Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Ca dao, tục ngữ Tày, Nùng nói về tình cảm gia đình

PV - 11:15, 28/06/2023

Người Tày, Nùng rất coi trọng nghĩa tình. Trong quan hệ gia đình, giữa các thành viên với nhau tình cảm ấy lại càng đề cao. Thông qua những thói quen sinh hoạt hằng ngày, người Tày, Nùng xưa đã đúc kết lại thành kinh nghiệm, bài học để truyền dạy, khuyên răn con cháu.

Trang phục dân tộc Nùng An xã Phúc Sen, Quảng Hòa, Cao Bằng. Ảnh minh họa
Trang phục dân tộc Nùng An xã Phúc Sen, Quảng Hòa, Cao Bằng. Ảnh minh họa

Trong quan hệ anh em ruột thịt, người Tày, Nùng thường có câu: “Pỉ noọng tò điếp vỏ mẻ văng/Pỉ noọng tò dăng cần ké hai” (dịch nghĩa: Anh em thương yêu nhau bố mẹ vui/Anh em lườm nguýt nhau bố mẹ lo). Câu tục ngữ này muốn nói rằng, anh em trong một nhà phải nhường nhịn, bao bọc, đoàn kết, gắn bó thì gia đình mới yên vui, hòa thuận. Không nên lúc nào cũng khó chịu, soi mói, hoạch họe, gây mất đoàn kết, nói những lời không hay, làm những việc không nên để bố mẹ buồn lòng.

Tình cảm anh em, chị em trong một nhà luôn được người Tày, Nùng so sánh là quý hơn cơm gạo. Có thể đói, nghèo nhưng không được từ bỏ anh, chị, em ruột thịt, máu mủ trong nhà. Để nói về tình cảm chị em gái gắn bó khăng khít, người Tày, Nùng có câu: “Van bố quá nựa pết/Siết bố quá pả nà” (dịch nghĩa: Ngon không gì hơn thịt vịt/Yêu thương nhau không ai hơn chị em gái). Dựa trên quan niệm sống của người Tày Nùng, chị em gái trong một nhà lúc nào cũng thương yêu nhau, bởi cùng giới tính và lớn lên bên nhau. 

Sau này, khi đi lấy chồng, chỉ có dịp gặp nhau vào ngày rằm tháng bảy nên tình cảm lại càng khăng khít gắn bó. Tình cảm ấy được ví như vị ngọt của thịt vịt vào ngày rằm tháng bảy, ám chỉ đạo lý “uống nước nhớ nguồn”. Con gái đi lấy chồng rồi vẫn thương yêu nhau nhớ về công lao của cha mẹ.

Nét đẹp trang phục dân tộc Tày.
Nét đẹp trang phục dân tộc Tày.

Để nói lên tình cảm vợ chồng, anh em gắn bó khăng khít, người Tày, Nùng cũng có câu: “Pỉ noọng bặng khen kha đúc nựa/Phua mìa tồng bâư sửa giàng đang” (dịch nghĩa: Anh em như thể tay chân xương thịt/Vợ chồng giống manh áo che thân). 

Dùng lối nói so sánh, câu tục ngữ chỉ ra rằng tình cảm anh em gắn bó ruột thịt như là máu, là một bộ phận trên cơ thể không tách rời được. Sự gắn bó này là khăng khít, bền chặt. Tình cảm vợ chồng cũng giống như vậy, đói no, nóng lạnh phải luôn thủy chung, gắn bó với nhau. Một người bị lạnh thì người còn lại cũng không ấm no, vui vẻ.

Với kho tàng văn hóa đậm đà bản sắc của mình, người Tày, Nùng không chỉ khéo léo trong lối sống mà thông qua tiếng nói, thông qua những bài học đúc kết lại thành ca dao, tục ngữ răn dạy con cháu xây dựng gia đình từ những nền tảng là thói quen sinh hoạt hằng ngày. Con cháu phải luôn hiếu thảo, ngoan ngoãn với bố mẹ. Anh chị em trong nhà phải đoàn kết, gắn bó. Bố mẹ, ông bà phải làm gương để con cháu noi theo là truyền thống tốt đẹp ngày nay vẫn còn được gìn giữ tại nhiều gia đình dân tộc Tày, Nùng.     

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Giữ cội nguồn văn hóa, hướng tới phát triển du lịch từ những bến sông quê

Giữ cội nguồn văn hóa, hướng tới phát triển du lịch từ những bến sông quê

Ở vùng cao tỉnh Quảng Ngãi, những bến sông luôn gắn bó mật thiết với đời sống và văn hóa của nhiều thế hệ đồng bào DTTS. Nơi đây không chỉ là nơi lưu giữ cội nguồn văn hóa mà còn là tài nguyên để các địa phương phát triển du lịch trong thời gian tới.
Tin nổi bật trang chủ
Người có uy tín lan tỏa niềm tin nơi khóm, ấp

Người có uy tín lan tỏa niềm tin nơi khóm, ấp

Người có uy tín - Tào Đạt - 1 giờ trước
Trong đời sống đồng bào DTTS tại TP. Cần Thơ, Người có uy tín luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Không chỉ là những cá nhân gương mẫu, Người có uy tín còn là “cánh tay nối dài” của cấp ủy Đảng, chính quyền trong công tác vận động quần chúng, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ gìn an ninh trật tự và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.
Giữ cội nguồn văn hóa, hướng tới phát triển du lịch từ những bến sông quê

Giữ cội nguồn văn hóa, hướng tới phát triển du lịch từ những bến sông quê

Sắc màu 54 - Ngọc Chí - 1 giờ trước
Ở vùng cao tỉnh Quảng Ngãi, những bến sông luôn gắn bó mật thiết với đời sống và văn hóa của nhiều thế hệ đồng bào DTTS. Nơi đây không chỉ là nơi lưu giữ cội nguồn văn hóa mà còn là tài nguyên để các địa phương phát triển du lịch trong thời gian tới.
An Giang: Ấm tình quân - dân nơi biên giới dịp Tết Chôl Chnăm Thmây

An Giang: Ấm tình quân - dân nơi biên giới dịp Tết Chôl Chnăm Thmây

Tin tức - Như Tâm - 19:57, 10/04/2026
Nhân dịp Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây năm 2026 của đồng bào Khmer, từ ngày 7 - 10/4, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh An Giang đã tổ chức nhiều Đoàn công tác đến thăm, tặng quà các cơ quan, cơ sở tôn giáo và Người có uy tín trên khu vực biên giới.
Gia Lai: Phát hiện 4 người trong gia đình tử vong do cháy nhà

Gia Lai: Phát hiện 4 người trong gia đình tử vong do cháy nhà

Pháp luật - T.Nhân-H.Trường - 19:20, 10/04/2026
Chiều 10/4, lãnh đạo UBND xã Cát Tiến (tỉnh Gia Lai), xác nhận: Chính quyền địa phương đang phối hợp với các cơ quan chức năng có liên quan xác minh, làm rõ vụ 4 người trong cùng một gia đình tử vong tại địa phương.
Vun đắp tình hữu nghị giữa Việt Nam - Lào - Campuchia

Vun đắp tình hữu nghị giữa Việt Nam - Lào - Campuchia

Tin tức - Như Tâm - Tào Đạt - 19:20, 10/04/2026
Nhân dịp Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây và Bunpimay năm 2026, Tỉnh đoàn An Giang tổ chức họp mặt sinh viên Lào, Campuchia và cán bộ Đoàn - Hội - Đội là người dân tộc Khmer, góp phần thắt chặt tình đoàn kết, hữu nghị giữa thanh niên ba nước.
Đưa tiếng mẹ đẻ vào tiết học để văn hóa dân tộc mãi trường tồn

Đưa tiếng mẹ đẻ vào tiết học để văn hóa dân tộc mãi trường tồn

Trong không gian tĩnh lặng của buổi sớm mai, tiếng học bài của các em học sinh người Ba Na tại Điểm trường làng Kon Ktu, xã Đăk Rơ Wa, tỉnh Quảng Ngãi lại vang lên, len lỏi qua từng nếp nhà sàn. Nơi đây không chỉ dạy những con chữ, tiếng nói phổ thông, mà còn dạy con chữ, tiếng nói của người Ba Na.
“Chạy giữa thủ phủ cà phê” gây quỹ an sinh xã hội

“Chạy giữa thủ phủ cà phê” gây quỹ an sinh xã hội

Thể thao - Lê Hường - 19:07, 10/04/2026
Ngày 10/4, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Công ty TNHH MTV Xuất nhập khẩu 2-9 Đắk Lắk tổ chức họp báo công bố Giải chạy bộ Buôn Ma Thuột Robusta Half Marathon 2026 với chủ đề “Chạy giữa thủ phủ cà phê”.
Bộ đội Đà Nẵng đồng loạt ra quân hỗ trợ xây dựng trường nội trú biên giới

Bộ đội Đà Nẵng đồng loạt ra quân hỗ trợ xây dựng trường nội trú biên giới

Giáo dục dân tộc - H.Trường - T.Nhân - 19:04, 10/04/2026
Ngày 10/4, gần 250 cán bộ, chiến sĩ, lực lượng dân quân thường trực (Bộ Chỉ huy quân sự TP. Đà Nẵng) đồng loạt ra quân hỗ trợ xây dựng các trường nội trú khu vực biên giới trên đất liền ở TP. Đà Nẵng.
Hòa thượng Thích Quảng Hà tái cử Trưởng ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Ninh Bình

Hòa thượng Thích Quảng Hà tái cử Trưởng ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Ninh Bình

Dân tộc - Tôn giáo - Quỳnh Trâm - 17:24, 10/04/2026
Trong hai ngày 9 - 10/4, Đại hội đại biểu Phật giáo tỉnh Ninh Bình lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031 diễn ra trọng thể tại Thiền viện Trúc Lâm Thiên Trường (phường Nam Định), với hơn 600 đại biểu là chư tôn đức giáo phẩm, Tăng Ni, cư sĩ cùng đại diện lãnh đạo các cơ quan Trung ương và địa phương tham dự.
Xã đầu tiên trên cả nước cấp sách giáo khoa miễn phí cho học sinh

Xã đầu tiên trên cả nước cấp sách giáo khoa miễn phí cho học sinh

Giáo dục - H.Trường - T.Nhân - 16:41, 10/04/2026
Ngày 10/4, UBND xã Hòa Vang (TP. Đà Nẵng) tổ chức hội nghị công bố quyết định triển khai chính sách cung cấp sách giáo khoa miễn phí cho học sinh trên địa bàn.
Đắk Lắk: Hội sách thu hút giới trẻ

Đắk Lắk: Hội sách thu hút giới trẻ

Xã hội - Lê Hường - 16:25, 10/04/2026
Ngày 10/4, tỉnh Đắk Lắk tổ chức khai mạc Ngày hội Sách và Văn hóa đọc lần thứ V năm 2026. Sự kiện không chỉ tôn vinh giá trị của sách, mà còn khẳng định vai trò quan trọng của văn hóa đọc trong việc nâng cao tri thức, kỹ năng, phát triển tư duy và bồi dưỡng nhân cách con người.