Thứ trưởng Nguyễn Hải Trung phát biểu tại hội nghị. (Ảnh: Lê Anh Dũng)Tham dự hội nghị còn có đại diện đại diện một số bộ, ngành; thành viên Ban soạn thảo; Tổ biên tập Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi); các chuyên gia, nhà khoa học.
Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Hải Trung cho biết: Luật Tín ngưỡng, tôn giáo hiện hành, mặc dù đã có một số quy định liên quan đến hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo được thực hiện theo hình thức trực tuyến. Tuy nhiên, các quy định này mới chỉ dừng lại ở việc cho phép một số hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo được thực hiện trực tiếp hoặc trực tuyến. Trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, cách tiếp cận như vậy là chưa đầy đủ, mà cần phải có những điều khoản và quy định cụ thể hơn về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng.
“Luật Tín ngưỡng, tôn giáo là luật chuyên ngành, có tính đặc thù, vì vậy những nội dung cần thiết vẫn phải được đưa vào Luật. Vấn đề đặt ra là đưa như thế nào cho đúng, cho đủ, để tránh chồng chéo, mâu thuẫn với các luật khác” Thứ trưởng Nguyễn Hải Trung nhấn mạnh.
Ngày 31/12/2025, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã có Tờ trình số 3254/TTr-BDTTG về hồ sơ chính sách của Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi). Theo đó, dự thảo Luật tập trung vào 4 nhóm chính sách gồm: Xác lập nguyên tắc, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân khi thực hiện hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng; Phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo; Bổ sung các biện pháp quản lý nhà nước; Đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo.
Trong hồ sơ dự án Luật, chính sách thứ nhất đã được cụ thể hóa thông qua việc quy định nguyên tắc, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân khi thực hiện hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng tại Điều 10 dự thảo Luật.
Đồng thời, dự thảo cũng bổ sung quy định giải thích từ ngữ đối với khái niệm “hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng” (khoản 17 Điều 2), cũng như quy định về hợp tác quốc tế trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo (Điều 4).
Để bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống pháp luật và thuận lợi trong quá trình áp dụng, dự thảo Luật đã bổ sung quy định giải thích từ ngữ “hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng” phù hợp với Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15 (trong đó khoản 5 điều 2 đã giải thích khái niệm “không gian mạng”).
Theo đó, hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng được hiểu là việc tổ chức, cá nhân thực hiện các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên môi trường hình thành, bởi hệ thống mạng kết nối của hạ tầng công nghệ thông tin, bao gồm mạng viễn thông, Internet, mạng máy tính, hệ thống thông tin, hệ thống xử lý, điều khiển thông tin và cơ sở dữ liệu.
Các đại biểu tham gia ý kiến tại hội nghị. (Ảnh: Lê Anh Dũng)Rà soát kỹ lưỡng, tránh chồng chéo với các luật chuyên ngành
Tại hội nghị, các đại biểu đã có nhiều ý kiến thảo luận chung quanh các quy định hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng. Nhiều ý kiến đại biểu thống nhất cho rằng, cần thiết phải có các điều khoản điều chỉnh hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng, song đề nghị rà soát kỹ để tránh chồng chéo với Luật An ninh mạng và các luật chuyên ngành khác như Luật Chuyển đổi số, Luật Dữ liệu…
Một số đại biểu đề xuất điều chỉnh Điều 10 theo hướng bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, đồng thời làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân quản lý, vận hành các trang, kênh thông tin.
Theo ông Nguyễn Văn Duy, đại diện Cục An ninh mạng, Bộ Công an, cho biết: Hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng hiện nay diễn biến phức tạp, do đó, việc quy định riêng về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng trong Luật, là vấn đề mới nhưng cần thiết. Tuy nhiên, cần xác định rõ đây chỉ là môi trường hoạt động, việc quản lý, giám sát phải bảo đảm thống nhất với các quy định của Luật An ninh mạng.
Liên quan đến việc gỡ bỏ thông tin vi phạm trên không gian mạng, các ý kiến cho rằng cần quy định chặt chẽ hơn về thời hạn và phân loại mức độ vi phạm; đối với những nội dung ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh, trật tự, lợi ích quốc gia thì phải yêu cầu gỡ bỏ ngay, không chờ đủ 24 giờ.
Phát biểu tại Hội nghị, TS. Lê Thị Liên, Viện trưởng Viện Chiến lược Chính sách, Học viện Dân tộc nhìn nhận, các quy định về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng cần bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của tổ chức, cá nhân; đồng thời phải có quy định ngăn chặn, xử lý hành vi lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để xâm phạm lợi ích quốc gia, gây mất trật tự xã hội.
Nhiều chuyên gia, nhà quản lý cũng cho rằng, Luật Tín ngưỡng, tôn giáo là lĩnh vực đặc thù, do đó cần xây dựng các nguyên tắc chung mang tính định hướng, đồng thời tham khảo kinh nghiệm và pháp luật quốc tế về tín ngưỡng, tôn giáo để hoàn thiện dự thảo. Một số nội dung mang tính biện pháp, kỹ thuật cụ thể nên được quy định tại các văn bản dưới luật nhằm bảo đảm tính linh hoạt và khả thi trong tổ chức thực hiện.
Còn theo TS Bùi Thanh Hà, nguyên Phó trưởng Ban Tôn giáo Chính phủ, Quy định hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng là hết sức cần thiết. Tuy nhiên cần bổ sung những quy định này vào hiến chương để khẳng định quyền và quản lý hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng.
