Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Đón bằng Di sản UNESCO cho Xòe Thái: “Để người Thái tự kể câu chuyện của mình”

PV - 14:55, 15/09/2022

Nghệ sĩ Lê Hải Yến, Tổng đạo diễn Lễ đón bằng Di sản UNESCO ghi danh nghệ thuật Xòe Thái vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại cho biết, chương trình sẽ hoàn toàn khác lạ và mang đậm màu sắc, chất liệu văn hóa dân gian bản địa, do chính những người chủ nhân của Xòe Thái kể chuyện.

Xòe Thái tại lễ hội Văn hóa-Du lịch Mường Lò, tỉnh Yên Bái
Xòe Thái tại lễ hội Văn hóa-Du lịch Mường Lò, tỉnh Yên Bái

Ngày 24/9 tới, tại Yên Bái sẽ diễn ra Lễ đón nhận Bằng của UNESCO ghi danh nghệ thuật Xòe Thái vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại và khai mạc Lễ hội Văn hóa Du lịch Mường Lò, Khám phá Danh thắng quốc gia đặc biệt Ruộng bậc thang Mù Cang Chải 2022.

Chương trình do Ủy ban nhân dân tỉnh Yên Bái chỉ đạo thực hiện; Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Yên Bái tổ chức và Công ty Truyền thông, Tổ chức sự kiện Newday Media thực hiện.

Tổng đạo diễn chương trình là nữ đạo diễn Lê Hải Yến, CEO Newday Media. Ê-kíp thực hiện gồm đạo diễn Lê Hải Yến, các nhạc sĩ Mạnh Tiến, Khánh Băng phụ trách phần âm nhạc, Tổng biên đạo múa là Nghệ sĩ Ưu tú Thanh Hằng, cũng là biên đạo của chương trình “Ký ức Hội An”.

Ít ai biết được, ý tưởng về chương trình lại khởi đầu từ 1 lá thư đầy tâm huyết của 1 thầy giáo người Thái, chia sẻ cảm xúc khi được xem những chương trình nghệ thuật lấy chất liệu vùng cao trước đó.

Anh nói, với các chương trình đã từng làm, xem xong, đồng bào không thấy bóng dáng dân tộc mình, câu chuyện của mình trong đó vì được kể bằng ngôn ngữ của 1 dân tộc khác.

“Điều đó đã khiến ê-kíp làm chương trình suy nghĩ rất nhiều và quyết định làm 1 chương trình nghệ thuật đi đến tận cùng của văn hóa, để cộng đồng dân tộc Thái tự kể câu chuyện của mình”, nhạc sĩ Khánh Băng, phụ trách phần âm nhạc của chương trình kể lại.

Tổng đạo diễn Lê Hải Yến tham gia họp báo chương trình tại UBND Yên Bái
Tổng đạo diễn Lê Hải Yến tham gia họp báo chương trình tại UBND Yên Bái

Đạo diễn Lê Hải Yến cho biết, chương trình được hình thành và xây dựng sau 3 tháng ròng rã nghiên cứu, điền dã, tìm hiểu.

Lễ vinh danh mang chủ đề “Xòe Thái - tinh hoa miền di sản”, gồm 3 chương: chương 1 mang tên “Thiên di, dựng bản lập mường” nói về quá trình khởi nguyên của người Thái với dấu vết của Mẹ Âu Cơ đi lập bản.

Chương 2 có tên “Miền di sản” đề cập đến các nét tinh hoa trong di sản của người Thái, trong đó có lễ hội gội đầu độc đáo của các cô gái Thái.

Chương 3 mang tên “Tinh hoa lễ hội Xòe” kết thúc bằng hình ảnh Khau Cút trên mái nhà người Thái và hoa ban nở để nói về sự trở về và những ước vọng hạnh phúc, phồn thịnh của dân tộc.

Chương trình được xây dựng theo kiểu “không dừng”, chương sau tiếp nối vào chương trước, như dòng Nậm Thia cuộn chảy không ngừng tái hiện câu chuyện thiên di của 2 anh em Tạo Xuông và Tạo Ngần dựa theo cuốn sử thi “Quam tô mương” (Chuyện kể bản mường) về lịch sử hình thành của người Thái ở Tây Bắc.

Các hoạt cảnh sẽ liên tiếp tái hiện những nét văn hóa độc đáo, đặc sắc nhất của người Thái thông qua hình ảnh người con gái Thái, và từ đó tôn vinh điệu Xòe - di sản văn hóa phi vật thể nhân loại với 900 diễn viên chuyên nghiệp, bán chuyên và nghiệp dư, cùng 2.022 người tham gia màn Đại Xòe. Đây cũng là con số đặc biệt Ban tổ chức muốn nhấn mạnh sự kiện được ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể thế giới trong năm 2022.

Chương trình có thời lượng 90 phút, trong đó 30 phút dành cho phần lễ, còn lại cho phần hội, gồm các phần biểu diễn nghệ thuật và màn đại xòe cuối cùng, thu hút toàn bộ khán giả, khách mời trong chương trình.

Chương trình diễn ra tại sân vận động Nghĩa Lộ, với phần sân khấu chính là toàn bộ khán đài B. Khi xong phần lễ, toàn bộ đại biểu, khách mời và khán giả sẽ được di chuyển sang phía khán đài A để toàn bộ mặt sân và khán đài B trở thành 1 sân khấu khổng lồ, nơi đồng bào Thái kể câu chuyện về văn hóa của dân tộc mình thông qua nghệ thuật Xòe.

Sân khấu thực cảnh chương trình
Sân khấu thực cảnh chương trình

Sân khấu của lễ vinh danh sẽ trải dài từ khán đài B xuống toàn bộ sân vận động, được liên kết xuyên suốt với hình tượng dòng suối chảy ngang qua sân vận động, như dòng Nậm Thia (ngòi Thia) chảy dài từ trên thượng nguồn những dãy núi bao la xuống tận vùng đồng bằng.

Ê-kíp thực hiện chương trình tiết lộ: “Sân khấu biểu diễn của chương trình gồm 2 phần: sân khấu chính và sân khấu trung tâm dưới sân vận động. Sân khấu chính với 3 cấp biểu diễn, lấy hình tượng chủ đạo là hình ảnh Quả Bầu Mẹ - tượng trưng cho ý nghĩa “Bầu ơi thương lấy bí cùng” để nói về 1 hình tượng đặc trưng của Tây Bắc, cũng là một trong những hình tượng gắn với tích Quả Bầu Tiên và cội nguồn của các dân tộc Việt Nam. Vắt ngang qua quả Bầu Mẹ là hình tượng chiếc khăn Piêu thổ cẩm uốn lượn trên sân khấu, nối xuống dưới sàn và chạy quanh sân vận động, được làm từ hiệu ứng LED matrix để khi là 1 con đường, khi lại trở thành dòng suối”.

Không chỉ vậy, toàn bộ đạo cụ sử dụng trong chương trình như trâu, bò, ngựa, nhiều đạo cụ sân khấu trong các màn tái hiện phong tục văn hoá của người Thái cũng đều được lấy từ các hiện vật trong các gia đình người Thái, nhờ sự nghiên cứu và sưu tầm hết sức công phu, tỉ mỉ về văn hóa Thái của ê-kíp, kể cả bộ trang phục cô dâu chú rể cho màn tái hiện đám cưới người Thái cũng là thật chứ không phải trang phục biểu diễn.

Trong chương trình, các yếu tố công nghệ, kỹ thuật chỉ phụ trợ cho các phần biểu diễn của con người. Đạo diễn Lê Hải Yến cho biết, với quá trình tập luyện nghiêm túc, khán giả sẽ không nhận ra sự khác biệt giữa diễn viên chuyên nghiệp và nghiệp dư. Có người còn làm cả clip ngắn để nói về chương trình lần này, mời cộng đồng người Thái các nước sang tham gia sự kiện.

“Đồng bào cũng rất hào hứng tham gia tập luyện để biểu diễn trong chương trình. Họ tự may quần áo biểu diễn. Các em nhỏ thì đi tập với đôi chân trần làm chúng tôi rất thương và xúc động”, chị chia sẻ.

“Đây là lần đầu tiên chúng tôi thực hiện 1 vở đại vũ kịch dân gian Tây Bắc, diễn ra trên toàn bộ sân vận động, chứ không gói gọn trên 1 sân khấu nào cả. Bởi chúng tôi nghĩ rằng, 1 sân khấu không thể diễn tả đầy đủ câu chuyện về cả 1 cộng đồng. Chúng tôi dùng phần lớn diễn viên là chính bà con, những nghệ nhân người Thái, người dân Tây Bắc… để kể câu chuyện về cộng đồng của họ, từ cội nguồn, từ thực tế đời sống, tình yêu, để hình thành nên nghệ thuật xòe Thái - một thứ nghệ thuật thăng hoa từ cuộc sống của họ. Đây sẽ là 1 cuộc trình diễn xuyên suốt, không có điểm dừng, để khán giả thực sự bị cuốn theo mạch chuyện ấy”- đạo diễn Lê Hải Yến chia sẻ.

Không chỉ kể câu chuyện văn hóa Tây Bắc qua Xòe Thái, mong muốn của những người làm chương trình là những nội dung của lễ vinh danh sau này có thể được hợp tác để xây dựng thành màn biểu diễn thực cảnh, giống như “Ký ức Hội An” để trở thành một trong những sản phẩm văn hóa, du lịch đặc trưng của vùng đất Tây Bắc này, và cũng để vừa tôn vinh, vừa nối dài sức sống của điệu Xòe.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Theo dấu chân người Cơ Lao đỏ trên dải Tây Côn Lĩnh: Trước lằn ranh mai một (Kỳ 4)

Theo dấu chân người Cơ Lao đỏ trên dải Tây Côn Lĩnh: Trước lằn ranh mai một (Kỳ 4)

Là một dân tộc rất ít người, trải qua thời gian, những giá trị văn hóa cốt lõi của người Cơ Lao đỏ đã biến đổi rõ rệt. Nhiều nét đẹp trong đời sống, văn hóa vẫn được gìn giữ qua các thế hệ, nhưng cũng không ít đặc trưng dần mai một, phai mờ theo năm tháng.
Tin nổi bật trang chủ
Cùng nỗ lực đưa quan hệ 2 nước Việt Nam-Italia lên tầm cao mới

Cùng nỗ lực đưa quan hệ 2 nước Việt Nam-Italia lên tầm cao mới

Thời sự - PV - 20:08, 14/04/2026
Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Cộng hòa Italia, sáng 14/4 theo giờ địa phương, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tiếp Chủ tịch Nhóm Nghị sĩ hữu nghị Italia-Việt Nam Chiara Gribaudo.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội kiến Chủ tịch Chính hiệp toàn quốc Trung Quốc Vương Hộ Ninh

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội kiến Chủ tịch Chính hiệp toàn quốc Trung Quốc Vương Hộ Ninh

Thời sự - PV - 19:59, 14/04/2026
Ngày 14/4, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước đến Trung Quốc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã hội kiến Ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chủ tịch Chính hiệp toàn quốc Trung Quốc Vương Hộ Ninh tại Đại Lễ đường Nhân dân, thủ đô Bắc Kinh.
Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đại học Thanh Hoa, Trung Quốc

Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đại học Thanh Hoa, Trung Quốc

Thời sự - PV - 19:05, 14/04/2026
Trong chương trình chuyến thăm cấp Nhà nước đến Trung Quốc, chiều 14/4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đến thăm Đại học Thanh Hoa. Xin trân trọng giới thiệu toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại đây.
Bộ đội Biên phòng TP. Cần Thơ đón nhận Huân chương Chiến công hạng Nhì

Bộ đội Biên phòng TP. Cần Thơ đón nhận Huân chương Chiến công hạng Nhì

Tin tức - Như Tâm - 18:16, 14/04/2026
Ngày 14/4, Bộ đội Biên phòng TP. Cần Thơ long trọng tổ chức Lễ đón nhận Huân chương Chiến công hạng Nhì, phần thưởng cao quý của Đảng, Nhà nước nhằm ghi nhận những thành tích, chiến công đặc biệt xuất sắc trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh vùng biển.
Gia Lai: Hỗ trợ thẻ BHYT cho người DTTS cận nghèo cư trú tại xã, thôn vùng đặc biệt khó khăn

Gia Lai: Hỗ trợ thẻ BHYT cho người DTTS cận nghèo cư trú tại xã, thôn vùng đặc biệt khó khăn

Chính sách Dân tộc - T.Nhân - H.Trường - 17:52, 14/04/2026
UBND tỉnh Gia Lai vừa có công văn số 3881/UBND-KGVX về việc thực hiện chính sách hỗ trợ thẻ bảo hiểm y tế cho người DTTS thuộc hộ gia đình cận nghèo đang cư trú tại xã, thôn thuộc vùng đồng bào DTTS và miền núi; người đang cư trú tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
Quản lý tiền công đức - Cách làm minh bạch tại đền Cửa Ông

Quản lý tiền công đức - Cách làm minh bạch tại đền Cửa Ông

Tiền công đức - nguồn lực hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm tại các cơ sở tín ngưỡng lâu nay vẫn là “vùng nhạy cảm” trong quản lý. Từ cách làm minh bạch tại đền Cửa Ông (Quảng Ninh), câu hỏi đặt ra không còn là có cần kiểm soát hay không, mà là kiểm soát bằng cơ chế nào để giữ được niềm tin.
Tiếp sức đủ lực để phụ nữ DTTS khởi nghiệp đường dài

Tiếp sức đủ lực để phụ nữ DTTS khởi nghiệp đường dài

Khởi nghiệp - Thúy Hồng - 17:29, 14/04/2026
Với sự đồng hành của các đề án, các chính sách hỗ trợ, trong thời gian qua, nhiều mô hình khởi nghiệp của phụ nữ DTTS đã được hình thành và phát huy hiệu quả. Tuy nhiên, để những mô hình khởi nghiệp của phụ nữ đạt hiệu quả cao, các chính sách, đề án hỗ trợ cần điều chỉnh thiết kế đủ lực, hướng tới sự ổn định và phát triển bền vững,
Bộ đội biên phòng Lai Châu huy động hơn 7.000 ngày công và trên 3 tỷ đồng giúp dân vùng biên

Bộ đội biên phòng Lai Châu huy động hơn 7.000 ngày công và trên 3 tỷ đồng giúp dân vùng biên

Xã hội - Đức Duẩn - Minh Anh - 17:00, 14/04/2026
Sau gần một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Bộ đội Biên phòng Lai Châu chủ động thích ứng, triển khai thực hiện hiệu quả nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới; cùng chính quyền địa phương thực hiện nhiều phần việc giúp người dân vùng biên
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm Khu mới Hùng An, tỉnh Hà Bắc (Trung Quốc)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm Khu mới Hùng An, tỉnh Hà Bắc (Trung Quốc)

Thời sự - PV - 16:39, 14/04/2026
Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước đến Trung Quốc từ ngày 14 - 17/4, ngày 14/4, sau khi đến sân bay quốc tế Bắc Kinh, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã đến tìm hiểu thực tế quy hoạch và khảo sát tại Khu mới Hùng An, tỉnh Hà Bắc (Trung Quốc).
Có hay không khuất tất phía sau vụ phá rừng phòng hộ Bàu Tró?

Có hay không khuất tất phía sau vụ phá rừng phòng hộ Bàu Tró?

Pháp luật - Phạm Tiến - 16:33, 14/04/2026
Rừng phòng hộ Bàu Tró, phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị đã bị khai thác trái phép với khối lượng 3,868 m3 gỗ. Cơ quan chức năng đã ra 2 Quyết định xử phạt hành chính, với tổng số tiền là 23 triệu đồng. Thế nhưng đằng sau 2 Quyết định xử phạt chóng vánh này, dư luận đang đặt ra câu hỏi về tính minh bạch của sự việc.
Gia Lai đầu tư 190 tỷ đồng xây cầu Đăk Pơ Kơ để người dân vùng khó đi lại thuận lợi

Gia Lai đầu tư 190 tỷ đồng xây cầu Đăk Pơ Kơ để người dân vùng khó đi lại thuận lợi

Tin tức - Ngọc Thu - 16:13, 14/04/2026
Tỉnh Gia Lai vừa thống nhất chủ trương đầu tư xây dựng cầu Đăk Pơ Kơ tại xã SRó, với kinh phí khoảng 190 tỷ đồng, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi lại, giao thương hàng hóa, vận chuyển nông, lâm sản của người dân.