Từ những món ăn đậm vị quê hương
Sinh ra ở vùng cao Sơn Tây Thượng, tuổi thơ của anh Kiên được đắm mình trong những đêm hội cồng chiêng, với nếp sinh hoạt cộng đồng và lớn lên nhờ những bữa cơm lúa rẫy bên bếp lửa nhà sàn truyền thống của người Ca Dong (nhóm địa phương thuộc dân tộc Xơ Đăng).
Anh Đinh Văn Kiên tự tay chế biến đồ ăn để phục vụ di khách. (Ảnh: NVCC)May mắn hơn nhiều bạnh bè cùng trang lứa, anh Kiên được học hành bài bản và đã tốt nghiệp ngành thanh nhạc tại Học viện Âm nhạc Huế. Từng nuôi khát vọng tự do và bay bổng cùng đam mê nghệ thuật, Kiên mang theo ước mơ bước ra khỏi bản làng để tìm con đường của riêng mình.
Đang ấp ủ bao nhiêu kỳ vọng, thì Kiên bất ngờ bị tai nạn giao thông, phải nằm điều trị dài ngày ở quê nhà. Được ăn lại những món ăn truyền thống của người Ca Dong như rau rừng, lá mì, cơm độn… do chính tay mẹ nấu, gợi nhớ lại những ký ức sâu đậm về tuổi thơ.
Kiên cảm nhận được đằng sau mỗi món ăn là câu chuyện về sự chắt chiu, về cách người Ca Dong thích ứng với núi rừng khắc nghiệt, về nếp sống được giữ gìn qua nhiều thế hệ. Kiên đã nảy ra ý định mở quán cơm để “kể” lại những câu chuyện của quê hương mình, bằng ẩm thực.
Sau khi lên ý tưởng và sức khỏe đã phục hồi, anh Kiên thuê đất của người thân, vay vốn kinh doanh rồi cùng vợ và gia đình từng chút một gây dựng nên quán ăn, với những dãy nhà sàn trên con dốc, bên cạnh núi rừng và những ruộng bậc thang.
Hầu hết các món ăn trong quán, đều được anh Kiên chế biến theo kiểu truyền thống của người Ca Dong. Tuy nhiên, để phù hợp với nhiều người, anh kiên có sự điều chỉnh đôi chút.
Theo anh Kiên, một món rau rừng có thể được trình bày hấp dẫn hơn, một ống cơm lam có thể được biến tấu thêm hương vị với nước dừa, lá mì giã cũng được nêm nếm làm mới khẩu vị cho thực khách. “Tôi muốn mọi người đều có thể cảm nhận ngon miệng với những món ăn tưởng chừng như đơn giản của người Ca Dong”, anh Kiên bộc bạch.
Vừa phục vụ đồ ăn cho khách, anh Kiên vừa kể những câu chuyện mang đậm bản sắc văn hóa của dân tộc mình. (Ảnh: NVCC)Giờ đây, quán ăn của anh Kiên đã đươc nhiều người biết đến, không chỉ người dân mà cả du khách phương xa. Họ tìm đến để được ngắm cảnh đẹp của núi rừng và hiểu thêm về những câu chuyện văn hóa đằng sau từng món ăn.
Anh Nguyễn Xuân Phong, một du khách từng ghé quán của anh Kiên, chia sẻ: Lần đầu tiên được thưởng thức các món ăn của đồng bào Ca Dong đã để lại ấn tượng riêng độc đáo đối với tôi. Bởi, tôi thấy có sự sáng tạo và khéo léo trong việc kết hợp các gia vị của từng món ăn. Điều này, đã làm cho những món ăn lạ lẫm trở nên hấp dẫn và thơm ngon hơn.
Đến giữ nếp nhà sàn truyền thống
Cùng với ẩm thực, anh Kiên còn muốn gìn giữ nếp nhà xưa của người Ca Dong. Đến năm 2024, anh quyết định bắt tay vào xây dựng mô hình Homestay mang tên “Kiên Tây” kết hợp ẩm thực miền núi và trải nghiệm văn hóa bản địa.
Anh Kiên mạnh dạn đầu tư xây dựng 3 nhà sàn truyền thống, chủ yếu bằng tre, nứa, lồ ô, gỗ rừng trồng, giữ đúng kiến trúc nhà sàn của người Ca Dong. Mọi chi tiết, từ cầu thang, sàn nhà đến mái lợp đều được làm thủ công, vừa gần gũi thiên nhiên, vừa tạo cảm giác mộc mạc, ấm cúng cho du khách.
Những ngôi nhà sàn theo phong cách truyền thống của người Ca Dong được anh Kiên xây dựng để phục vụ du khách. (Ảnh: (NVCC)Homestay của anh Kiên nằm bên dòng suối Nước Min trong vắt, ngày đêm róc rách chảy; những thửa ruộng bậc thang tạo nên khung cảnh thanh bình hiếm có. Xung quanh là những cánh rừng cây xanh thẳm và những ngôi nhà sàn của người dân trong thôn vẫn được gìn giữ khá nguyên vẹn.
Bên trong nhà sàn của mình, anh Kiên dành không gian trang trọng để treo các bộ cồng chiêng truyền thống của đồng bào Ca Dong, cùng với đó là những chiếc gùi đi núi, các sản phẩm mây, tre đan và dụng cụ sinh hoạt quen thuộc của người dân vùng cao.
Mỗi vật dụng đều có câu chuyện riêng về giá trị, cách chế tác, được anh Kiên giới thiệu cặn kẽ cho du khách, giúp họ hiểu hơn về đời sống, tập quán của cộng đồng. Với những đoàn khách có nhu cầu, anh Kiên kết nối và bố trí các nghệ nhân trong thôn đến biểu diễn cồng chiêng, hướng dẫn du khách cùng tham gia trải nghiệm...
Anh Kiên còn tận dụng mạng xã hội để quảng bá mô hình Homestay của mình. Những hình ảnh nhà sàn truyền thống, cảnh đẹp núi rừng, cách làm cơm lam, mâm cơm đậm chất núi rừng hay khoảnh khắc sinh hoạt cùng du khách được anh chia sẻ đều đặn, chân thực...
Nhờ đó, Homestay của anh dần được biết đến rộng rãi, không chỉ thu hút du khách trong nước mà còn có nhiều du khách quốc tế đi “phượt” miền núi tìm đến để trải nghiệm văn hóa vùng cao.
Nhiều du khách nước ngoài cũng tìm đến homestay của anh Kiên để khám phá văn hoá truyền thống của người Ca Dong. (Ảnh: NVCC)Mỗi năm, Homestay của anh Kiên đón hàng nghìn lượt du khách đến tham quan, thưởng thức ẩm thực. Mô hình của anh không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế bước đầu, mà còn tạo thêm việc làm và thu nhập cho một số lao động địa phương, thông qua việc nấu ăn, dọn dẹp và biểu diễn văn hóa.
Trong tương lai, anh Kiên mong muốn có thể mở mô hình lưu trú để du khách đến có thể ăn món của người Ca Dong, ngủ trong nhà sàn với không gian núi rừng và cảm nhận nhịp sống chậm rãi nơi đây.
