nghệ hôm nay dần trưởng thành và sẽ nghỉ chế độ, ai sẽ là người tiếp bước họ trong tương lai? Đó sẽ là câu chuyện của kỳ cuối cùng trong loạt bài.
