Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Bùi Xuân Phái - cố họa sĩ của phố cổ Hà Nội

Ngọc Ánh (T/h) - 18:22, 06/08/2021

Nói đến hội họa Hà Nội hiện đại, không thể không nhắc đến phong cách tranh Bùi Xuân Phái. Bởi lẽ, họa sĩ vẽ phố cổ Hà Nội thì nhiều nhưng đối với cố họa sĩ tài ba Bùi Xuân Phái thì phố cổ đã trở thành người bạn tri âm. Tự bao giờ, tranh của Bùi Xuân Phái đã trở thành một phần của phố cổ Hà Nội.

Phố Hàng Mắm- Tranh Bùi Xuân Phái
Phố Hàng Mắm- Tranh Bùi Xuân Phái

Bùi Xuân Phái là một trong những họa sỹ thuộc thế hệ cuối cùng của sinh viên Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, cùng thời với các danh họa Nguyễn Sáng, Nguyễn Tư Nghiêm, Dương Bích Liên. Ông chuyên về chất liệu sơn dầu, đam mê mảng đề tài phố cổ Hà Nội. Ông vẽ trên vải, giấy, bảng gỗ, thậm chí cả trên giấy báo, bao thuốc lá và sử dụng nhiều phương tiện hội họa khác nhau như sơn dầu, màu nước, phấn mầu, chì than, bút chì...

Bùi Xuân Phái (1920-1988)
Bùi Xuân Phái (1920-1988)

Trong tâm thức của người nghệ sĩ, quê hương luôn là một "mảnh tình riêng". Sinh ra và lớn lên ở Hà Nội, Bùi Xuân Phái đã vẽ về phố cổ với tất cả tình yêu quê hương của mình. Bàn tay tài hoa của ông đã tạo tác hàng trăm bức vẽ khác nhau về phố cổ Hà Nội. Dân gian Hà Nội vẫn đùa nhau rằng, những bức tranh phố cổ của ông đủ để dựng lên một thành phố thật. Và cũng không biết từ bao giờ, người ta cũng gọi phố cổ trong tranh của ông là "Phố Phái". Người dân Hà Nội cũng lại đùa nhau rằng, Hà Nội phải có 37 phố chứ không phải là 36 phố như câu ca dân gian vẫn truyền tụng, và con phố thứ 37 ấy chính là ..."Phố Phái".

"Phố Phái" nổi tiếng với các tác phẩm: Phố cổ Hà Nội (Sơn dầu, 1972), Hà Nội kháng chiến (Sơn dầu, 1966), Xe bò trong phố cổ (Sơn dầu, 1972), Phố vắng (Sơn dầu, 1981)...

Phố Chợ Gạo- Tranh Bùi Xuân Phái
Phố Chợ Gạo- Tranh Bùi Xuân Phái

Tranh phố cổ Hà Nội của Bùi Xuân Phái vừa cổ kính lại rất hiện thực, thể hiện rõ hồn cốt của phố cổ Hà Nội những thập niên 50-60-70 thế kỷ XX. Các mảng màu trong tranh Bùi Xuân Phái thường có đường viền đậm nét, phố không những trở thành chính nó mà còn gần hơn với con người, từ bề mặt đến cảnh quan đều có chiều sâu bên trong. Ngắm tranh phố cổ Hà Nội của Bùi Xuân Phái, người xem nhận thấy họa sỹ đã gửi gắm những kỷ niệm, những hoài cảm cùng nỗi buồn man mác, tiếc nuối bâng khuâng trên từng nét vẽ, như điềm báo về sự đổi thay và biến mất của từng mái nhà, từng con người mang hồn phách xưa cũ.

"Phố Phái" trong tranh Bùi Xuân Phái là phố mà dường như cũng không phải phố. Phố cổ Hà Nội không ồn ào, sầm uất mà lặng lẽ và lâu bền, giản dị và thân thiết. Đó chỉ là những ngôi nhà cũ kỹ với mái ngói rêu phong, một vài gánh hàng rong, một gánh hàng nước quạnh hiu... gợi lên nhiều xúc cảm thân quen.

Phố cổ Hà Nội -Tranh Bùi Xuân Phái
Phố cổ Hà Nội -Tranh Bùi Xuân Phái

Tranh phố cổ Bùi Xuân Phái dù có xuất hiện con người hay không đều có một không gian đặc biệt. Không gian ấy có khi tĩnh lặng cùng thời gian, có khi lại như đang chuyển động. Từng góc phố, từng hàng cây tưởng như rất đỗi quen thuộc mà vẫn lạ lẫm, xa vời. Cảnh vật phố cổ Hà Nội tưởng như có thể hiện hữu ngay đấy, nhưng cũng lại có thể thuộc về một thế giới khác - thế giới tâm hồn Bùi Xuân Phái. "Phố Phái" hiện lên thực mà hư, hư mà thực, đa cách nhìn, nhiều cảm xúc. Dường như Bùi Xuân Phái muối níu giữ thời gian, níu giữ những giá trị đẹp đẽ mà với tâm hồn nhạy cảm của người nghệ sỹ ông biết chắc rằng một ngày nào đó sẽ phôi pha.

Phố Mã Mây- Tranh Bùi Xuân Phái
Phố Mã Mây- Tranh Bùi Xuân Phái

Bùi Xuân Phái vẽ về phố cổ Hà Nội tự nhiên như sống và thở. Tâm hồn ông gắn với phố cổ và sự nghiệp của ông cũng gắn liền với phố cổ. Phố cổ Hà Nội là nguồn cảm hứng đặc biệt của Bùi Xuân Phái. Ông vẽ về phố cổ như đang kể chuyện về cuộc đời mình. Chính bởi vậy, phố cổ Hà Nội là cái gạch nối giữa hội họa và tình yêu quê hương trong con người Bùi Xuân Phái.

Bùi Xuân Phái (1920-1988), quê gốc ở làng Kim Hoàng (nay thuộc xã Vân Canh, huyện Hoài Đức, Hà Nội). Ông tốt nghiệp khoa Hội họa, Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương khóa 1941-1946 Ông vẽ nhiều tranh phố cổ Hà Nội và tham dự triển lãm ở nhiều nơi. Năm 1952, ông trở về Thủ đô sống tại ngôi nhà số 87 phố Thuốc Bắc, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội cho đến khi mất.

Cố họa sĩ Bùi Xuân Phái được Nhà nước truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn họa nghệ thuật đợt I (1996). Năm 2010, Hội đồng nhân dân TP. Hà Nội đã đặt tên Bùi Xuân Phái cho một phố ở huyện Từ Liêm, nay thuộc quận Nam Từ Liêm (Hà Nội)


Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin nổi bật trang chủ
Đẩy mạnh tuyên truyền bầu cử đến từng thôn, bản

Đẩy mạnh tuyên truyền bầu cử đến từng thôn, bản

Những ngày này, không khí chuẩn bị bầu cử cho cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 đang lan tỏa sâu rộng đến từng thôn, bản, vùng sâu, vùng xa của tỉnh Lạng Sơn. Với nhiều hình thức tuyên truyền linh hoạt, gần gũi của chính quyền cơ sở, nhận thức của Nhân dân ngày càng được nâng cao, góp phần để cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, đúng luật, an toàn và thực sự trở thành ngày hội của toàn dân.
Hành động quyết liệt, nói đi đôi với làm, đặt lợi ích quốc gia, của tỉnh và của Nhân dân lên trên hết

Hành động quyết liệt, nói đi đôi với làm, đặt lợi ích quốc gia, của tỉnh và của Nhân dân lên trên hết

Tin tức - Trọng Bảo - 21:28, 25/02/2026
Đây là một trong những nội dung trong chương trình hành động của các ứng cử viên đại biểu Quốc hội khóa XVI, nhiệm kỳ 2026 - 2031, đơn vị bầu cử số 03 Lào Cai trình bày tại buổi tiếp xúc cử tri tại phường Cam Đường và 16 xã của tỉnh Lào Cai.
“Mắt thần” ghi nhận 27 loài động vật hoang dã quý tại rừng Mỹ Sơn

“Mắt thần” ghi nhận 27 loài động vật hoang dã quý tại rừng Mỹ Sơn

Môi trường sống - T.Nhân - H.Trường - 21:20, 25/02/2026
Chiều 25/2, lãnh đạo Ban Quản lý Di sản văn hóa Mỹ Sơn (TP. Đà Nẵng) cho biết, qua triển khai hệ thống bẫy ảnh tự động tại các sinh cảnh rừng tiêu biểu thuộc lâm phận Khu bảo vệ cảnh quan Di tích lịch sử - văn hóa Mỹ Sơn, lực lượng chức năng đã ghi nhận 27 loài động vật hoang dã quý hiếm.
Lãnh đạo Sở Dân tộc và Tôn giáo Cà Mau thăm, chúc Tết Nguyên tiêu đồng bào dân tộc Hoa

Lãnh đạo Sở Dân tộc và Tôn giáo Cà Mau thăm, chúc Tết Nguyên tiêu đồng bào dân tộc Hoa

Công tác Dân tộc - Tào Đạt - 17:11, 25/02/2026
Ngày 25/2 (mùng 9 tháng Giêng), Đoàn công tác Tỉnh ủy - HĐND - UBND - Uỷ ban MTTQ Việt Nam tỉnh Cà Mau do ông Lương Văn Pho - Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh, làm Trưởng đoàn, đã đến thăm, chúc Tết Nguyên tiêu đồng bào người Hoa, tại Miếu Bà Thiên Hậu (phường An Xuyên, tỉnh Cà Mau).
Thủ tướng chủ trì Phiên họp Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06

Thủ tướng chủ trì Phiên họp Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06

Thời sự - PV - 17:11, 25/02/2026
Chiều ngày 25/2, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo của Chính phủ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06, chủ trì phiên họp lần thứ nhất năm 2026 của Ban Chỉ đạo.
Đột kích quán Karaoke, bắt quả tang nhiều người “phê” ma túy

Đột kích quán Karaoke, bắt quả tang nhiều người “phê” ma túy

Pháp luật - T.Nhân - H.Trường - 17:02, 25/02/2026
Ngày 25/2, Công an TP. Đà Nẵng cho biết, vừa tiến hành kiểm tra quán Karaoke Anh RuBy (phường An Thắng) và phát hiện 7 người tổ chức, sử dụng ma túy trái phép.
Rực rỡ đường cờ Tổ quốc nơi biên cương

Rực rỡ đường cờ Tổ quốc nơi biên cương

Những ngày Tết, đồng bào DTTS Gia Lai đang lan tỏa tinh thần yêu nước, tự hào dân tộc và niềm tin tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng bằng những đường cờ Tổ quốc rực rỡ khắp biên cương.
Phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai Nghị quyết số 79 và 80 của Bộ Chính trị

Phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai Nghị quyết số 79 và 80 của Bộ Chính trị

Thời sự - PV - 16:54, 25/02/2026
Sáng nay, 25/2, Tổng Bí thư Tô Lâm đã dự và phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 79 - NQ/TW về phát triển kinh tế Nhà nước và Nghị quyết số 80 - NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam. Trân trọng giới thiệu toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm.
Sẽ triển khai cấp Giấy chứng nhận kiểm định điện tử từ ngày 1/3

Sẽ triển khai cấp Giấy chứng nhận kiểm định điện tử từ ngày 1/3

Tin tức - Minh Thu - 16:51, 25/02/2026
Từ ngày 1/3, Cục Đăng kiểm Việt Nam sẽ chính thức triển khai cấp Giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường dưới hình thức điện tử cho xe cơ giới và xe máy chuyên dùng trên toàn quốc.
Lễ hội Mường Khô - Điểm nhấn du lịch cộng đồng miền núi xứ Thanh

Lễ hội Mường Khô - Điểm nhấn du lịch cộng đồng miền núi xứ Thanh

Sắc màu 54 - Quỳnh Trâm - 16:10, 25/02/2026
Ngày 25/2, tại thôn Muỗng Do, xã Điền Lư (Thanh Hóa), Lễ hội Mường Khô diễn ra trong không khí trang nghiêm, rộn ràng, thu hút hàng nghìn người dân và du khách thập phương về dự hội.
Sử dụng pháo nổ, vật liệu nổ tự chế - Hậu quả nhãn tiền

Sử dụng pháo nổ, vật liệu nổ tự chế - Hậu quả nhãn tiền

Sức khỏe - Hồng Phúc - 15:58, 25/02/2026
Trong dịp Tết Bính Ngọ 2026, Bệnh viện Mắt Trung ương đã tiếp nhận hàng chục trường hợp trẻ em bị chấn thương mắt do pháo nổ, trong đó nhiều ca tổn thương rất nặng, đe dọa mất thị lực vĩnh viễn.
Màn tranh tranh tài hấp dẫn của những “kỵ mã thồ hàng” ở Gò Thì Thùng

Màn tranh tranh tài hấp dẫn của những “kỵ mã thồ hàng” ở Gò Thì Thùng

Sắc màu 54 - T.Nhân - H.Trường - 15:01, 25/02/2026
Ngày 25/2 (nhằm ngày 9 tháng Giêng năm Bính Ngọ 2026), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk phối hợp với UBND xã Tuy An Tây tổ chức Hội đua ngựa truyền thống Gò Thì Thùng Xuân Bính Ngọ năm 2026.