Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Bùi Xuân Phái - cố họa sĩ của phố cổ Hà Nội

Ngọc Ánh (T/h) - 18:22, 06/08/2021

Nói đến hội họa Hà Nội hiện đại, không thể không nhắc đến phong cách tranh Bùi Xuân Phái. Bởi lẽ, họa sĩ vẽ phố cổ Hà Nội thì nhiều nhưng đối với cố họa sĩ tài ba Bùi Xuân Phái thì phố cổ đã trở thành người bạn tri âm. Tự bao giờ, tranh của Bùi Xuân Phái đã trở thành một phần của phố cổ Hà Nội.

Phố Hàng Mắm- Tranh Bùi Xuân Phái
Phố Hàng Mắm- Tranh Bùi Xuân Phái

Bùi Xuân Phái là một trong những họa sỹ thuộc thế hệ cuối cùng của sinh viên Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, cùng thời với các danh họa Nguyễn Sáng, Nguyễn Tư Nghiêm, Dương Bích Liên. Ông chuyên về chất liệu sơn dầu, đam mê mảng đề tài phố cổ Hà Nội. Ông vẽ trên vải, giấy, bảng gỗ, thậm chí cả trên giấy báo, bao thuốc lá và sử dụng nhiều phương tiện hội họa khác nhau như sơn dầu, màu nước, phấn mầu, chì than, bút chì...

Bùi Xuân Phái (1920-1988)
Bùi Xuân Phái (1920-1988)

Trong tâm thức của người nghệ sĩ, quê hương luôn là một "mảnh tình riêng". Sinh ra và lớn lên ở Hà Nội, Bùi Xuân Phái đã vẽ về phố cổ với tất cả tình yêu quê hương của mình. Bàn tay tài hoa của ông đã tạo tác hàng trăm bức vẽ khác nhau về phố cổ Hà Nội. Dân gian Hà Nội vẫn đùa nhau rằng, những bức tranh phố cổ của ông đủ để dựng lên một thành phố thật. Và cũng không biết từ bao giờ, người ta cũng gọi phố cổ trong tranh của ông là "Phố Phái". Người dân Hà Nội cũng lại đùa nhau rằng, Hà Nội phải có 37 phố chứ không phải là 36 phố như câu ca dân gian vẫn truyền tụng, và con phố thứ 37 ấy chính là ..."Phố Phái".

"Phố Phái" nổi tiếng với các tác phẩm: Phố cổ Hà Nội (Sơn dầu, 1972), Hà Nội kháng chiến (Sơn dầu, 1966), Xe bò trong phố cổ (Sơn dầu, 1972), Phố vắng (Sơn dầu, 1981)...

Phố Chợ Gạo- Tranh Bùi Xuân Phái
Phố Chợ Gạo- Tranh Bùi Xuân Phái

Tranh phố cổ Hà Nội của Bùi Xuân Phái vừa cổ kính lại rất hiện thực, thể hiện rõ hồn cốt của phố cổ Hà Nội những thập niên 50-60-70 thế kỷ XX. Các mảng màu trong tranh Bùi Xuân Phái thường có đường viền đậm nét, phố không những trở thành chính nó mà còn gần hơn với con người, từ bề mặt đến cảnh quan đều có chiều sâu bên trong. Ngắm tranh phố cổ Hà Nội của Bùi Xuân Phái, người xem nhận thấy họa sỹ đã gửi gắm những kỷ niệm, những hoài cảm cùng nỗi buồn man mác, tiếc nuối bâng khuâng trên từng nét vẽ, như điềm báo về sự đổi thay và biến mất của từng mái nhà, từng con người mang hồn phách xưa cũ.

"Phố Phái" trong tranh Bùi Xuân Phái là phố mà dường như cũng không phải phố. Phố cổ Hà Nội không ồn ào, sầm uất mà lặng lẽ và lâu bền, giản dị và thân thiết. Đó chỉ là những ngôi nhà cũ kỹ với mái ngói rêu phong, một vài gánh hàng rong, một gánh hàng nước quạnh hiu... gợi lên nhiều xúc cảm thân quen.

Phố cổ Hà Nội -Tranh Bùi Xuân Phái
Phố cổ Hà Nội -Tranh Bùi Xuân Phái

Tranh phố cổ Bùi Xuân Phái dù có xuất hiện con người hay không đều có một không gian đặc biệt. Không gian ấy có khi tĩnh lặng cùng thời gian, có khi lại như đang chuyển động. Từng góc phố, từng hàng cây tưởng như rất đỗi quen thuộc mà vẫn lạ lẫm, xa vời. Cảnh vật phố cổ Hà Nội tưởng như có thể hiện hữu ngay đấy, nhưng cũng lại có thể thuộc về một thế giới khác - thế giới tâm hồn Bùi Xuân Phái. "Phố Phái" hiện lên thực mà hư, hư mà thực, đa cách nhìn, nhiều cảm xúc. Dường như Bùi Xuân Phái muối níu giữ thời gian, níu giữ những giá trị đẹp đẽ mà với tâm hồn nhạy cảm của người nghệ sỹ ông biết chắc rằng một ngày nào đó sẽ phôi pha.

Phố Mã Mây- Tranh Bùi Xuân Phái
Phố Mã Mây- Tranh Bùi Xuân Phái

Bùi Xuân Phái vẽ về phố cổ Hà Nội tự nhiên như sống và thở. Tâm hồn ông gắn với phố cổ và sự nghiệp của ông cũng gắn liền với phố cổ. Phố cổ Hà Nội là nguồn cảm hứng đặc biệt của Bùi Xuân Phái. Ông vẽ về phố cổ như đang kể chuyện về cuộc đời mình. Chính bởi vậy, phố cổ Hà Nội là cái gạch nối giữa hội họa và tình yêu quê hương trong con người Bùi Xuân Phái.

Bùi Xuân Phái (1920-1988), quê gốc ở làng Kim Hoàng (nay thuộc xã Vân Canh, huyện Hoài Đức, Hà Nội). Ông tốt nghiệp khoa Hội họa, Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương khóa 1941-1946 Ông vẽ nhiều tranh phố cổ Hà Nội và tham dự triển lãm ở nhiều nơi. Năm 1952, ông trở về Thủ đô sống tại ngôi nhà số 87 phố Thuốc Bắc, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội cho đến khi mất.

Cố họa sĩ Bùi Xuân Phái được Nhà nước truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn họa nghệ thuật đợt I (1996). Năm 2010, Hội đồng nhân dân TP. Hà Nội đã đặt tên Bùi Xuân Phái cho một phố ở huyện Từ Liêm, nay thuộc quận Nam Từ Liêm (Hà Nội)


Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin nổi bật trang chủ
Sắp tái khởi động đại dự án giao thông miền Tây xứ Nghệ - Giải pháp giúp dân thoát cảnh cô lập

Sắp tái khởi động đại dự án giao thông miền Tây xứ Nghệ - Giải pháp giúp dân thoát cảnh cô lập

Dân tộc - Tôn giáo - Thanh Hải - 16 phút trước
Sau nhiều tháng tạm dừng thi công vì mưa lũ và mực nước dâng cao tại hồ thủy điện Bản Vẽ, dự án mở đường vào các xã vùng sâu Nhôn Mai, Hữu Khuông thuộc nguồn vốn của Chương trình MTQG 1719 sắp sửa tái khởi động. Dự án được kỳ vọng mở ra cơ hội phát triển kinh tế - xã hội cho các xã đặc biệt khó khăn miền Tây xứ Nghệ.
Vui Tết Bunpimay cùng người Lào nơi biên giới

Vui Tết Bunpimay cùng người Lào nơi biên giới

Tin tức - Lê Hường - 2 giờ trước
Ngày 12/4, UBND xã Buôn Đôn, tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Công ty TNHH Một thành viên Xuất nhập khẩu 2/9 Đắk Lắk tổ chức Ngày hội Bunpimay 2569 năm 2026. Đây là Tết cổ truyền của cộng đồng người Lào sinh sống trên địa bàn xã Buôn Đôn.
Phát biểu của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội

Phát biểu của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội

Thời sự - PV - 2 giờ trước
Sáng 12/4, tại Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dự và phát biểu tại lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (Bộ Công an). Cổng Thông tin điện tử Chính phủ trân trọng giới thiệu toàn văn phát biểu của Thủ tướng Chính phủ tại sự kiện này.
Thủ tướng Lê Minh Hưng dự lễ khởi công tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội-Quảng Ninh

Thủ tướng Lê Minh Hưng dự lễ khởi công tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội-Quảng Ninh

Thời sự - PV - 2 giờ trước
Sáng 12/4, tại Quảng Ninh, Thủ tướng Lê Minh Hưng dự lễ khởi công dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội-Quảng Ninh. Dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2028, với tốc độ thiết kế tối đa lên tới 350 km/h, công trình sẽ giúp rút ngắn thời gian di chuyển giữa 2 địa phương xuống 5-7 lần, chỉ còn khoảng 23 phút.
Hành động đột phá, biến quyết sách thành kết quả

Hành động đột phá, biến quyết sách thành kết quả

Thời sự - PV - 2 giờ trước
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đặt ra yêu cầu nghị quyết không chỉ đúng, mà phải được thực hiện bằng hành động quyết liệt, hiệu quả thực chất, kiên quyết chống hình thức, không để xảy ra “độ trễ” nghị quyết. Trả lời phỏng vấn Báo Quân đội nhân dân, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bí thư Quân ủy Trung ương nhấn mạnh tinh thần phải đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo, siết chặt kỷ luật thực thi, tăng cường công tác chính trị, tư tưởng, kiểm tra, giám sát và tổ chức hành động đến cùng, để đưa Nghị quyết Đại hội XIV nhanh chóng đi vào cuộc sống.
Quản lý tiền công đức - Cách làm minh bạch tại đền Cửa Ông

Quản lý tiền công đức - Cách làm minh bạch tại đền Cửa Ông

Tiền công đức - nguồn lực hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm tại các cơ sở tín ngưỡng lâu nay vẫn là “vùng nhạy cảm” trong quản lý. Từ cách làm minh bạch tại đền Cửa Ông (Quảng Ninh), câu hỏi đặt ra không còn là có cần kiểm soát hay không, mà là kiểm soát bằng cơ chế nào để giữ được niềm tin.
Bộ đội Biên phòng Cần Thơ thăm, chúc Tết Chôl Chnăm Thmây đồng bào Khmer

Bộ đội Biên phòng Cần Thơ thăm, chúc Tết Chôl Chnăm Thmây đồng bào Khmer

Tin tức - Văn Long - Minh Triết - 4 giờ trước
Nhân dịp Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây năm 2026, Bộ đội Biên phòng (BĐBP) TP. Cần Thơ đã tổ chức các đoàn công tác đến thăm, chúc Tết và tặng quà các chùa Khmer, qua đó tiếp tục khẳng định tinh thần đoàn kết dân tộc, gắn bó máu thịt với đồng bào, xem “đồng bào các dân tộc là anh em ruột thịt”.
Tuổi trẻ ngành y tế trên quê hương Bác Hồ hướng về biển đảo quê hương

Tuổi trẻ ngành y tế trên quê hương Bác Hồ hướng về biển đảo quê hương

Thời sự - Khánh Ngân - 5 giờ trước
Hơn 250 người dân khó khăn tại Đặc khu Cát Hải (Hải Phòng) được khám bệnh, cấp thuốc miễn phí. Cũng trong hoạt động của chương trình “Hành trình xanh - Hướng về biển đảo quê hương”, nhiều phần quà và tủ thuốc được trao tặng để tiếp sức ngư dân bám biển.
Quảng Ngãi: Cháy tàu cá đang neo đậu thiệt hại gần 1 tỷ đồng

Quảng Ngãi: Cháy tàu cá đang neo đậu thiệt hại gần 1 tỷ đồng

Xã hội - T.Nhân-Đ.Minh - 6 giờ trước
Sáng nay 12-4, thông tin từ Đồn Biên phòng Bình Hải (Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ngãi) cho biết, có 1 tàu cá tại xã Vạn Tường, tỉnh Quảng Ngãi bị cháy trong đêm, thiệt hại tài sản khoảng 1 tỷ đồng.
Gia Lai: Lan tỏa văn hóa đọc sách trong cộng đồng

Gia Lai: Lan tỏa văn hóa đọc sách trong cộng đồng

Tin tức - Ngọc Thu - 6 giờ trước
Hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam (21/4), các đơn vị, doanh nghiệp tại tỉnh Gia Lai đã triển khai nhiều hoạt động phong phú, thiết thực nhằm khuyến khích, khơi dậy niềm đam mê đọc sách trong cộng đồng.
Thanh Hóa “điểm danh” 17 dự án vướng mắc, 2 dự án ngàn tỉ “đắp chiếu” hơn thập kỷ

Thanh Hóa “điểm danh” 17 dự án vướng mắc, 2 dự án ngàn tỉ “đắp chiếu” hơn thập kỷ

Xã hội - Quỳnh Trâm - 7 giờ trước
Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Nguyễn Hoài Anh vừa ký văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ, kiến nghị tháo gỡ khó khăn cho 17 dự án tồn đọng trên địa bàn, trong đó có 2 dự án nghìn tỉ chậm tiến độ kéo dài, gây lãng phí lớn.