“Chiến dịch” xây trường nội trú liên cấp: Hành trình phát triển giáo dục nơi phên giậu của Tổ quốc

Một "Chiến dịch" quy mô chưa từng có tiền lệ

Điểm khởi đầu của "Chiến dịch" này là quyết định mạng tính lịch sử. Đó là chủ trương đầu tư xây dựng trường học cho các xã biên giới trên đất liền của Bộ Chính trị khóa XIII, được ban hành tại Thông báo kết luận số 81-TB/TW ngày 18/7/2025.

Theo đó, Bộ Chính trị thống nhất chủ trương đầu tư 248 trường phổ thông nội trú liên cấp, mục tiêu đặt ra là hoàn thành trong vòng vài năm. Đây rõ ràng không đơn thuần là một chương trình đầu tư giáo dục, mà là một thiết kế tổng thể cho tương lai vùng phên giậu.

Tại lễ khánh thành Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học - THCS Si Pa Phìn, tỉnh Điện Biên ngày 31/01/2026, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định, những kết quả bước đầu cho thấy khi chủ trương đúng, có sự vào cuộc đồng bộ của hệ thống chính trị và sự ủng hộ của Nhân dân thì những việc khó vẫn có thể làm nhanh, làm hiệu quả. Trên cơ sở đó, Tổng Bí thư chính thức phát động triển khai xây dựng đồng loạt 148 trường phổ thông nội trú liên cấp còn lại.

Theo chủ trương của Bộ Chính trị, năm 2025, tỉnh Nghệ An đã khởi công xây dựng 10 trường phổ thông nội trú liên cấp (đợt 1) tại các xã: Nhôn Mai, Na Ngoi, Keng Đu, Môn Sơn, Bắc Lý, Tam Thái, Quế Phong, Tri Lễ, Hạnh Lâm và Anh Sơn. Đây là những công trình có ý nghĩa đặc biệt nơi vùng biên cương, phên giậu phía Tây của Tổ quốc.

Năm 2026, tỉnh Nghệ An tiếp tục khởi công xây dựng thêm 11 trường phổ thông nội trú liên cấp tại 11 xã biên giới. Vào ngày 19/3/2026 đã diễn ra lễ khởi công xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp cho các xã biên giới (đợt 2). Lễ khởi công được tổ chức tại điểm cầu chính xã Thông Thụ, kết nối với điểm cầu Trung ương và 10 điểm cầu của tỉnh.

Chủ trì phiên họp của Thường trực Tỉnh ủy ngày 17/3, ông Nguyễn Khắc Thận - Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An, yêu cầu, dứt khoát phải hoàn thành các dự án trước tháng 9/2026. Đây là mục tiêu, yêu cầu mang tính "mệnh lệnh", không bàn lùi. Chủ đầu tư và nhà thầu tận dụng tối đa "thời điểm vàng" để đẩy nhanh tiến độ thi công trước khi Nghệ An bước vào mùa mưa bão.

Tại xã Ia Đal, tỉnh Quảng Ngãi, công trình trường liên cấp được xây dựng tại thôn Ia Der trên diện tích khoảng 4,96 ha, quy mô 47 lớp với hơn 1.400 học sinh. Tại xã Ia Tơi, công trình đặt tại thôn 1, diện tích khoảng 5,05 ha, quy mô 30 lớp với hơn 1.000 học sinh. Lễ khởi công sẽ diễn ra vào lúc 7 giờ ngày 19/3/2026 tại điểm cầu chính xã Bờ Y, kết nối trực tuyến với các điểm cầu Ia Tơi, Ia Đal, Đăk Long và Đăk Plô.

Kiểm tra thực tế công tác chuẩn bị Lễ khởi công, động thổ Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học - THCS tại 2 xã biên giới đất liền Ia Tơi và Ia Đal ngày 17/3, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Ngãi, bà Y Ngọc lưu ý, các dự án triển khai đợt 2 sẽ gặp nhiều khó khăn do địa bàn xa, điều kiện đi lại phức tạp; do đó, các sở, ngành liên quan phối hợp với các địa phương rà soát, quy hoạch phù hợp, hướng tới xây dựng các trường học kiểu mẫu khu vực biên giới.

“Chủ đầu tư dự án phối hợp với các địa phương hoàn tất thủ tục xây dựng; đồng thời thành lập tổ công tác để thường xuyên kiểm tra, đôn đốc quá trình thi công, bảo đảm tiến độ, chất lượng công trình và quy mô trường lớp, sĩ số học sinh theo kế hoạch đề ra”, bà Y Ngọc yêu cầu.

Dấu ấn đặc biệt

Thực hiện Thông báo kết luận số 81-TB/TW, Chính phủ, các bộ ngành, địa phương liên quan đã triển khai “Chiến dịch” xây trường học cho các xã biên giới với quyết tâm chính trị cao nhất. Ngày 9/11/2025, các xã biên giới trên đất liền thuộc 18 tỉnh, thành phố đã đồng loạt khởi công xây trường. Hiện có 108 trường đã khởi công; trong đó có 1 trường đã khánh thành, đưa vào sử dụng ngày 31/01/2026 (Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học - THCS Si Pa Phìn, tỉnh Điện Biên).

Đối với các trường còn lại, khoảng 20 - 25 trường đã chuyển sang bước thi công tầng 3 và tiến tới hoàn thành thi công phần phần thô; khoảng 70 trường đang thi công tầng 1, tầng 2 phần thân. Một số trường đang tập trung thi công phần móng và tầng 1 phần thân. Các dự án đang được đẩy mạnh tiến độ, bảo đảm hoàn thành trước ngày 30/8/2026 theo yêu cầu chỉ đạo của Bộ Chính trị, Tổng Bí thư Tô Lâm, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ.

Trao đổi với báo chí, Quyền Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn khẳng định: Chủ trương xây dựng 248 trường phổ thông dân tộc nội trú là minh chứng cho sự quan tâm đặc biệt của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Chính phủ. Đặc biệt, cá nhân đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã dành sự quan tâm sâu sắc, chỉ đạo hết sức sát sao và quyết liệt để Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các bộ, ngành, địa phương tổ chức thực hiện dự án này.

Theo kế hoạch được lãnh đạo Đảng và Nhà nước phê duyệt, nước ta sẽ xây dựng 248 trường tại các xã biên giới, bảo đảm mỗi xã biên giới đều có 1 trường nội trú liên cấp (Tiểu học và THCS). Trong giai đoạn 1 dự kiến khởi công 100 trường, nhưng thực tế các địa phương đã huy động nhiều nguồn lực khác nhau và đang tiến hành xây dựng 108 trường. Giai đoạn 2 này, chúng ta sẽ khởi công số lượng còn lại.

“Đây là sự quan tâm thiết thực nhằm giúp các em học sinh ở vùng biên giới - vốn gặp rất nhiều khó khăn trong việc đi lại - nay có điều kiện học tập nội trú. Các em sẽ được hưởng các chế độ chính sách, được học tập tập trung cùng học sinh từ nhiều dân tộc khác nhau trong điều kiện đầy đủ về cơ sở vật chất, ăn ở, sinh hoạt và có sự đồng hành của đội ngũ thầy cô giáo. Điều này mang lại cơ hội tiếp cận nền giáo dục có chất lượng, giúp các em phát triển toàn diện, góp phần thu hẹp khoảng cách giáo dục giữa các vùng miền, trước hết là tại các xã biên giới”, ông Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh.

"Chiến dịch" xây dựng trường học cho các xã biên giới đang tạo ra một dấu ấn đặc biệt trong thực hiện chủ trương đầu tư phát triển giáo dục vùng khó khăn. Sức mạnh của "chiến dịch" đến từ sự đồng lòng, từ Trung ương tới cơ sở; các bộ, ngành Trung ương phối hợp chặt chẽ, mỗi đơn vị đảm nhận một phần việc then chốt.