Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Cận cảnh bộ cửa rồng tuyệt mỹ còn được lưu giữ từ thời Trần

Vũ Mừng - 09:54, 22/02/2024

Là một trong những ngôi chùa cổ nổi tiếng nhất Việt Nam, chùa Phổ Minh (phường Lộc Vượng, Tp. Nam Định, tỉnh Nam ĐỊnh) được xây dựng từ thời Lý và trùng tu lớn vào thời Trần. Chùa còn lưu giữ bộ cánh cửa gồm 4 tấm chạm khắc hình rồng ở gian giữa nhà Tiền đường, được phục dựng theo tỷ lệ 1:1 so với bản gốc đang trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia và Bảo tàng tỉnh Nam Định, có niên đại từ thời Trần.

 Bộ cánh cửa gồm có 4 tấm và được làm bằng gỗ lim, nguyên khối, mỗi tấm cao 1,90m, rộng 0,80m. Bộ cửa phiên bản tại chùa được dựng theo tỉ lệ 1:1 so với bản gốc (bộ cánh cửa gốc; 02 cửa giữa đang được trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia, 02 cửa bên đặt tại Bảo tàng tỉnh Nam Định).
Bộ cánh cửa gồm có 4 tấm và được làm bằng gỗ lim, nguyên khối, mỗi tấm cao 1,90m, rộng 0,80m. Bộ cửa phiên bản tại chùa được dựng theo tỷ lệ 1:1 so với bản gốc (bộ cánh cửa gốc; 2 cửa giữa đang được trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia, 2 cửa bên đặt tại Bảo tàng tỉnh Nam Định)
Các con rồng trang trí trên cánh cửa đều có đặc điểm đầu ngẩn cao, thân uốn khúc, đuôi chụm về phía đỉnh lá đề. Thân rồng hình tròn, thon, không có vảy, mào lửa dài. Hai rồng lớn thắt túi, miệng há, bờm và râu bay lên tạo mây lửa, thân rồng mập tròn cuốn thành khúc nhỏ dần về đuôi. Rồng trong tư thế cuộn trong hình lá đề, xung quanh chấm mây lửa, giữa là bông sen nở. Phần dưới chạm bông hoa cúc nở đối xứng, phía trên chạm lá đề, cánh sen kép, hàng dưới chạm sóng nước.
Các con rồng trang trí trên cánh cửa đều có đặc điểm đầu ngẩn cao, thân uốn khúc, đuôi chụm về phía đỉnh lá đề. Thân rồng hình tròn, thon, không có vảy, mào lửa dài. Hai rồng lớn thắt túi, miệng há, bờm và râu bay lên tạo mây lửa, thân rồng mập tròn cuốn thành khúc nhỏ dần về đuôi. Rồng trong tư thế cuộn trong hình lá đề, xung quanh chấm mây lửa, giữa là bông sen nở. Phần dưới chạm bông hoa cúc nở đối xứng, phía trên chạm lá đề, cánh sen kép, hàng dưới chạm sóng nước
 Toàn bộ mặt ngoài của 4 tấm đều được trang trí. Trong đó chủ đề quan trọng nhất là con rồng. Rồng trên bộ cánh cửa được trang trí trong các khung uốn một nửa chiếc lá đề. Khi hai cánh cửa giữa khép lại tạo thành một chiếc lá đề hoàn chỉnh, hai cánh cửa bên khi khép lại là hai nửa chiếc lá đề đối xứng hai bên. Gợi cảm giác có nhiều hình tượng rồng và lá đề trên bộ cánh cửa.
Toàn bộ mặt ngoài của 4 tấm đều được trang trí. Trong đó chủ đề quan trọng nhất là con rồng. Rồng trên bộ cánh cửa được trang trí trong các khung uốn một nửa chiếc lá đề. Khi hai cánh cửa giữa khép lại tạo thành một chiếc lá đề hoàn chỉnh, hai cánh cửa bên khi khép lại là hai nửa chiếc lá đề đối xứng hai bên. Gợi cảm giác có nhiều hình tượng rồng và lá đề trên bộ cánh cửa.
Mỗi cánh cửa đều có chân quay ở hai đầu của cùng phía trong. Để cánh cửa hoạt động, các chân quay ở phía trên được khớp với các lỗ chân quay trên “bậu cửa” ăn mộng với xà hạ. Các chân quay phía dưới ăn mộng với bốn cối quay bằng đá xanh. Tất cả đều là khối đá có mặt cắt bằng 2/3 hình tròn, hai khối giữa cao 0,22 m, đường kính 0,28m, chân cối quay bằng hình chữ nhật (0,42m x 0,33m). Chỗ chân quay tròn đường kính 0,07m, hai khối hai bên nhỏ hơn một chút: cao 0,22m, đường kính 0,24m, chân đế dài 0,34m, rộng 0,29m.
Mỗi cánh cửa đều có chân quay ở hai đầu của cùng phía trong. Để cánh cửa hoạt động, các chân quay ở phía trên được khớp với các lỗ chân quay trên “bậu cửa” ăn mộng với xà hạ. Các chân quay phía dưới ăn mộng với 4 cối quay bằng đá xanh. Tất cả đều là khối đá có mặt cắt bằng 2/3 hình tròn, hai khối giữa cao 0,22m, đường kính 0,28m, chân cối quay bằng hình chữ nhật (0,42m x 0,33m). Chỗ chân quay tròn đường kính 0,07m, hai khối hai bên nhỏ hơn một chút: Cao 0,22m, đường kính 0,24m, chân đế dài 0,34m, rộng 0,29m
Hình tượng rồng không đơn thuần là đề tài trang trí làm tôn vẻ đẹp, sự uy nghi, tôn quý của bộ cánh cửa mà qua đó còn khẳng định quy mô kiến trúc, vị thế của di tích có bộ cánh cửa đó chính là chùa Phổ Minh - một công trình được xây dựng từ thời nhà Lý, đến thời Trần được mở rộng với quy mô to lớn hơn. Ngôi chùa không chỉ là một trung tâm phật giáo mà còn là một trong những công trình tiêu biểu của Hành cung Thiên Trường.
Hình tượng rồng không đơn thuần là đề tài trang trí làm tôn vẻ đẹp, sự uy nghi, tôn quý của bộ cánh cửa mà qua đó còn khẳng định quy mô kiến trúc, vị thế của di tích có bộ cánh cửa đó chính là chùa Phổ Minh - một công trình được xây dựng từ thời nhà Lý, đến thời Trần được mở rộng với quy mô to lớn hơn. Ngôi chùa không chỉ là một trung tâm Phật giáo mà còn là một trong những công trình tiêu biểu của Hành cung Thiên Trường.
   Qua bộ cánh cửa đã giúp chúng ta hiểu hơn về kiến trúc, mỹ thuật và nghệ thuật điêu khắc thời Trần. Đề tài hoa văn trang trí trên cánh cửa là cơ sở để ta hiểu hơn về nghệ thuật tạo hình, tư duy thẩm mỹ, lịch sử văn hoá, thủ công mỹ nghệ dưới triều đại nhà Trần. Từ đó phản ánh về sự hưng thịnh của Phật giáo thời Trần.
Qua bộ cánh cửa đã giúp chúng ta hiểu hơn về kiến trúc, mỹ thuật và nghệ thuật điêu khắc thời Trần. Đề tài hoa văn trang trí trên cánh cửa là cơ sở để ta hiểu hơn về nghệ thuật tạo hình, tư duy thẩm mỹ, lịch sử văn hoá, thủ công mỹ nghệ dưới triều đại nhà Trần. Từ đó phản ánh về sự hưng thịnh của Phật giáo thời Trần.
Quần thể Khu di tích quốc gia đặc biệt đền Trần chùa Tháp là nơi lưu giữ rất nhiều hiện vật cổ có giá trị về lịch sử, văn hoá, kiến trúc và mỹ thuật từ thời Trần, đòi hỏi các thế hệ cùng nhau gìn giữ, bảo tồn và phát huy các giá trị ấy.
Quần thể Khu di tích quốc gia đặc biệt đền Trần chùa Tháp là nơi lưu giữ rất nhiều hiện vật cổ có giá trị về lịch sử, văn hoá, kiến trúc và mỹ thuật từ thời Trần, đòi hỏi các thế hệ cùng nhau gìn giữ, bảo tồn và phát huy các giá trị ấy.
Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Văn hóa các DTTS là “mỏ vàng” của nghệ thuật nhiếp ảnh

Văn hóa các DTTS là “mỏ vàng” của nghệ thuật nhiếp ảnh

Đời sống phong phú, phong tục đa dạng và chiều sâu văn hóa của các DTTS đã và đang là nguồn cảm hứng bền bỉ đối với nhiều thế hệ nghệ sĩ nhiếp ảnh. Mỗi lễ hội, nếp nhà, trang phục, tiếng cồng chiêng hay ánh mắt người già bên bếp lửa đều mang đến khuôn hình giàu giá trị, góp phần lưu giữ hồn cốt văn hóa giữa nhịp sống hiện đại.
Từ hỗ trợ sang trao quyền - Lối đi căn cơ cho giảm nghèo bền vững

Từ hỗ trợ sang trao quyền - Lối đi căn cơ cho giảm nghèo bền vững

Công tác Dân tộc - Sỹ Hào - 2 giờ trước
Tỷ lệ nghèo đa chiều đã giảm xuống mức rất thấp, nhưng “lõi nghèo” vẫn bám chặt ở những địa bàn khó khăn nhất. Thực tiễn đó đặt ra một câu hỏi lớn: Khi nghèo đói không còn là câu chuyện diện rộng, thì giảm nghèo phải được tiếp cận như thế nào để không chỉ “thoát nghèo”, mà còn “không tái nghèo”?
Người Đan Lai đã an cư nhưng chưa lạc nghiệp!

Người Đan Lai đã an cư nhưng chưa lạc nghiệp!

Xã hội - Thanh Nguyễn - 11 giờ trước
Những mái ấm an cư bền chắc, những hạng mục hạ tầng dân sinh được đầu tư đồng bộ… đang khiến bản làng người Đan Lai sáng hơn giữa thâm sơn Vườn Quốc gia Pù Mát, tỉnh Nghệ An. Nhưng, ẩn sâu phía trong vẫn là những gam màu xám se sắt khi mà tỷ lệ hộ nghèo còn rất cao, người dân còn thiếu tư liệu sản xuất…
Siết chặt kiểm soát khai thác cây Muội hồng

Siết chặt kiểm soát khai thác cây Muội hồng

Pháp luật - Quỳnh Trâm - 11 giờ trước
Thời gian gần đây, tình trạng khai thác, mua bán, vận chuyển và tiêu thụ trái phép cây Muội hồng từ rừng tự nhiên diễn biến phức tạp, không chỉ gây suy giảm tài nguyên rừng, ảnh hưởng hệ sinh thái mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an ninh, trật tự.
Xe máy điện VinFast lập kỷ lục doanh số chưa từng có

Xe máy điện VinFast lập kỷ lục doanh số chưa từng có

Kinh tế - PV - 11 giờ trước
Hà Nội, ngày 03/04/2026 - VinFast đã nhận hơn 135.000 đơn đặt hàng, xuất xưởng ra thị trường hơn 93.000 xe máy điện trong tháng 3/2026, đạt mức doanh số tháng cao nhất từ trước đến nay. Mức tăng cao kỷ lục cho thấy làn sóng chuyển đổi xanh đang tiến triển mạnh mẽ, đồng thời khẳng định vị thế vững chắc và tầm ảnh hưởng ngày càng gia tăng của VinFast trên thị trường xe máy Việt Nam.
Chuyển tiền du học – Không lo tỷ giá giải pháp tối ưu chi phí cho phụ huynh và du học sinh từ BAC A BANK

Chuyển tiền du học – Không lo tỷ giá giải pháp tối ưu chi phí cho phụ huynh và du học sinh từ BAC A BANK

Kinh tế - PV - 13 giờ trước
Nhằm hỗ trợ Khách hàng có nhu cầu chuyển đổi ngoại tệ đáp ứng nhu cầu học tập ở nước ngoài với tỷ giá ưu đãi, Ngân hàng TMCP Bắc Á (BAC A BANK) chính thức triển khai chương trình “Chuyển tiền du học - Không lo tỷ giá” từ tháng 4/2026.
Cây cầu nối nhịp đôi bờ sông Đăk Pxi

Cây cầu nối nhịp đôi bờ sông Đăk Pxi

Trước đây, việc đi lại của đồng bào Xơ Đăng ở thôn Krong Đuân, xã Đăk Pxi, tỉnh Quảng Ngãi sinh sống dọc hai bên bờ sông Đăk Pxi gặp rất nhiều khó khăn. Cây cầu treo cũ kỹ, xuống cấp theo thời gian là con đường duy nhất để người dân qua lại. Mỗi khi mùa mưa đến, nước chảy xiết khiến việc di chuyển trở nên vô cùng nguy hiểm, thậm chí có thời điểm giao thông bị chia cắt hoàn toàn.
Cấm chơi trét bột, chọi bột, tạt nước trong Tết Chôl Chnăm Thmây ở các chùa Khmer tại Cần Thơ

Cấm chơi trét bột, chọi bột, tạt nước trong Tết Chôl Chnăm Thmây ở các chùa Khmer tại Cần Thơ

Tin tức - Tào Đạt - 20:32, 04/04/2026
Hòa thượng Tăng Nô, Hội trưởng Hội Đoàn kết sư sãi yêu nước TP. Cần Thơ, vừa có thông báo về việc tổ chức đón mừng Tết Chôl Chnăm Thmây năm 2026 của đồng bào Khmer trên địa bàn.
Đà Nẵng đẩy nhanh tiến độ thi công 6 trường nội trú liên cấp biên giới

Đà Nẵng đẩy nhanh tiến độ thi công 6 trường nội trú liên cấp biên giới

Giáo dục - T.Nhân - H.Trường - 20:24, 04/04/2026
Ngày 4/4, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng Trần Anh Tuấn chủ trì cuộc họp trực tuyến với các địa phương, đơn vị về tiến độ thi công các trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học – THCS tại 6 xã biên giới đất liền.
Lượng khách quốc tế đến Gia Lai trong quý I tăng 72%

Lượng khách quốc tế đến Gia Lai trong quý I tăng 72%

Du lịch - T.Nhân-H.Trường - 16:04, 04/04/2026
Theo Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) tỉnh Gia Lai, trong Quý I năm 2026, toàn tỉnh đón hơn 4,2 triệu lượt khách (tăng 3,6% so với kế hoạch đề ra), tăng 14% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, khách quốc tế ước đạt 64.900 lượt (tăng 72%) và khách nội địa ước đạt trên 4,1 triệu lượt (tăng 13,7%).
TP. Huế: Đưa văn hóa dân tộc vào danh mục nhóm du lịch cộng đồng đặc trưng

TP. Huế: Đưa văn hóa dân tộc vào danh mục nhóm du lịch cộng đồng đặc trưng

Sắc màu 54 - Khánh Ngân - 15:54, 04/04/2026
UBND TP. Huế đã ban hành Kế hoạch 188/KH-UBND, đặt mục tiêu phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng theo hướng bền vững. Theo kế hoạch, văn hóa dân tộc được xác định là hạt nhân tạo sản phẩm du lịch đặc trưng.
Quy định mới về tuyển dụng nhà giáo và điều kiện miễn thi ngoại ngữ

Quy định mới về tuyển dụng nhà giáo và điều kiện miễn thi ngoại ngữ

Giáo dục - Minh Nhật - 14:53, 04/04/2026
Nghị định 93/2026/NĐ-CP quy định việc tuyển dụng nhà giáo phải căn cứ chuẩn nghề nghiệp, thực hiện qua 2 vòng thi hoặc xét tuyển, đồng thời quy định rõ điều kiện miễn thi ngoại ngữ.