Bản làng hôm nay
Giải pháp đảm bảo nước sinh hoạt cho vùng cao Kỳ Thượng
Thực trạng vào mùa khô, người dân vùng cao thường xuyên phải đối mặt với tình trạng thiếu nước sinh hoạt không còn là vấn đề mới mẻ, xã Kỳ Thượng (Quảng Ninh), địa phương thực hiện đồng thời nhiều giải pháp để khắc phục.
Hơn 40% công trình nước sinh hoạt ngừng hoạt động
Mùa khô, vòi nước trong gia đình ông Lỷ Anh Hà (thôn Kỳ Sơn) có những thời điểm chỉ còn nhỏ giọt. Nước yếu khiến gia đình phải chủ động tích trữ để bảo đảm sinh hoạt hằng ngày.
“Vào mùa khô, nước về nhà thường yếu, có thời điểm không đủ dùng. Chúng tôi mong hệ thống cấp nước sớm được sửa chữa, nguồn nước ổn định hơn”, ông Hà chia sẻ.
Qua tìm hiểu, tại Kỳ Thượng, trong 22 công trình cấp nước sinh hoạt tập trung được Nhà nước đầu tư, có 9 công trình đã ngừng hoạt động, chiếm hơn 40%.
Theo lý giải của địa phương, nhiều công trình được xây dựng từ nhiều năm trước, nay xuống cấp. Một số công trình thì bị hư hỏng sau thiên tai, bão lũ nhưng chưa được khôi phục do kinh phí duy tu, sửa chữa còn hạn chế.
Công tác quản lý, vận hành ở một số nơi còn hạn chế, việc phát hiện và xử lý sự cố chưa kịp thời. Một số trường hợp tự ý đấu nối, tác động vào đường ống để phục vụ sản xuất cũng ảnh hưởng đến áp lực và khả năng phân phối nước tại một số khu vực.
Ngoài ra, nguồn sinh thủy cũng thường suy giảm theo mùa.
Những vấn đề này khiến bài toán nước sinh hoạt ở Kỳ Thượng không chỉ nằm ở những đường ống đã hỏng, mà còn ở khả năng giữ nguồn, vận hành công trình và phân phối nước đến từng hộ dân.
Trước thực trạng này, Kỳ Thượng đang rà soát lại toàn bộ hệ thống cấp nước để phân loại, xử lý theo từng công trình. Nơi còn khả năng khai thác sẽ được duy trì, nâng cấp; nơi xuống cấp được sửa chữa, còn những công trình không còn nguồn nước sẽ nghiên cứu phương án khác, tránh đầu tư dàn trải.
Không chỉ sửa đường ống nước sinh hoạt
Theo ông Ân Văn Ninh, Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ xã Kỳ Thượng, đơn vị đã hoàn thành việc rà soát, phân loại các công trình cấp nước, đồng thời xây dựng danh mục dự án và phương án bố trí nguồn vốn để từng bước triển khai.
Trước mắt, địa phương chuẩn bị đầu tư, nâng cấp công trình cấp nước sinh hoạt Khe Choòng tại thôn Hồng Tiến và cải tạo công trình Khe Phương tại thôn Kỳ Sơn. Một số công trình khác cũng được đưa vào danh mục sửa chữa, nâng cấp theo mức độ hư hỏng và khả năng khai thác.
Tuy nhiên, hướng xử lý của Kỳ Thượng không chỉ dừng ở việc khôi phục từng công trình. Xã đang tính tới phương án kết nối các nguồn nước và công trình cấp nước trong khu vực, qua đó khai thác hiệu quả hơn nguồn nước và hạ tầng hiện có.
Kỳ Thượng sẽ phối hợp với đơn vị tư vấn và xã Lương Minh nghiên cứu phương án sử dụng chung nguồn cấp nước từ hồ chứa nước phục vụ các xã vùng cao trước đây. Nếu khả thi, phương án này được kỳ vọng sẽ từng bước giảm tình trạng thiếu nước cục bộ, nhất là trong mùa khô.
Song song với đầu tư, xã dự kiến bố trí ngân sách hằng năm, lồng ghép các nguồn vốn hợp pháp để sửa chữa, nâng cấp công trình. Cơ chế quản lý, vận hành cũng được điều chỉnh theo hướng rõ trách nhiệm, kiểm tra và duy tu định kỳ, điều tiết nguồn nước phù hợp trong mùa khô.
Với những khu vực chưa đủ điều kiện đầu tư, địa phương sẽ rà soát các hộ thiếu nước, tìm khả năng đấu nối từ những công trình còn nguồn sinh thủy và nghiên cứu các công trình tích trữ nước quy mô nhóm hộ, cụm dân cư. Người dân được vận động sử dụng nước tiết kiệm, bảo vệ nguồn sinh thủy và không tự ý tác động vào hệ thống.
Với Kỳ Thượng, bài toán nước sinh hoạt vì thế không chỉ là khôi phục những công trình đã xuống cấp. Quan trọng hơn là giữ được nguồn nước, vận hành hiệu quả hệ thống hiện có và tìm thêm những cách đưa nước ổn định đến từng khu dân cư, để mùa khô không còn là thời điểm người dân phải thấp thỏm lo thiếu nước.
