Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Đàn Chapi của người Raglai

PV - 22:13, 28/09/2021

Trên vùng đất Ninh Thuận, dãy Chơ Prông hùng vĩ ngàn đời, suối Ma Nhôi, Tà Nôi hiền hòa buông dòng. Nơi đây, người Raglai sống quần tụ lâu đời với nhiều dòng họ Pi Năng, Tu inb, Pa tâu, Ka tơr, Kaya... Mỗi dòng họ mang một sự tích, một truyền thuyết riêng về nguồn gốc, nhưng ai cũng có cây đàn Chapi. Thanh âm Chapi rung lên lúc khoan, lúc nhặt, lúc buông lơi đong đầy tình cảm của người Raglai.

 Trong các nghi lễ của người Raglai thường người giàu có mã la để đánh, thì Chapi là nhạc cụ mô phỏng thanh âm của bộ mã la và “người nghèo cũng có", để lúc vui, lúc buồn đều có thể chơi được đàn
Trong các nghi lễ của người Raglai thường người giàu có mã la để đánh, thì Chapi là nhạc cụ mô phỏng thanh âm của bộ mã la và “người nghèo cũng có", để lúc vui, lúc buồn đều có thể chơi được đàn
Nghệ nhân Ka Tơr Đôi, dân tộc Raglai (xã Phước Chiến, huyện Thuận Bắc, tỉnh Ninh Thuận) cho biết: Để có nhạc cụ dân gian này, người làm mất khoảng hai khắc giờ chế tác là có một cây đàn Chapi. Còn chơi hay, chơi dở là ở tâm tình người chơi đàn, như người Ba Na chơi đàn K’long Put, hay người J’lai chơi đàn Goong vậy
Nghệ nhân Ka Tơr Đôi, dân tộc Raglai (xã Phước Chiến, huyện Thuận Bắc, tỉnh Ninh Thuận) cho biết: Để có nhạc cụ dân gian này, người làm mất khoảng hai khắc giờ chế tác là có một cây đàn Chapi. Còn chơi hay, chơi dở là ở tâm tình người chơi đàn, như người Ba Na chơi đàn K’long Put, hay người Gia Rai chơi đàn Goong vậy
 Ðàn Chapi chỉ là ống tre gai già, hoặc bương có đường kính khoảng 8 - 10 cm, được phơi khô trên gác bếp trong thời gian khoảng bốn, năm tháng rồi sử dụng làm đàn. Tre sấy càng khô kiệt, sẽ cho âm thanh càng hay, khi dùng tránh bị mối mọt
Ðàn Chapi chỉ là ống tre gai già, hoặc bương có đường kính khoảng 8 - 10 cm, được phơi khô trên gác bếp trong thời gian khoảng bốn, năm tháng rồi sử dụng làm đàn. Tre sấy càng khô kiệt, sẽ cho âm thanh càng hay, khi dùng tránh bị mối mọt
 Công đoạn đầu tiên làm đàn Chapi là róc vỏ tre. Khi róc phải để đúng chiều ống tre, có 4 khoang được người làm róc vỏ
Công đoạn đầu tiên làm đàn Chapi là róc vỏ tre. Khi róc phải để đúng chiều ống tre, có 4 khoang được người làm róc vỏ
 Mỗi cây đàn Chapi có 8 dây đàn, mỗi dây để cách nhau khoảng 2 cm
Mỗi cây đàn Chapi có 8 dây đàn, mỗi dây để cách nhau khoảng 2 cm
Sự độc đáo của những cây đàn Chapi ở chỗ, những sợi dây đàn là những sợi tre. Đây cũng là phần chế tác khó nhất để làm ra cây đàn của người Raglai
Sự độc đáo của những cây đàn Chapi ở chỗ, những sợi dây đàn là những sợi tre. Đây cũng là phần chế tác khó nhất để làm ra cây đàn của người Raglai
Để chế tác dây đàn Chapi người nghệ nhân phải tỉ mỉ, khéo léo tách vỏ tre có độ dầy vừa phải, rồi mài nhẵn, vừa làm vừa thẩm âm, sao cho sợi dây đàn có thanh âm hay nhất
Để chế tác dây đàn Chapi người nghệ nhân phải tỉ mỉ, khéo léo tách vỏ tre có độ dầy vừa phải, rồi mài nhẵn, vừa làm vừa thẩm âm, sao cho sợi dây đàn có thanh âm hay nhất
 Cây đàn Chapi có 4 lỗ tương ứng với 4 phím đàn, vị trí lỗ đàn nằm ở giữa thân tre, có hai lỗ ở hai đầu để âm thanh thoát ra ngoài
Cây đàn Chapi có 4 lỗ tương ứng với 4 phím đàn, vị trí lỗ đàn nằm ở giữa thân tre, có hai lỗ ở hai đầu để âm thanh thoát ra ngoài
 Chốt tre nhỏ đặt ở hai đầu dây để dây đàn cao hơn thân đàn, hai đầu mắt tre khoét thủng để tạo thanh âm cho đàn Chapi
Chốt tre nhỏ đặt ở hai đầu dây để dây đàn cao hơn thân đàn, hai đầu mắt tre khoét thủng để tạo thanh âm cho đàn Chapi
 Những sợi dây đàn được tạo tác trên thân đàn Chapi...
Những sợi dây đàn được tạo tác trên thân đàn Chapi...
 ...và cuối cùng là công đoạn cân chỉnh âm sao cho tiếng đàn có hồn
...và cuối cùng là công đoạn cân chỉnh âm sao cho tiếng đàn có hồn
 Cây đàn Chapi của những con người dân dã Raglai, nhưng đi cùng đó là tấm lòng rộng mở, phóng khoáng mang ước mơ nhân văn “ai cũng được nghe tiếng Chapi”, được nghe những cung trầm lúc khoan nhặt, lúc buông lơi ở miền đất Ninh Thuận hanh hao, nhiều nắng gió
Cây đàn Chapi của những con người dân dã Raglai, nhưng đi cùng đó là tấm lòng rộng mở, phóng khoáng mang ước mơ nhân văn “ai cũng được nghe tiếng Chapi”, được nghe những cung trầm lúc khoan nhặt, lúc buông lơi ở miền đất Ninh Thuận hanh hao, nhiều nắng gió
Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Đắm say cao nguyên Bảo Lộc mùa hoa phượng vàng

Đắm say cao nguyên Bảo Lộc mùa hoa phượng vàng

Những ngày đầu năm 2026 này, hoa phượng vàng lại khoe sắc trên khắp các phố phường Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng khiến xứ sở cao nguyên này càng trở nên thơ mộng và lãng mạn, đủ sức níu chân bao lữ khách. Nếu như phượng đỏ, phượng hồng là âm thanh của mùa Hè, thì loài hoa phượng vàng ở cao nguyên Bảo Lộc, lại là “sứ giả” của mùa Xuân, tạo nên sắc Xuân rất riêng giữa đất trời cao nguyên.
Tin nổi bật trang chủ
Những mái trường được xây dựng ở vùng DTTS là công trình của tình dân tộc, nghĩa đồng bào

Những mái trường được xây dựng ở vùng DTTS là công trình của tình dân tộc, nghĩa đồng bào

“Những mái trường được xây dựng ở vùng đồng bào DTTS, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo… không chỉ xây dựng bằng bê tông cốt thép, gạch ngói, cát sỏi… mà còn bằng tình yêu thương, bằng tình dân tộc, nghĩa đồng bào, bằng trách nhiệm rất cao với đồng bào các dân tộc”, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh.
Thanh niên DTTS Gia Lai nhập ngũ để cống hiến

Thanh niên DTTS Gia Lai nhập ngũ để cống hiến

Media - Ngọc Thu - 19 phút trước
“Tuổi trẻ chỉ có một lần trong đời - sống và cống hiến như thế nào cho xứng đáng, không phí hoài tuổi trẻ”. Đây là vấn đề mà các bạn trẻ DTTS tại miền núi phía Tây tỉnh Gia Lai đang trăn trở, lựa chọn và quyết định.
Đại đức Thích Khai Từ gieo mầm Phật pháp nơi đầu sóng

Đại đức Thích Khai Từ gieo mầm Phật pháp nơi đầu sóng

Dân tộc - Tôn giáo - Mỹ Dung - 23 phút trước
Trên đỉnh đồi cao giữa biển trời Cô Tô, chùa Trúc Lâm không chỉ là điểm tựa tâm linh của quân dân Đặc khu, mà còn là dấu ấn của hành trình gần 10 năm cống hiến lặng thầm của Đại đức Thích Khai Từ - vị tăng sĩ trẻ gieo mầm Phật pháp nơi đầu sóng ngọn gió.
Cảnh báo nguy cơ ngộ độc nguy hiểm do ăn hạt củ đậu

Cảnh báo nguy cơ ngộ độc nguy hiểm do ăn hạt củ đậu

Sức khỏe - Quỳnh Trâm - 1 giờ trước
Mới đây, 6 người dân tại tỉnh Ninh Bình phải nhập viện cấp cứu sau khi ăn hạt củ đậu (sắn nước), trong đó 2 trường hợp diễn biến nặng phải chuyển tuyến trên. Trước tình hình đó, ngành Y tế khuyến cáo người dân tuyệt đối không ăn hạt củ đậu dưới bất kỳ hình thức nào.
Hà Nội rực rỡ cờ hoa chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng

Hà Nội rực rỡ cờ hoa chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng

Thời sự - Minh Thu - 1 giờ trước
Hướng tới sự kiện chính trị trọng đại của đất nước - Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, khắp các nẻo đường Thủ đô Hà Nội đã được khoác lên "tấm áo" tươi mới rực rỡ.
Thanh Hóa: Người dân tự giác giao nộp vũ khí, pháo nổ trước Tết

Thanh Hóa: Người dân tự giác giao nộp vũ khí, pháo nổ trước Tết

Pháp luật - Quỳnh Trâm - 1 giờ trước
Trước Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, nhiều người dân trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đã tự giác giao nộp vũ khí, vật liệu nổ và pháo nổ. Qua đó, góp phần phòng ngừa vi phạm pháp luật, đảm bảo an ninh trật tự cơ sở.
Hẹn nhau tại "Tết Mông Xuống Phố - Xyoo Tshiab Nram Nroog 2026"

Hẹn nhau tại "Tết Mông Xuống Phố - Xyoo Tshiab Nram Nroog 2026"

Đánh dấu chặng đường 1 thập kỷ bền bỉ lan tỏa bản sắc văn hóa vùng cao giữa lòng Hà Nội, sự kiện "Tết Mông Xuống Phố 2026" hứa hẹn sẽ là một kỳ lễ hội đặc biệt và quy mô. Để chuẩn bị cho cột mốc ý nghĩa này, Ban Tổ chức vừa chính thức công bố địa điểm diễn ra chương trình vào ngày 31/1/2026 tới đây, tại Không gian Văn hóa Sáng tạo - Phố Trịnh Công Sơn (Tây Hồ, Hà Nội).
Quảng Ngãi: Sẵn sàng thi công xuyên Tết các trường học ở 4 xã biên giới

Quảng Ngãi: Sẵn sàng thi công xuyên Tết các trường học ở 4 xã biên giới

Giáo dục - Ngọc Chí - 1 giờ trước
Chủ đầu tư, chính quyền địa phương và các đơn vị thi công trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi hiện đang nỗ lực, phối hợp chặt chẽ, đẩy nhanh tiến độ thi công 4 Trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học – Trung học cơ sở (TH – THCS) tại 4 xã biên giới của tỉnh Quảng Ngãi. Tỉnh quyết tâm hoàn thành cơ bản các hạng mục trước ngày 31/7, phục vụ cho năm học mới 2026 - 2027.
Năm 2026 nhiều trường đại học bỏ xét tuyển một số tổ hợp truyền thống

Năm 2026 nhiều trường đại học bỏ xét tuyển một số tổ hợp truyền thống

Giáo dục - Minh Nhật - 4 giờ trước
Các tổ hợp truyền thống như C00 (Văn, Sử, Địa), A00 (Toán, Lý, Hóa), A01 (Toán, Lý, Anh) nhiều trường đại học dự kiến sẽ bỏ ra khỏi danh sách tổ hợp xét tuyển năm 2026.
Nhận định U23 Việt Nam - U23 Saudi Arabia: Bản lĩnh và toan tính cho ngôi đầu bảng

Nhận định U23 Việt Nam - U23 Saudi Arabia: Bản lĩnh và toan tính cho ngôi đầu bảng

Thể thao - Hoàng Quý - 6 giờ trước
U23 Việt Nam sẽ bước vào trận đấu quan trọng gặp U23 Saudi Arabia tại lượt trận cuối vòng bảng Vòng chung kết U23 châu Á 2026 lúc 23h30 hôm nay (ngày 12/1). Đây không chỉ là màn so tài giữa hai đội bóng giàu truyền thống của châu lục, mà còn mang ý nghĩa quyết định đến cục diện bảng đấu và tấm vé vào vòng tứ kết.
EVNNPC cụ thể hóa trụ cột chính sách năng lượng và đổi mới sáng tạo

EVNNPC cụ thể hóa trụ cột chính sách năng lượng và đổi mới sáng tạo

Kinh tế - P.V - 6 giờ trước
Trong bối cảnh bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia được xác định là nền tảng cho phát triển nhanh và bền vững, ngành Điện Việt Nam đứng trước yêu cầu chuyển đổi mạnh mẽ về quản trị hệ thống, mô hình vận hành và ứng dụng khoa học công nghệ. Hai nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị - Nghị quyết số 70-NQ/TW về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã tạo khung chính sách chiến lược cho toàn ngành.
Ấn tượng phiên Livestream quảng bá mô hình du lịch cộng đồng

Ấn tượng phiên Livestream quảng bá mô hình du lịch cộng đồng

Sản phẩm - Thị trường - Lê Hường - 22:16, 11/01/2026
Ngày 11/1, tại Hợp tác xã dệt thổ cẩm Tơng Bông ở buôn du lịch cộng đồng Tơng Jú, UBND phường Ea Kao, tỉnh Đắk Lắk tổ chức chương trình Livestream với chủ đề “Buôn Tơng Jú - Ea Kao xin chào”. Chương trình Livestream phát trực tiếp trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Zalo OA, TikTok…