Cao Bằng bền bỉ chuyển giao tri thức công nghệ cho đồng bào DTTS

Tỉnh Cao Bằng có gần 95% dân số là đồng bào DTTS, một bộ phận lớn người dân sinh sống ở vùng sâu, vùng xa, đời sống còn khó khăn, trình độ công nghệ thông tin hạn chế. Triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2025 (Chương trình MTQG 1719), tỉnh đã quan tâm chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan thực hiện hiệu quả Tiểu dự án 2 của Dự án 10 về “Ứng dụng công nghệ thông tin hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh trật tự vùng đồng bào DTTS và miền núi”. Kỹ năng số của đội ngũ cán bộ cơ sở cũng như người dân được nâng lên đã góp phần quan trọng để tỉnh vận hành thông suốt mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Vào “vùng xanh” nhờ chuyển đổi số

Sau sáp nhập, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, tỉnh Cao Bằng còn 53 xã, 3 phường và 1.462 thôn, xóm. Kết quả rà soát sơ bộ theo tiêu chí tại Nghị định 272/2025/NĐ-CP, dự kiến 53/53 xã của tỉnh thuộc khu vực III, 1.047/1.462 thôn đặc biệt khó khăn.

Trong bối cảnh địa giới hành chính được mở rộng, khối lượng công việc nhiều, các địa phương trên địa bàn tỉnh đã tăng cường ứng dụng chuyển đổi số vào thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước. Sau gần 5 tháng vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, kết quả giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) của tỉnh rất khả quan.

Theo báo cáo tổng hợp kết quả tiếp nhận, giải quyết TTHC trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, từ khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp đến ngày 26/11/2025, toàn tỉnh tiếp nhận 101.376 hồ sơ TTHC, trong đó có 94.452 hồ sơ đã giải quyết, chiếm tỷ lệ 98,71%; giải quyết trễ hạn 1.212 hồ sơ, chiếm tỷ lệ 1,29%; có 6.924 hồ sơ đang giải quyết.

Trong đó, tại 56 xã, phường của tỉnh đã tiếp nhận tổng cộng 87.823 hồ sơ TTHC. Tính đến ngày 26/11, đã giải quyết 86.664 hồ sơ, chiếm tỷ lệ 99,56%; 379 hồ sơ giải quyết trễ hạn, chiếm tỷ lệ 0,44%; số hồ sơ đang giải quyết là 1.159 hồ sơ.

Bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp sau sáp nhập vận hành thông suốt đã góp phần để tỉnh Cao Bằng hoàn thành các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2025 và của cả nhiệm kỳ. Kết quả tích cực trong giải quyết TTHC cũng củng cố thêm niềm tin của người dân trên địa bàn.

Đến Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Hòa An làm thủ tục thừa kế, bà Lương Thị Vân, ở xóm Thanh Hùng, rất phấn khởi. “Các thủ tục liên quan được cán bộ xã hướng dẫn cụ thể, nhiệt tình. Vì vậy, việc của tôi nhanh chóng được giải quyết”, bà Vân chia sẻ.

Thúc đẩy thế hệ “nông dân số” ở vùng cao

Thực tế cho thấy, để vận hành thông suốt mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, ứng dụng công nghệ thông tin là giải pháp quyết định. Với Cao Bằng, trong điều kiện phần lớn đồng bào DTTS sinh sống ở các xã vùng sâu, vùng xa, đời sống còn nhiều khó khăn, thì việc triển khai những chương trình, dự án từ ngân sách nhà nước để “chuyển giao” kiến thức công nghệ cho đồng bào là rất cần thiết.

Theo ông Bế Văn Hùng, nguyên Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Cao Bằng, triển khai Tiểu dự án 2, Dự án 10 của Chương trình MTQG 1719, những năm qua, Cao Bằng đã triển khai các giải pháp nhằm tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh trật tự vùng đồng bào DTTS và miền núi.

“Trong đó, công tác tuyên truyền triển khai chuyển đổi số của tỉnh Cao Bằng đến với người dân, nhất là đồng bào ở vùng sâu, vùng xa, đã được các cấp, các ngành quan tâm chỉ đạo, được quần chúng nhân dân triển khai thực hiện đồng bộ, kịp thời. Nhận thức của đồng bào các dân tộc về chuyển đổi số được nâng lên rõ rệt”, ông Hùng chia sẻ.

Là người có nhiều năm làm công tác quản lý nhà nước về lĩnh vực công tác dân tộc, ông Hùng cho rằng các chương trình, dự án, chính sách đầu tư cho đồng bào DTTS và vùng đồng bào DTTS của tỉnh đã được triển khai hiệu quả. Trong đó, chính sách đầu tư, hỗ trợ giúp người dân ứng dụng công nghệ thông tin đã góp phần quan trọng để nhiều người DTTS trên địa bàn tỉnh mở lối làm giàu bằng công nghệ số.

Sinh kế mới của gia đình ông Lương Ích Hiền, ở phường Thục Phán, là một minh chứng cho nhận định của ông Hùng. Kinh doanh mật ong rừng, trước đây, gia đình ông Hiền chỉ tiêu thụ ở các chợ phiên, số lượng không nhiều.

Được tập huấn ứng dụng công nghệ thông tin, ông Hiền đã biết cách mở gian hàng online, livestream để bán hàng. Gian hàng online của ông còn được hưởng lợi từ “chợ sản phẩm trực tuyến” – một sản phẩm được đầu tư từ vốn Tiểu dự án 2, Dự án 10 của Chương trình MTQG 1719.

Không chỉ có ông Hiền, từ chỗ chỉ quen với cách bán hàng truyền thống, nay nhiều hộ đồng bào DTTS ở Cao Bằng đã biết tận dụng sức mạnh của công nghệ để trực tiếp kết nối với khách hàng. Sự chuyển mình ấy góp phần hình thành những “nông dân số”, họ không chỉ biết trồng trọt, chăn nuôi mà còn biết kinh doanh, đưa đặc sản của mình đến với thị trường rộng lớn.

Bền bỉ chuyển giao công nghệ số

Cùng với các chương trình, dự án khác, các hoạt động trong khuôn khổ Tiểu dự án 2, Dự án 10 của Chương trình MTQG 1719 đã và đang thúc đẩy xây dựng xã hội số ở Cao Bằng. Trong bối cảnh khó khăn đặc thù của một tỉnh vùng cao, địa hình chia cắt, dân cư sinh sống phân tán, các tổ chuyển đổi số cộng đồng (CĐSCĐ) chính là “cánh tay nối dài” chuyển giao tri thức số cho người dân.

Theo bà Nông Thị Thanh Huyền, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Cao Bằng, với mục đích giúp người dân nhận thức rõ xu hướng tất yếu phải chuyển đổi số, hình thành cộng đồng số, thời gian qua, tỉnh đã vận hành hiệu quả mô hình Tổ CĐSCĐ.

“Nhiệm vụ của các tổ là tuyên truyền, vận động và trực tiếp hỗ trợ, hướng dẫn người dân sử dụng các ứng dụng công nghệ thông minh, thương mại điện tử, dịch vụ hành chính công, góp phần xây dựng chính quyền số, phát triển kinh tế số, xã hội số tại làng bản, thôn xóm, khu phố”, bà Huyền cho biết.

Là Trưởng xóm kiêm Tổ trưởng Tổ CĐSCĐ liên khu dân cư Cốc Phia, Pàn Kèng, Khuổi Khoang, Đông Sằng (xã Nguyễn Huệ), ông Lê Minh Trí khẳng định: có công nghệ và biết sử dụng công nghệ thì mọi việc đều thuận lợi. Trong công việc của một trưởng xóm, ông đã lập nhóm Zalo với trên 128 thành viên là các hộ dân trong xóm.

“Trước đây, muốn tổ chức họp, tôi phải đến từng nhà để thông báo. Nhờ có nhóm Zalo, việc trao đổi, phổ biến thông tin rất thuận lợi. Tôi cũng có thể hướng dẫn người dân cài đặt và sử dụng VNeID, bảo hiểm xã hội điện tử VssID ngay trên nhóm”, ông Trí chia sẻ.

Theo ông Bế Văn Hùng, nguyên Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Cao Bằng, vai trò của các Tổ CĐSCĐ rất quan trọng trong việc triển khai chính sách dân tộc, nhất là Chương trình MTQG 1719. Bởi các tổ đều có thành viên là cán bộ xã, cán bộ thôn, xóm và Người có uy tín.

“Trong đời sống của đồng bào các dân tộc, Người có uy tín có vai trò, vị trí rất quan trọng. Với việc tham gia vào nhóm Zalo chung của các Tổ CĐSCĐ, vai trò của Người có uy tín càng được phát huy, hiệu quả tuyên truyền, vận động vì thế cũng được nâng cao”, ông Hùng khẳng định.

Mặc dù đã đạt được những kết quả tích cực, nhưng hành trình thúc đẩy chính quyền số, xây dựng xã hội số, phát triển kinh tế số ở Cao Bằng vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Toàn tỉnh còn 138 thôn, bản trắng sóng; 29 thôn, bản chưa có điện lưới; tỷ lệ hộ gia đình có internet cáp quang mới đạt 60%, thấp hơn mức trung bình cả nước… Đây là những “điểm nghẽn” cần được quan tâm tháo gỡ để tỉnh Cao Bằng chuyển đổi số toàn diện.A1: Sau gần 5 tháng vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng và trước thời hạn của 56 xã, phường tỉnh Cao Bằng đạt 99,56%.