Hội tụ sắc màu văn hóa đất Tổ

Hội tụ sắc màu văn hóa các vùng quê Đất Tổ

Trong không gian linh thiêng ấy, 18 trại văn hóa đại diện cho 18 đời Vua Hùng, với sự tham gia của 148 xã, phường trong tỉnh, trở thành những “mảnh ghép” sinh động, góp phần tạo nên bức tranh toàn cảnh đa sắc, giàu bản sắc của vùng đất cội nguồn, để lại nhiều ấn tượng sâu sắc trong lòng đồng bào và du khách thập phương.

Từ ngày khai mạc Hội trại Đền Hùng (17/4, tức mùng 1/3 âm lịch) đến nay, Trại Văn hóa cụm số 9 gồm các xã Mường Động, Lương Sơn, Kim Bôi, Cao Dương, Nật Sơn, Hợp Kim, Liên Sơn và Dũng Tiến luôn tấp nập người tham quan, trải nghiệm. Những làn điệu dân ca, dân vũ mang đậm bản sắc của đồng bào Mường được trình diễn liên tục, thu hút sự cổ vũ nhiệt tình của người xem.

Bà Bùi Thị Thúy Mừng, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Di sản văn hóa xã Dũng Tiến xúc động chia sẻ: “Câu lạc bộ có gần 50 thành viên, phần lớn là chị em từ 50 đến 70 tuổi. Chúng tôi vẫn thường xuyên luyện tập, giao lưu ở nhiều nơi, nhưng đây là lần đầu được biểu diễn phục vụ Giỗ Tổ Hùng Vương. Từng về Đền Hùng dâng hương, nhưng khi trực tiếp tham gia biểu diễn, cảm xúc rất khác. Chúng tôi tự hào khi mang bản sắc văn hóa người Mường về phục vụ du khách trong ngày lễ thiêng liêng của dân tộc”.

Cùng với câu xoan cổ của các phường Xoan gốc, điệu ghẹo đất Nam Cường, xã Hiền Quan, thường rang - bộ mẹng của đồng bào Mường ở Hòa Bình, soọng cô của đồng bào Sán Dìu ở xã Đạo Trù, múa chim gâu, xúc tép của đồng bào Cao Lan ở Đoan Hùng… những ca khúc hiện đại ca ngợi Đảng, Bác Hồ, quê hương, đất nước cũng ngân vang, tạo nên bản hòa ca đa sắc.

Sự đan xen giữa truyền thống và hiện đại không chỉ làm phong phú không gian lễ hội, mà còn góp phần lan tỏa giá trị di sản, đưa văn hóa dân gian đến gần hơn với đời sống đương đại.

Điểm nhấn đặc sắc

Hội trại Văn hóa năm nay quy tụ 18 cụm trại đại diện cho 18 đời Vua Hùng, được thiết kế công phu trên diện tích khoảng 150m² mỗi trại, kết hợp hài hòa giữa kiến trúc truyền thống và họa tiết mang dấu ấn thời đại Hùng Vương.

Không gian mỗi trại được bố trí khoa học, gồm khu nhà trại, cổng trại, khu trưng bày sản vật, khu tuyên truyền và khu tổ chức hoạt động cộng đồng. Các hoạt động trình diễn dân gian, trưng bày hiện vật, giới thiệu sản vật địa phương, tổ chức trò chơi dân gian… tạo nên sức hấp dẫn riêng, thu hút đông đảo du khách.

Được thiết kế như một ngôi nhà sàn truyền thống với nhiều tiểu cảnh sinh động, Trại Văn hóa cụm số 5, khu vực Thanh Sơn, Tân Sơn thu hút đông đảo người xem bởi sự gần gũi, mộc mạc nhưng không kém phần hấp dẫn.

Ông Lê Thảo, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Xuân Đài cho biết: “Không gian trại tái hiện đậm nét văn hóa của đồng bào Mường Việt cổ, phản ánh sinh động đời sống sinh hoạt truyền thống. Đây là dịp để địa phương giới thiệu những nét đặc trưng đến với du khách”.

Các tiểu cảnh như đồi chè Long Cốc, cọn nước Khả Cửu, Vườn Quốc gia Xuân Sơn, đèo Cón, trung tâm đón khách du lịch Thanh Sơn… cùng các tiết mục diễn xướng như múa cấp sắc, múa chuông, cồng chiêng, nhảy sạp, hát ví, hát rang… đã góp phần tái hiện chân thực đời sống văn hóa của đồng bào các dân tộc nơi đây.

Một điểm nhấn đáng chú ý khác, là không gian giới thiệu sản vật gắn với văn hóa ẩm thực đặc trưng của từng địa phương. Những món ăn như thịt chua ống nứa, cơm lam, măng chua, mật ong rừng, gà nhiều cựa… cùng nhiều sản vật núi rừng đã tạo nên bức tranh ẩm thực phong phú.

Mỗi món ăn không chỉ mang hương vị riêng mà còn chứa đựng tri thức bản địa, phản ánh tập quán sinh hoạt lâu đời và mối quan hệ hài hòa giữa con người với thiên nhiên vùng Trung du, miền núi Bắc Bộ.

Trong bối cảnh không gian văn hóa được mở rộng sau sắp xếp đơn vị hành chính, sự hội tụ sắc màu ẩm thực từ Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hòa Bình (cũ) càng làm phong phú diện mạo lễ hội, đồng thời mở ra cơ hội quảng bá du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm gắn với bảo tồn bản sắc.

Lan tỏa giá trị thiêng liêng ngày Quốc giỗ

Không đơn thuần là hoạt động trong khuôn khổ Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng năm 2026, Hội trại Văn hóa, còn là minh chứng cho sức sống bền bỉ của các giá trị truyền thống trong đời sống đương đại.

Sự hội tụ của các sắc màu văn hóa từ Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hòa Bình (cũ) không chỉ làm phong phú không gian lễ hội, mà còn khẳng định sức lan tỏa của tinh thần “con Lạc cháu Hồng” - chung một cội nguồn, chung niềm tự hào dân tộc.

Trong không gian linh thiêng nơi đất Tổ, mỗi làn điệu dân ca, mỗi điệu múa, mỗi sản vật quê hương không chỉ là hoạt động trình diễn mà còn là sự tiếp nối mạch nguồn văn hóa ngàn đời. Qua đó, góp phần bồi đắp niềm tin, hun đúc ý thức trách nhiệm trong việc giữ gìn, phát huy di sản văn hóa dân tộc, đặc biệt với thế hệ trẻ.