Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Đàn Chapi của người Raglai

PV - 22:13, 28/09/2021

Trên vùng đất Ninh Thuận, dãy Chơ Prông hùng vĩ ngàn đời, suối Ma Nhôi, Tà Nôi hiền hòa buông dòng. Nơi đây, người Raglai sống quần tụ lâu đời với nhiều dòng họ Pi Năng, Tu inb, Pa tâu, Ka tơr, Kaya... Mỗi dòng họ mang một sự tích, một truyền thuyết riêng về nguồn gốc, nhưng ai cũng có cây đàn Chapi. Thanh âm Chapi rung lên lúc khoan, lúc nhặt, lúc buông lơi đong đầy tình cảm của người Raglai.

 Trong các nghi lễ của người Raglai thường người giàu có mã la để đánh, thì Chapi là nhạc cụ mô phỏng thanh âm của bộ mã la và “người nghèo cũng có", để lúc vui, lúc buồn đều có thể chơi được đàn
Trong các nghi lễ của người Raglai thường người giàu có mã la để đánh, thì Chapi là nhạc cụ mô phỏng thanh âm của bộ mã la và “người nghèo cũng có", để lúc vui, lúc buồn đều có thể chơi được đàn
Nghệ nhân Ka Tơr Đôi, dân tộc Raglai (xã Phước Chiến, huyện Thuận Bắc, tỉnh Ninh Thuận) cho biết: Để có nhạc cụ dân gian này, người làm mất khoảng hai khắc giờ chế tác là có một cây đàn Chapi. Còn chơi hay, chơi dở là ở tâm tình người chơi đàn, như người Ba Na chơi đàn K’long Put, hay người J’lai chơi đàn Goong vậy
Nghệ nhân Ka Tơr Đôi, dân tộc Raglai (xã Phước Chiến, huyện Thuận Bắc, tỉnh Ninh Thuận) cho biết: Để có nhạc cụ dân gian này, người làm mất khoảng hai khắc giờ chế tác là có một cây đàn Chapi. Còn chơi hay, chơi dở là ở tâm tình người chơi đàn, như người Ba Na chơi đàn K’long Put, hay người Gia Rai chơi đàn Goong vậy
 Ðàn Chapi chỉ là ống tre gai già, hoặc bương có đường kính khoảng 8 - 10 cm, được phơi khô trên gác bếp trong thời gian khoảng bốn, năm tháng rồi sử dụng làm đàn. Tre sấy càng khô kiệt, sẽ cho âm thanh càng hay, khi dùng tránh bị mối mọt
Ðàn Chapi chỉ là ống tre gai già, hoặc bương có đường kính khoảng 8 - 10 cm, được phơi khô trên gác bếp trong thời gian khoảng bốn, năm tháng rồi sử dụng làm đàn. Tre sấy càng khô kiệt, sẽ cho âm thanh càng hay, khi dùng tránh bị mối mọt
 Công đoạn đầu tiên làm đàn Chapi là róc vỏ tre. Khi róc phải để đúng chiều ống tre, có 4 khoang được người làm róc vỏ
Công đoạn đầu tiên làm đàn Chapi là róc vỏ tre. Khi róc phải để đúng chiều ống tre, có 4 khoang được người làm róc vỏ
 Mỗi cây đàn Chapi có 8 dây đàn, mỗi dây để cách nhau khoảng 2 cm
Mỗi cây đàn Chapi có 8 dây đàn, mỗi dây để cách nhau khoảng 2 cm
Sự độc đáo của những cây đàn Chapi ở chỗ, những sợi dây đàn là những sợi tre. Đây cũng là phần chế tác khó nhất để làm ra cây đàn của người Raglai
Sự độc đáo của những cây đàn Chapi ở chỗ, những sợi dây đàn là những sợi tre. Đây cũng là phần chế tác khó nhất để làm ra cây đàn của người Raglai
Để chế tác dây đàn Chapi người nghệ nhân phải tỉ mỉ, khéo léo tách vỏ tre có độ dầy vừa phải, rồi mài nhẵn, vừa làm vừa thẩm âm, sao cho sợi dây đàn có thanh âm hay nhất
Để chế tác dây đàn Chapi người nghệ nhân phải tỉ mỉ, khéo léo tách vỏ tre có độ dầy vừa phải, rồi mài nhẵn, vừa làm vừa thẩm âm, sao cho sợi dây đàn có thanh âm hay nhất
 Cây đàn Chapi có 4 lỗ tương ứng với 4 phím đàn, vị trí lỗ đàn nằm ở giữa thân tre, có hai lỗ ở hai đầu để âm thanh thoát ra ngoài
Cây đàn Chapi có 4 lỗ tương ứng với 4 phím đàn, vị trí lỗ đàn nằm ở giữa thân tre, có hai lỗ ở hai đầu để âm thanh thoát ra ngoài
 Chốt tre nhỏ đặt ở hai đầu dây để dây đàn cao hơn thân đàn, hai đầu mắt tre khoét thủng để tạo thanh âm cho đàn Chapi
Chốt tre nhỏ đặt ở hai đầu dây để dây đàn cao hơn thân đàn, hai đầu mắt tre khoét thủng để tạo thanh âm cho đàn Chapi
 Những sợi dây đàn được tạo tác trên thân đàn Chapi...
Những sợi dây đàn được tạo tác trên thân đàn Chapi...
 ...và cuối cùng là công đoạn cân chỉnh âm sao cho tiếng đàn có hồn
...và cuối cùng là công đoạn cân chỉnh âm sao cho tiếng đàn có hồn
 Cây đàn Chapi của những con người dân dã Raglai, nhưng đi cùng đó là tấm lòng rộng mở, phóng khoáng mang ước mơ nhân văn “ai cũng được nghe tiếng Chapi”, được nghe những cung trầm lúc khoan nhặt, lúc buông lơi ở miền đất Ninh Thuận hanh hao, nhiều nắng gió
Cây đàn Chapi của những con người dân dã Raglai, nhưng đi cùng đó là tấm lòng rộng mở, phóng khoáng mang ước mơ nhân văn “ai cũng được nghe tiếng Chapi”, được nghe những cung trầm lúc khoan nhặt, lúc buông lơi ở miền đất Ninh Thuận hanh hao, nhiều nắng gió
Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin nổi bật trang chủ
Chuỗi sự kiện cà phê đặc sản Gia Lai sẽ diễn ra vào tháng 11/2026

Chuỗi sự kiện cà phê đặc sản Gia Lai sẽ diễn ra vào tháng 11/2026

Tin tức - Ngọc Thu - 17:41, 27/02/2026
Hưởng ứng Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026, chuỗi sự kiện cà phê đặc sản Gia Lai (Cà phê Show) được UBND tỉnh Gia Lai dự kiến tổ chức vào trung tuần tháng 11/2026 tại phường Pleiku.
Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Bệnh viện Hữu Nghị

Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Bệnh viện Hữu Nghị

Thời sự - PV - 17:22, 27/02/2026
Nhân kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955 - 27/2/2026), Tổng Bí thư Tô Lâm đã có bài phát biểu khi đến thăm, chúc mừng ngành Y tế và tập thể cán bộ, y bác sĩ và nhân viên Bệnh viện Hữu Nghị. Trân trọng giới thiệu toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm.
Đồng bào biên giới trước ngày hội lớn

Đồng bào biên giới trước ngày hội lớn

Thời sự - Tiêu Dao - 17:05, 27/02/2026
Những ngày này, dọc theo dải biên cương phía Tây Đà Nẵng, không khí chuẩn bị cho Ngày hội bầu cử Quốc hội và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 đang rộn ràng lan tỏa, thể hiện niềm tin, kỳ vọng của đồng bào các DTTS vào các quyết sách đổi mới, phát triển bền vững tại vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Lai Châu: Đồng loạt tổ chức “Ngày hội Biên phòng toàn dân”

Lai Châu: Đồng loạt tổ chức “Ngày hội Biên phòng toàn dân”

Xã hội - Minh Anh - 17:01, 27/02/2026
Ngày 27/2, xã biên giới tỉnh Lai Châu đồng loạt tổ chức “Ngày hội Biên phòng toàn dân” năm 2026.
Sắc màu văn hóa Việt Bắc nơi vùng đất Tây Nguyên

Sắc màu văn hóa Việt Bắc nơi vùng đất Tây Nguyên

Trang địa phương - Minh Nhật - 16:54, 27/02/2026
Lễ hội Văn hóa dân gian Việt Bắc lần thứ 1 năm 2026 tại xã Ea Ning (tỉnh Đắk Lắk), không chỉ là hoạt động mừng Xuân mà còn đánh dấu bước khởi đầu mới của địa phương sau sáp nhập đơn vị hành chính.
Rực rỡ đường cờ Tổ quốc nơi biên cương

Rực rỡ đường cờ Tổ quốc nơi biên cương

Những ngày Tết, đồng bào DTTS Gia Lai đang lan tỏa tinh thần yêu nước, tự hào dân tộc và niềm tin tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng bằng những đường cờ Tổ quốc rực rỡ khắp biên cương.
Nữ doanh nhân dân tộc Thổ ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI

Nữ doanh nhân dân tộc Thổ ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI

Sự kiện - Bình luận - Quỳnh Trâm - 16:51, 27/02/2026
Trong danh sách 29 người ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI tại Thanh Hóa, chị Nguyễn Lê Ngọc Linh, nữ doanh nhân dân tộc Thổ, Giám đốc Hợp tác xã Bản Thổ (xã Hóa Quỳ) là gương mặt đặc biệt, khi mang theo khát vọng đại diện cho tiếng nói của đồng bào miền núi, của những người gắn bó với rừng và sinh kế bền vững được thống nhất giới thiệu ứng cử.
Khởi tố 2 đối tượng sản xuất giò chả chứa hàn the, thu giữ hơn 1,2 tấn thực phẩm

Khởi tố 2 đối tượng sản xuất giò chả chứa hàn the, thu giữ hơn 1,2 tấn thực phẩm

Pháp luật - Vân Khánh - 16:00, 27/02/2026
Cơ quan chức năng tỉnh Hưng Yên vừa khởi tố vụ án, khởi tố 2 bị can liên quan đến hành vi sử dụng hàn the trong sản xuất giò, chả. Hơn 1,2 tấn thành phẩm cùng nhiều nguyên liệu, phụ gia đã bị tạm giữ để phục vụ điều tra, làm rõ dấu hiệu vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.
Bắt tạm giam lái tàu chở đá trong vụ tai nạn trên hồ Thác Bà làm 6 người tử vong

Bắt tạm giam lái tàu chở đá trong vụ tai nạn trên hồ Thác Bà làm 6 người tử vong

Pháp luật - Trọng Bảo - 15:57, 27/02/2026
Liên quan đến vụ tai nạn trên hồ Thác Bà làm 6 người tử vong ngày 21/2, Cơ quan Cảnh sát Điều tra, Công an tỉnh Lào Cai vừa ra quyết định khởi tố, bắt tạm giam lái tàu chở đá Nguyễn Văn Thâm (SN 1984, trú tại thôn Mỏ Quan, xã Cảm Nhân) về tội “Vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường thủy”.
Bắt thanh niên khống chế, cướp vàng của người phụ nữ đi đường

Bắt thanh niên khống chế, cướp vàng của người phụ nữ đi đường

Pháp luật - T.Nhân - H.Trường - 15:45, 27/02/2026
Ngày 27/2, Công an TP. Đà Nẵng cho biết, Công an xã Thăng An vừa phối hợp Phòng Cảnh sát Hình sự bắt giữ Nguyễn Công Toàn (29 tuổi, ngụ thôn Bình Túy, xã Thăng An) về hành vi cướp tài sản.
25/34 địa phương công bố môn thi thứ ba lớp 10 năm 2026

25/34 địa phương công bố môn thi thứ ba lớp 10 năm 2026

Giáo dục - Minh Nhật - 14:58, 27/02/2026
Đến ngày 26/2, đã có 25/34 địa phương trên cả nước đã công bố môn thi thứ ba kỳ tuyển sinh lớp 10 năm học 2026 - 2027, trong đó ngoại ngữ tiếp tục chiếm ưu thế. Việc công bố sớm giúp học sinh chủ động ôn tập học kỳ II, đồng thời cho thấy xu hướng tăng cường năng lực ngoại ngữ trong nhà trường.