Phóng sự

Dù sở hữu hàng chục điểm mỏ khoáng sản nhưng tỷ lệ hộ nghèo vẫn chiếm hơn 51%. Để duy trì cuộc sống, người dân đã tứ tán mưu sinh. Thực tế diễn ra ở xã miền núi Châu Lộc (Nghệ An).

Toàn tỉnh Nghệ An đang có gần 2.000 hộ dân nằm trong vùng sạt lở, nguy cơ cao buộc phải di dời do ảnh hưởng của 3 cơn bão liên tiếp (từ tháng 7 đến hết tháng 9/2025). Ngân sách địa phương không kham nổi, địa phương đang phải xin hỗ trợ từ Trung ương để giải bài toán an cư sau bão lũ.

Rời bỏ sinh sống lâu đời, nhiều hộ ở vùng nguy cơ sạt lở, bão lũ ở miền núi Nghệ An đã được chính quyền địa phương di dời về những khu Dự án tái định cư. Người dân nhận đất và bỏ tiền dựng nhà nhưng lại đang đối mặt với tình cảnh thiếu điện, thiếu nước…

Những năm qua, song hành với nhiệm vụ bảo vệ vững chắc chủ quyền an ninh biên giới quốc gia, Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Gia Lai đã phối hợp với các ngành chức năng giúp đỡ Nhân dân vùng biên giới phát triển kinh tế, thoát nghèo bền vững. Trong đó, điểm sáng là mô hình "Mỗi tuần giúp một hộ nghèo ở khu vực biên giới".

Sau trận mưa lớn kéo dài, nhiều tuyến giao thông trọng điểm lên các xã miền núi ở TP. Đà Nẵng bị sạt lở nghiêm trọng, gây chia cắt giao thông trong nhiều ngày.

Nhờ triển khai đồng bộ, hiệu quả các chương trình, chính sách dành cho vùng đồng bào DTTS, xã biên giới A Vương, TP. Đà Nẵng đang từng ngày “thay da đổi thịt”. Từ xóa nhà tạm, hỗ trợ sinh kế đến đầu tư hạ tầng, chính quyền và Nhân dân địa phương đang nỗ lực vươn lên thoát nghèo, xây dựng cuộc sống no ấm.

Sau trận sạt lở núi chiều 2/11 tại xã Phước Thành, TP. Đà Nẵng, 6 hộ đồng bào Gié Triêng mất trắng nhà cửa, nhiều người rơi vào cảnh trắng tay. Nỗi lo sạt lở vẫn đeo bám người dân miền núi mỗi mùa mưa bão.

Ở Bảo tàng Lâm Đồng, tôi được gặp ông Hiroshi Kasai, người Nhật, khi ông cùng nhóm bạn tham quan ở đây. Ông Hiroshi Kasai và mọi người tìm hiểu, ghi chép tỉ mỉ các tư liệu, các hiện vật trưng bày. “Đến thăm Bảo tàng, chúng tôi đã được thu nhận thêm nhiều điều thú vị và thực sự khâm phục tiến trình lịch sử - văn hóa của địa phương và đất nước các bạn. Tôi nghĩ rằng, Bảo tàng Lâm Đồng là một điểm đến không thể bỏ qua khi trải nghiệm du lịch miền cao nguyên Lâm Đồng”, ông Hiroshi Kasai nói.

Đến hôm nay, người dân xã Hà Nha, TP. Đà Nẵng vẫn chưa hết bàng hoàng sau cơn lũ lịch sử cuối tháng 10. Hàng chục ha đất sản xuất hoa màu của bà con bị cuốn trôi, để lại cảnh trắng tay, nợ nần chồng chất.

Họ là những người đầu tiên từ miền xuôi đặt chân lên mảnh đất Sơn La sau thắng lợi của Chiến dịch Điện Biên Phủ, mang theo ước vọng về một cuộc sống mới, khai mở vùng đất hoang, dựng nên những bản làng trù phú nơi rừng sâu núi thẳm. Hơn 60 năm đã qua, bóng dáng họ vẫn còn in dấu trên từng con dốc, từng bờ ruộng bậc thang, từng vườn cây ăn trái, từng nương cà phê trĩu quả và cả trong ký ức của thế hệ hôm nay…

Chiếc loa cũ, chạy bằng bình ắc quy ở bản Hôi Rấy, xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị được dân bản quen gọi là “Loa Hồ Ba”. Mỗi đợt Trưởng bản Hồ Ba cất liếng loa lên, người Bru Vân Kiều ở bản Hôi Rấy lại chăm chú lắng nghe. Để rồi chủ trương, chính sách, công tác dân tộc theo tiếng “Loa Hồ Ba” về nơi bản nhỏ.

Khu bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa thôn Làng Teng ở xã Ba Động (Quảng Ngãi) từng được kỳ vọng là nơi bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá truyền thống tốt đẹp của người Hrê, gắn với phát triển du lịch. Thế nhưng, sau 7 năm đưa vào sử dụng, nhiều hạng mục của đã xuống cấp nghiêm trọng, thậm chí mục nát, xiêu vẹo và có nguy cơ đổ sập, khiến ai chứng kiến cũng cảm thấy đau lòng.

Làng Canh Tiến, xã Canh Vinh, tỉnh Gia Lai từng nằm biệt lập giữa núi đồi trùng điệp. Suốt mấy chục năm, hằng trăm hộ dân làng Canh Tiến sống giữa rừng, họ không dám mơ một ngày làng mình có đường nối với bên ngoài, có điện để thắp sáng. Và rồi, niềm mong mỏi của người dân Canh Tiến đang dần thành hiện thực, khi tuyến đường giao thông liên thôn đang hoàn thiện những khâu cuối cùng, chuẩn bị khánh thành.

Hơn 10 ngày không có điện sau bão, đường vào sạt lở nghiêm trọng, nhiều hộ dân đứng trước nguy cơ tái nghèo, đó là những gì đang diễn ra tại bản Đửa, xã Lượng Minh, tỉnh Nghệ An. Giữa muôn vàn khó khăn ấy, những món quà từ Đoàn Thanh niên Báo VietNamNet và Nhóm Thiện nguyện Thiện ước đã đến với bà con như một nguồn động viên lớn lao.

Ở Tây Nguyên, từ khi chào đời, đứa trẻ đã theo mẹ lên rẫy, được mẹ gùi trên lưng, nghe tiếng mẹ trò chuyện, hát ru giữa đại ngàn. Khi mẹ làm rẫy, em nằm gọn trong chiếc địu, được treo bên gốc cây, bên bờ nương, hay theo bước chân mẹ qua những sườn đồi. Hết đời này sang đời khác, trẻ lớn lên cùng tiếng hát, tiếng nói chan hòa của mẹ, để rồi tiếng ru ấy trở thành sợi dây gắn kết phận người nhỏ bé với núi rừng bao la.

Mỗi một lần đến với bản làng người Đan Lai trong thâm sơn Vườn quốc gia Pù Mát, tỉnh Nghệ An, lại thêm một sự háo hức. Có lẽ, ngoài hạ tầng dân sinh được đầu tư, nâng cấp; thì những mái mới an cư vừa được dựng xây đã xé toang nghèo đói, cách trở của một vùng đất từng là “sơn cùng thủy tận”.