Khu di tích Lam Kinh rộng hơn 140ha, với vị thế thế tọa sơn hướng thủy. (Ảnh tư liệu)Dự án do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa làm chủ đầu tư, với mục tiêu bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị Khu di tích Quốc gia đặc biệt Lam Kinh, nhằm: Tôn vinh những giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc nghệ thuật của triều đại Hậu Lê đối với lịch sử dân tộc; xây dựng Khu di tích trở thành điểm du lịch văn hóa - lịch sử trọng điểm của quốc gia, phục vụ Nhân dân và du khách, thúc đẩy phát triển du lịch và kinh tế - xã hội của địa phương.
Dự án sẽ tu bổ, phục hồi, tôn tạo các hạng mục công trình gồm: 4 tòa Thái miếu (01, 02, 08, 09), đền thờ bà Hàng Dầu và xây dựng cổng vào Khu di tích. Tổng mức đầu tư hơn 81 tỷ đồng, thời gian thực hiện từ năm 2025 - 2027. Nguồn vốn và cơ cấu nguồn vốn: Vốn ngân sách Trung ương, vốn ngân sách tỉnh, theo Nghị quyết số 324/NQ-HĐND ngày 19/11/2022 của HĐND tỉnh Thanh Hóa.
Khu vực Thái miếu nằm sau Chính điện là nơi thờ các vị Vua và Thái hậu triều Lê. (Ảnh tư liệu)Lam Kinh, nằm trên địa bàn xã Xuân Lam, tỉnh Thanh Hóa, là vùng đất linh thiêng, gắn với thân thế và sự nghiệp của Lê Lợi, người đã lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, giành lại độc lập cho dân tộc sau hơn 20 năm kháng chiến chống giặc Minh.
Sau khi lên ngôi năm 1428, vua Lê Thái Tổ đã cho xây dựng tại quê hương Lam Sơn một kinh thành với tên gọi Lam Kinh, hay còn gọi là Tây Kinh song song với Đông Kinh (tức Thăng Long).
Tại đây, triều Lê cho xây dựng nhiều điện miếu, lăng tẩm quy mô lớn để thờ cúng tổ tiên và làm nơi an nghỉ của các nhà vua. Các công trình kiến trúc như Chính điện Lam Kinh, sân Rồng, thềm Rồng, Nghi môn, Thái miếu, cầu Bạch, nhà bia, giếng cổ, hồ Như Áng, sông Ngọc, đền thờ Lê Lai... đều mang đậm dấu ấn văn hóa, lịch sử của một thời kỳ vàng son trong lịch sử dân tộc.
Năm 1962, Lam Kinh được xếp hạng Di tích lịch sử cấp quốc gia. Đến năm 2012, nơi đây tiếp tục được công nhận là Di tích Quốc gia đặc biệt theo Quyết định số 1419/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
Trải qua lịch sử hàng trăm năm, khu hoàng thành, cung điện và thái miếu của kinh thành Lam Kinh vẫn được giữ nguyên vẹn cho đến ngày nay. (Ảnh tư liệu)Suốt hơn 1 thập kỷ qua, công cuộc trùng tu, bảo tồn và phát huy giá trị di tích luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt từ các cấp chính quyền, giới chuyên môn và cộng đồng xã hội. Tính đến nay, khoảng 20 hạng mục đã được tu bổ, phục hồi, với tổng kinh phí huy động lên đến hàng trăm tỷ đồng từ nguồn ngân sách nhà nước và xã hội hóa.
Trong bối cảnh ngày càng nhiều di sản đứng trước nguy cơ mai một, việc triển khai Dự án tu bổ các hạng mục còn lại không chỉ mang ý nghĩa bảo tồn di sản, mà còn góp phần tôn vinh giá trị văn hóa lịch sử dân tộc, giáo dục truyền thống yêu nước, đồng thời phát huy tiềm năng du lịch của vùng đất cố đô xứ Thanh.
