Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Ca dao, tục ngữ Tày, Nùng nói về tình cảm gia đình

PV - 11:15, 28/06/2023

Người Tày, Nùng rất coi trọng nghĩa tình. Trong quan hệ gia đình, giữa các thành viên với nhau tình cảm ấy lại càng đề cao. Thông qua những thói quen sinh hoạt hằng ngày, người Tày, Nùng xưa đã đúc kết lại thành kinh nghiệm, bài học để truyền dạy, khuyên răn con cháu.

Trang phục dân tộc Nùng An xã Phúc Sen, Quảng Hòa, Cao Bằng. Ảnh minh họa
Trang phục dân tộc Nùng An xã Phúc Sen, Quảng Hòa, Cao Bằng. Ảnh minh họa

Trong quan hệ anh em ruột thịt, người Tày, Nùng thường có câu: “Pỉ noọng tò điếp vỏ mẻ văng/Pỉ noọng tò dăng cần ké hai” (dịch nghĩa: Anh em thương yêu nhau bố mẹ vui/Anh em lườm nguýt nhau bố mẹ lo). Câu tục ngữ này muốn nói rằng, anh em trong một nhà phải nhường nhịn, bao bọc, đoàn kết, gắn bó thì gia đình mới yên vui, hòa thuận. Không nên lúc nào cũng khó chịu, soi mói, hoạch họe, gây mất đoàn kết, nói những lời không hay, làm những việc không nên để bố mẹ buồn lòng.

Tình cảm anh em, chị em trong một nhà luôn được người Tày, Nùng so sánh là quý hơn cơm gạo. Có thể đói, nghèo nhưng không được từ bỏ anh, chị, em ruột thịt, máu mủ trong nhà. Để nói về tình cảm chị em gái gắn bó khăng khít, người Tày, Nùng có câu: “Van bố quá nựa pết/Siết bố quá pả nà” (dịch nghĩa: Ngon không gì hơn thịt vịt/Yêu thương nhau không ai hơn chị em gái). Dựa trên quan niệm sống của người Tày Nùng, chị em gái trong một nhà lúc nào cũng thương yêu nhau, bởi cùng giới tính và lớn lên bên nhau. 

Sau này, khi đi lấy chồng, chỉ có dịp gặp nhau vào ngày rằm tháng bảy nên tình cảm lại càng khăng khít gắn bó. Tình cảm ấy được ví như vị ngọt của thịt vịt vào ngày rằm tháng bảy, ám chỉ đạo lý “uống nước nhớ nguồn”. Con gái đi lấy chồng rồi vẫn thương yêu nhau nhớ về công lao của cha mẹ.

Nét đẹp trang phục dân tộc Tày.
Nét đẹp trang phục dân tộc Tày.

Để nói lên tình cảm vợ chồng, anh em gắn bó khăng khít, người Tày, Nùng cũng có câu: “Pỉ noọng bặng khen kha đúc nựa/Phua mìa tồng bâư sửa giàng đang” (dịch nghĩa: Anh em như thể tay chân xương thịt/Vợ chồng giống manh áo che thân). 

Dùng lối nói so sánh, câu tục ngữ chỉ ra rằng tình cảm anh em gắn bó ruột thịt như là máu, là một bộ phận trên cơ thể không tách rời được. Sự gắn bó này là khăng khít, bền chặt. Tình cảm vợ chồng cũng giống như vậy, đói no, nóng lạnh phải luôn thủy chung, gắn bó với nhau. Một người bị lạnh thì người còn lại cũng không ấm no, vui vẻ.

Với kho tàng văn hóa đậm đà bản sắc của mình, người Tày, Nùng không chỉ khéo léo trong lối sống mà thông qua tiếng nói, thông qua những bài học đúc kết lại thành ca dao, tục ngữ răn dạy con cháu xây dựng gia đình từ những nền tảng là thói quen sinh hoạt hằng ngày. Con cháu phải luôn hiếu thảo, ngoan ngoãn với bố mẹ. Anh chị em trong nhà phải đoàn kết, gắn bó. Bố mẹ, ông bà phải làm gương để con cháu noi theo là truyền thống tốt đẹp ngày nay vẫn còn được gìn giữ tại nhiều gia đình dân tộc Tày, Nùng.     

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
“Sứ giả” mang âm nhạc dân tộc và nhạc cụ bằng tre nứa ra thế giới

“Sứ giả” mang âm nhạc dân tộc và nhạc cụ bằng tre nứa ra thế giới

Nơi lưng chừng dãy Trường Sơn, bên dòng Sê San xanh thẳm, Nghệ nhân Ưu tú Rơ Châm Tih lặng lẽ giữ gìn những thanh âm cổ xưa của người Gia Rai như một sứ mệnh. Không chỉ là người chơi đàn, ông còn là người chắt chiu hồn cốt đại ngàn từ tre nứa, đưa văn hóa dân tộc vượt biên giới, lan xa đến tận trời Âu, đất Nhật...
Tin nổi bật trang chủ
Gắn trách nhiệm, tạo sinh kế từ dịch vụ môi trường rừng

Gắn trách nhiệm, tạo sinh kế từ dịch vụ môi trường rừng

Những năm qua, việc triển khai chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng ở tỉnh Quảng Ngãi không chỉ góp phần giúp đồng bào DTTS có thêm thu nhập, cải thiện cuộc sống mà còn nâng cao ý thức trong việc chăm sóc, quản lý và bảo vệ rừng.
World Cup 2026 bùng nổ công nghệ: FIFA áp dụng Avatar AI cho cầu thủ, nâng tầm VAR

World Cup 2026 bùng nổ công nghệ: FIFA áp dụng Avatar AI cho cầu thủ, nâng tầm VAR

Thể thao - Hoàng Quý - 1 giờ trước
World Cup 2026 - giải đấu lớn nhất trong lịch sử bóng đá thế giới không chỉ mở rộng về quy mô với 48 đội tuyển tham dự, mà còn đánh dấu bước ngoặt công nghệ, khi FIFA chính thức áp dụng Avatar AI cho các cầu thủ, phục vụ công tác trọng tài và nâng cao trải nghiệm người xem.
Giá xăng giảm lần thứ 5 liên tiếp, RON95 xuống sát mốc 18.500 đồng/lít

Giá xăng giảm lần thứ 5 liên tiếp, RON95 xuống sát mốc 18.500 đồng/lít

Kinh tế - Hoàng Minh - 1 giờ trước
Từ 15h ngày 8/1, Liên Bộ Công Thương - Tài chính tiếp tục điều chỉnh giảm giá bán lẻ xăng dầu trong nước, đánh dấu lần giảm thứ 5 liên tiếp kể từ cuối năm 2025. Diễn biến này cho thấy xu hướng hạ nhiệt rõ rệt của thị trường xăng dầu trong những ngày đầu năm mới, mang lại tác động tích cực cho người tiêu dùng và hoạt động sản xuất - kinh doanh.
Người dân Cần Thơ lần đầu được mua hàng hiệu giảm giá đến 80%

Người dân Cần Thơ lần đầu được mua hàng hiệu giảm giá đến 80%

Sản phẩm - Thị trường - Tào Đạt - 2 giờ trước
Sở Công thương Cần Thơ và đơn vị tổ chức cam kết người dân sẽ được mua hàng hiệu chính hãng, giảm giá từ 10 - 80%.
Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Lào Cai còn 47 xã đặc biệt khó khăn

Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Lào Cai còn 47 xã đặc biệt khó khăn

Công tác Dân tộc - Trọng Bảo - 2 giờ trước
UBND tỉnh Lào Cai vừa ban hành Quyết định số 2752/QĐ-UBND phê duyệt danh sách thôn, xã vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2026 - 2030.

"Cuộc chiến thầm lặng" chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống

Dân tộc - Tôn giáo - Vi Hợi - 3 giờ trước
Ở các xã miền núi tỉnh Nghệ An, tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống (TH&HNCHT) từng là tập quán tồn tại dai dẳng, níu chân sự phát triển của bản làng và cướp đi tương lai của không ít trẻ em. Không ồn ào, không phô trương, "cuộc chiến" chống lại những hủ tục ấy đang được chính quyền, nhà trường và Người có uy tín trong cộng đồng kiên trì thực hiện bằng sự bền bỉ, thuyết phục và niềm tin vào sự đổi thay.
Kon Chênh - Thức giấc từ du lịch cộng đồng

Kon Chênh - Thức giấc từ du lịch cộng đồng

Kon Chênh - ngôi làng hoang sơ giữa đại ngàn Măng Đen, tỉnh Quảng Ngãi, là nơi định cư của hơn 110 hộ dân, với hơn 360 nhân khẩu là đồng bào Xơ Đăng - nhánh Mơ Nâm. Với cảnh sắc thiên nhiên hùng vỹ, văn hóa độc đáo, năm 2022, một số hộ trong làng như A Nấc, Y Tuấn đã tiên phong đầu tư làm du lịch cộng đồng.
Chiến dịch “Quang Trung” thần tốc khắc phục nhà ở sau bão lũ: Hơn 35.800 căn nhà được xây dựng, sửa chữa

Chiến dịch “Quang Trung” thần tốc khắc phục nhà ở sau bão lũ: Hơn 35.800 căn nhà được xây dựng, sửa chữa

Xã hội - Hoàng Minh - 5 giờ trước
Đến ngày 6/1/2026, Chiến dịch “Quang Trung” thần tốc xây dựng lại, sửa chữa nhà ở cho người dân bị thiệt hại do bão lũ đã đạt được những kết quả nổi bật, cơ bản hoàn thành mục tiêu trước thời hạn Thủ tướng Chính phủ yêu cầu, góp phần quan trọng ổn định đời sống nhân dân vùng thiên tai.
Chuyển đổi căn bản mô hình tăng trưởng dựa vào năng suất và đổi mới sáng tạo, tăng tốc về chất lượng và quy mô

Chuyển đổi căn bản mô hình tăng trưởng dựa vào năng suất và đổi mới sáng tạo, tăng tốc về chất lượng và quy mô

Thời sự - PV - 6 giờ trước
Giai đoạn mới đòi hỏi chuyển mạnh từ tạo nền tảng sang tăng tốc về chất lượng và quy mô, từ xử lý tình huống sang cải cách căn cơ, từ điều hành ngắn hạn sang kiến tạo động lực dài hạn.
Thủ tướng: Tăng cường tự chủ chiến lược, củng cố quốc phòng, an ninh, nâng cao tính tự chủ, tự lực, tự cường của nền kinh tế

Thủ tướng: Tăng cường tự chủ chiến lược, củng cố quốc phòng, an ninh, nâng cao tính tự chủ, tự lực, tự cường của nền kinh tế

Thời sự - PV - 6 giờ trước
Phát biểu đáp từ chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm và kết luận Hội nghị Chính phủ và các địa phương sáng 8/1, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ Chính phủ nghiêm túc tiếp thu đầy đủ các ý kiến của Tổng Bí thư, trong đó có việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số từ năm 2026 trở đi, phát triển nhanh nhưng phải bền vững, tăng cường tự chủ chiến lược, củng cố quốc phòng, an ninh, nâng cao tính tự chủ, tự lực, tự cường của nền kinh tế, chủ động ứng phó với những biến động bên ngoài.
Quảng Ngãi: Xã kiến nghị tỉnh hỗ trợ làm cầu kiên cố giúp 350 hộ đồng bào DTTS thoát cảnh chia cắt vào mùa mưa

Quảng Ngãi: Xã kiến nghị tỉnh hỗ trợ làm cầu kiên cố giúp 350 hộ đồng bào DTTS thoát cảnh chia cắt vào mùa mưa

Trang địa phương - Ngọc Chí - 9 giờ trước
Ngày 8/1, ông Đỗ Đăng Dự, Phó Chủ tịch UBND xã Đăk Pék, tỉnh Quảng Ngãi cho biết, xã đã có văn bản kiến nghị UBND tỉnh đầu tư xây dựng cầu Đăk Tung bắc qua sông Pô Kô, với kinh phí khoảng 20 tỷ đồng nhằm khắc phục thiệt hại do mưa bão gây ra, bảo đảm việc đi lại và vận chuyển hàng hóa cho 350 hộ đồng bào DTTS.
Nhận định U23 Việt Nam vs U23 Kyrgyzstan: Thời cơ để thầy trò HLV Kim Sang-sik khẳng định vị thế

Nhận định U23 Việt Nam vs U23 Kyrgyzstan: Thời cơ để thầy trò HLV Kim Sang-sik khẳng định vị thế

Thể thao - Hoàng Quý - 9 giờ trước
Trận đấu giữa U23 Việt Nam và U23 Kyrgyzstan, diễn ra vào tối 9/1, trong khuôn khổ lượt trận thứ hai bảng A Vòng chung kết U23 châu Á 2026, được đánh giá là bước ngoặt quan trọng với mục tiêu giành vé vào tứ kết của đội tuyển U23 Việt Nam. Với những gì đã thể hiện ở lượt trận ra quân, thầy trò HLV Kim Sang-sik đang đứng trước cơ hội lớn để tiếp tục nối dài mạch chiến thắng và sớm khẳng định vị thế tại giải đấu.