Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Ca dao, tục ngữ Tày, Nùng nói về tình cảm gia đình

PV - 11:15, 28/06/2023

Người Tày, Nùng rất coi trọng nghĩa tình. Trong quan hệ gia đình, giữa các thành viên với nhau tình cảm ấy lại càng đề cao. Thông qua những thói quen sinh hoạt hằng ngày, người Tày, Nùng xưa đã đúc kết lại thành kinh nghiệm, bài học để truyền dạy, khuyên răn con cháu.

Trang phục dân tộc Nùng An xã Phúc Sen, Quảng Hòa, Cao Bằng. Ảnh minh họa
Trang phục dân tộc Nùng An xã Phúc Sen, Quảng Hòa, Cao Bằng. Ảnh minh họa

Trong quan hệ anh em ruột thịt, người Tày, Nùng thường có câu: “Pỉ noọng tò điếp vỏ mẻ văng/Pỉ noọng tò dăng cần ké hai” (dịch nghĩa: Anh em thương yêu nhau bố mẹ vui/Anh em lườm nguýt nhau bố mẹ lo). Câu tục ngữ này muốn nói rằng, anh em trong một nhà phải nhường nhịn, bao bọc, đoàn kết, gắn bó thì gia đình mới yên vui, hòa thuận. Không nên lúc nào cũng khó chịu, soi mói, hoạch họe, gây mất đoàn kết, nói những lời không hay, làm những việc không nên để bố mẹ buồn lòng.

Tình cảm anh em, chị em trong một nhà luôn được người Tày, Nùng so sánh là quý hơn cơm gạo. Có thể đói, nghèo nhưng không được từ bỏ anh, chị, em ruột thịt, máu mủ trong nhà. Để nói về tình cảm chị em gái gắn bó khăng khít, người Tày, Nùng có câu: “Van bố quá nựa pết/Siết bố quá pả nà” (dịch nghĩa: Ngon không gì hơn thịt vịt/Yêu thương nhau không ai hơn chị em gái). Dựa trên quan niệm sống của người Tày Nùng, chị em gái trong một nhà lúc nào cũng thương yêu nhau, bởi cùng giới tính và lớn lên bên nhau. 

Sau này, khi đi lấy chồng, chỉ có dịp gặp nhau vào ngày rằm tháng bảy nên tình cảm lại càng khăng khít gắn bó. Tình cảm ấy được ví như vị ngọt của thịt vịt vào ngày rằm tháng bảy, ám chỉ đạo lý “uống nước nhớ nguồn”. Con gái đi lấy chồng rồi vẫn thương yêu nhau nhớ về công lao của cha mẹ.

Nét đẹp trang phục dân tộc Tày.
Nét đẹp trang phục dân tộc Tày.

Để nói lên tình cảm vợ chồng, anh em gắn bó khăng khít, người Tày, Nùng cũng có câu: “Pỉ noọng bặng khen kha đúc nựa/Phua mìa tồng bâư sửa giàng đang” (dịch nghĩa: Anh em như thể tay chân xương thịt/Vợ chồng giống manh áo che thân). 

Dùng lối nói so sánh, câu tục ngữ chỉ ra rằng tình cảm anh em gắn bó ruột thịt như là máu, là một bộ phận trên cơ thể không tách rời được. Sự gắn bó này là khăng khít, bền chặt. Tình cảm vợ chồng cũng giống như vậy, đói no, nóng lạnh phải luôn thủy chung, gắn bó với nhau. Một người bị lạnh thì người còn lại cũng không ấm no, vui vẻ.

Với kho tàng văn hóa đậm đà bản sắc của mình, người Tày, Nùng không chỉ khéo léo trong lối sống mà thông qua tiếng nói, thông qua những bài học đúc kết lại thành ca dao, tục ngữ răn dạy con cháu xây dựng gia đình từ những nền tảng là thói quen sinh hoạt hằng ngày. Con cháu phải luôn hiếu thảo, ngoan ngoãn với bố mẹ. Anh chị em trong nhà phải đoàn kết, gắn bó. Bố mẹ, ông bà phải làm gương để con cháu noi theo là truyền thống tốt đẹp ngày nay vẫn còn được gìn giữ tại nhiều gia đình dân tộc Tày, Nùng.     

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
“Sứ giả” mang âm nhạc dân tộc và nhạc cụ bằng tre nứa ra thế giới

“Sứ giả” mang âm nhạc dân tộc và nhạc cụ bằng tre nứa ra thế giới

Nơi lưng chừng dãy Trường Sơn, bên dòng Sê San xanh thẳm, Nghệ nhân Ưu tú Rơ Châm Tih lặng lẽ giữ gìn những thanh âm cổ xưa của người Gia Rai như một sứ mệnh. Không chỉ là người chơi đàn, ông còn là người chắt chiu hồn cốt đại ngàn từ tre nứa, đưa văn hóa dân tộc vượt biên giới, lan xa đến tận trời Âu, đất Nhật...
Tin nổi bật trang chủ
Bước tiến mới của ngành Y tế Lào Cai trong điều trị vô sinh, hiếm muộn

Bước tiến mới của ngành Y tế Lào Cai trong điều trị vô sinh, hiếm muộn

Sức khỏe - Trọng Bảo - 21:50, 07/01/2026
Chiều 07/01, Bệnh viện Sản nhi tỉnh Lào Cai đã mổ đẻ thành công, đón em bé đầu tiên ra đời nhờ phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm IVF được thực hiện tại bệnh viện.
NHCSXH bứt phá trong năm đầy thách thức, tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển mới

NHCSXH bứt phá trong năm đầy thách thức, tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển mới

Kinh tế - Mai Hương - Phan Anh - 16:36, 07/01/2026
Năm 2025 khép lại với nhiều biến động của tình hình kinh tế - xã hội, thiên tai diễn biến phức tạp, yêu cầu bảo đảm an sinh xã hội ngày càng cao. Trong bối cảnh đó, Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) đã thể hiện rõ bản lĩnh điều hành, sự chủ động thích ứng và tinh thần đổi mới mạnh mẽ, qua đó đạt được những kết quả toàn diện, tạo nền tảng quan trọng để bước vào năm 2026 - năm bản lề của giai đoạn phát triển mới.
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình giám sát, kiểm tra công tác chuẩn bị bầu cử tại Lạng Sơn

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình giám sát, kiểm tra công tác chuẩn bị bầu cử tại Lạng Sơn

Tin tức - Thúy Hồng - 16:32, 07/01/2026
Sáng 7/1, tại Lạng Sơn, Đoàn kiểm tra, giám sát về công tác bầu cử Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Khóa XVI, đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Hội đồng Bầu cử quốc gia do Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình, Phó Chủ tịch Hội đồng bầu cử quốc gia, làm Trưởng đoàn đã làm việc với Ủy ban bầu cử tỉnh Lạng Sơn.
Xuất khẩu cà phê Việt Nam lập kỷ lục gần 9 tỷ USD: Dấu ấn bứt phá của ngành hàng tỷ đô

Xuất khẩu cà phê Việt Nam lập kỷ lục gần 9 tỷ USD: Dấu ấn bứt phá của ngành hàng tỷ đô

Kinh tế - Hoàng Quý - 15:54, 07/01/2026
Năm 2025 đánh dấu cột mốc lịch sử của ngành Cà phê Việt Nam, khi kim ngạch xuất khẩu lần đầu tiên vươn lên mức gần 9 tỷ USD, cao nhất từ trước đến nay. Thành tích ấn tượng này không chỉ phản ánh sức bật mạnh mẽ của một trong những ngành hàng nông sản chủ lực, mà còn khẳng định vị thế ngày càng vững chắc của cà phê Việt Nam trên thị trường thế giới.
Lan tỏa yêu thương “Tết nhân ái” ở Gia Lai

Lan tỏa yêu thương “Tết nhân ái” ở Gia Lai

Xã hội - Hòa Bình - 15:54, 07/01/2026
Chương trình “Tết nhân ái” Xuân Bính Ngọ năm 2026 tại Gia Lai được triển khai đã khơi dậy và lan tỏa tinh thần nhân văn, nhân ái, sự tham gia của cộng đồng, doanh nghiệp, nhà hảo tâm nhằm chung tay chăm lo Tết cho các hộ nghèo, cận nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn, nạn nhân bị thiên tai, người khuyết tật, yếu thế trên địa bàn.
Kon Chênh - Thức giấc từ du lịch cộng đồng

Kon Chênh - Thức giấc từ du lịch cộng đồng

Kon Chênh - ngôi làng hoang sơ giữa đại ngàn Măng Đen, tỉnh Quảng Ngãi, là nơi định cư của hơn 110 hộ dân, với hơn 360 nhân khẩu là đồng bào Xơ Đăng - nhánh Mơ Nâm. Với cảnh sắc thiên nhiên hùng vỹ, văn hóa độc đáo, năm 2022, một số hộ trong làng như A Nấc, Y Tuấn đã tiên phong đầu tư làm du lịch cộng đồng.
Đắm say trong hương vị ẩm thực của người Gia Rai

Đắm say trong hương vị ẩm thực của người Gia Rai

Sắc màu 54 - Ngọc Chí - 15:46, 07/01/2026
Làng Chốt, xã Sa Thầy là nơi sinh sống tập trung của 248 hộ, với gần 1.000 nhân khẩu là đồng bào Gia Rai. Những năm gần đây, tuy đời sống có nhiều thay đổi nhưng những nét văn hóa truyền thống của người Gia Rai vẫn được giữ gìn và phát huy. Tiêu biểu nhất là ẩm thực vẫn mang đậm nét truyền thống, gần gũi với núi rừng và giàu dinh dưỡng.
Khởi đầu hành trình năm châu cùng thẻ tín dụng BAC A BANK

Khởi đầu hành trình năm châu cùng thẻ tín dụng BAC A BANK

Kinh tế - PV - 15:41, 07/01/2026
Theo chương trình mới công bố của Ngân hàng TMCP Bắc Á (BAC A BANK), đơn vị đang triển khai mức phí siêu ưu đãi, áp dụng đa dạng các hình thức giao dịch ngoại tệ từ online đến offline trong cả năm 2026 với mức phí chỉ từ 1%, áp dụng cho các giao dịch bằng ngoại tệ qua thẻ tín dụng quốc tế BAC A BANK.
U23 Việt Nam nắm lợi thế lớn trong cuộc đua giành vé đi tiếp tại bảng A Vòng chung kết U23 châu Á 2026

U23 Việt Nam nắm lợi thế lớn trong cuộc đua giành vé đi tiếp tại bảng A Vòng chung kết U23 châu Á 2026

Thể thao - Hoàng Minh - 14:56, 07/01/2026
Sau lượt trận đầu tiên diễn ra ngày 6/1/2026, bảng A Vòng chung kết U23 châu Á 2026 đã sớm định hình cục diện với những chuyển động đáng chú ý. Trong đó, chiến thắng quan trọng của U23 Việt Nam không chỉ mang ý nghĩa về mặt điểm số, mà còn mở ra cơ hội rất rõ ràng cho thầy trò HLV Kim Sang-sik trong cuộc đua giành vé vào tứ kết.
Miền Bắc bắt đầu đợt rét nhất mùa Đông 2026: Nhiệt độ giảm sâu, vùng núi chuẩn bị đối mặt băng giá

Miền Bắc bắt đầu đợt rét nhất mùa Đông 2026: Nhiệt độ giảm sâu, vùng núi chuẩn bị đối mặt băng giá

Sức khỏe - Hoàng Minh - 14:40, 07/01/2026
Từ ngày 8/1, khu vực miền Bắc chính thức bước vào chuỗi khoảng 18 ngày được đánh giá là rét nhất mùa Đông năm nay, theo nhận định của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia. Đợt không khí lạnh tăng cường liên tục khiến nền nhiệt giảm sâu trên diện rộng, trong đó các tỉnh miền núi phía Bắc và vùng đồng bào DTTS là khu vực chịu ảnh hưởng rõ rệt và kéo dài nhất.
Đắk Lắk lập Quy hoạch phục hồi Di tích kiến trúc nghệ thuật Tháp Nhạn

Đắk Lắk lập Quy hoạch phục hồi Di tích kiến trúc nghệ thuật Tháp Nhạn

Tìm trong di sản - T.Nhân - 14:40, 07/01/2026
Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính vừa ký Quyết định số 2838/QĐ-TTg phê duyệt nhiệm vụ lập Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia đặc biệt Tháp Nhạn.