Thời vụ trồng
Miền Bắc: Tháng 9 - 10 (dương lịch), thu hoạch vào tháng 1 - 2 năm sau.
Miền Nam: Trồng quanh năm nhưng vụ chính từ tháng 10 - 12.
Chọn giống
Bà con nên chọn củ giống to, chắc, không sâu bệnh. Cắt bỏ phần lá già, giữ lại khoảng 5cm lá non.
Lưu ý cần xử lý giống bằng thuốc trừ nấm hoặc nước vôi pha loãng để diệt mầm bệnh.
Chuẩn bị đất trồng
Để trồng củ kiệu đạt năng suất cao, bà con cần chuẩn bị đất trồng kỹ lưỡng. Loại đất lý tưởng để trồng củ kiệu là đất tơi xốp, giàu mùn, có khả năng thoát nước tốt. Các loại đất phù hợp bao gồm đất cát pha, đất thịt nhẹ hoặc đất phù sa ven sông với độ pH từ 6 đến 6,5. Những loại đất này giúp củ kiệu phát triển mạnh mẽ và đảm bảo không bị ngập úng nước.
Kỹ thuật trồng và chăm sóc cây kiệu
Trước khi tiến hành trồng, bà con cần cày bừa kỹ đất, làm sạch cỏ dại và xử lý đất bằng vôi bột nếu đất có độ acid cao để cân bằng độ pH. Nên bón lót phân hữu cơ hoai mục hoặc phân chuồng để tăng cường chất dinh dưỡng cho đất. Sau đó, lên luống có chiều rộng từ 0,8 đến 1m và rãnh có độ sâu khoảng 25 – 30cm để đảm bảo thoát nước tốt và dễ chăm sóc.
Để trồng cây bà con cần tạo các lỗ trồng trên mặt luống đất. Có thể sử dụng ngón tay trỏ hoặc một đoạn thân tre, gỗ với đường kính khoảng 2 – 3 cm để chọc lỗ. Mục đích là tạo ra những lỗ đều nhau, giúp việc đặt củ kiệu xuống đất dễ dàng hơn. Đảm bảo rằng lỗ có độ sâu thích hợp để củ kiệu có thể bám chắc khi phát triển.
Sau khi đã chuẩn bị xong các lỗ trồng, tiếp theo là đặt củ kiệu vào các lỗ đã chọc sẵn. Củ kiệu nên được đặt với độ sâu từ 5 – 6 cm, đủ để phần gốc chìm trong đất mà không bị ngập quá sâu.
Khi trồng, bạn có thể xếp kiệu theo hàng dọc hoặc hàng ngang trên luống, đảm bảo khoảng cách đều nhau để cây có không gian phát triển. Cụ thể, các hàng nên cách nhau từ 20 – 25 cm, và giữa mỗi cây trong cùng hàng nên có khoảng cách từ 10 – 12 cm. Điều này giúp cây có đủ khoảng trống để hấp thu dinh dưỡng và phát triển tối ưu.
Sau khi đã đặt hết củ kiệu vào lỗ, thay vì lấp đất kín như nhiều loại cây khác, bạn chỉ cần rải một lớp đất mỏng lên bề mặt luống. Điều này giúp củ kiệu dễ dàng đâm chồi và hấp thụ ánh sáng.
Để bảo vệ và giữ ẩm cho kiệu, dùng rơm rạ phủ kín lên toàn bộ bề mặt luống. Phủ rơm cũng giúp hạn chế sự phát triển của cỏ dại và giữ nhiệt độ đất ổn định. Cuối cùng, tưới nước nhẹ nhàng để đảm bảo đất đủ ẩm, giúp củ kiệu nhanh chóng bén rễ và phát triển.
Đồng thời, tưới nước đều đặn là việc quan trọng để giữ độ ẩm ổn định cho đất, giúp cây kiệu nhanh mọc và phát triển mạnh mẽ. Lượng nước tưới cần điều chỉnh sao cho đất luôn đủ ẩm nhưng không bị ngập úng, bởi kiệu rất nhạy cảm với điều kiện úng nước.
Giai đoạn đầu, tưới 2 lần/ngày (sáng, chiều). Khi cây phát triển ổn định, tưới 2-3 ngày/lần.
Bên cạnh đó cần lưu ý thường xuyên làm sạch cỏ trên mặt luống, tưới đủ ẩm cho kiệu mọc nhanh và khoẻ, củ to. Sau trồng một tháng thì dỡ rơm rạ ra xới xáo, vun gốc kết hợp với bón phân thúc cho kiệu rồi lại phủ rạ trở lại như củ nhằm hạn chế cỏ dại mọc, vừa giữ cho đất tơi xốp giúp cho kiệu đẻ nhánh và hình thành củ dễ dàng. Ngoài lượng phân bón lót cần phải bón thúc cho kiệu 2- 3 lần, mỗi lần cách nhau 12 – 15 ngày, thúc lần 1 sử dụng phân Better NPK 16-12-8-11+TE từ 25 – 30kg/ha, thúc lần 2 sử dụng phân Better NPK 12-12-17-9+TE từ 25-30 kg bằng cách hoà nước tưới vào gốc hoặc kết hợp làm cỏ, rắc phân giữa các hàng rồi vun gốc.
Phòng trừ sâu bệnh
Một số loại sâu, bệnh hại chính: Sâu ăn lá, bệnh sương mai, bệnh thối củ ...
Biện pháp phòng trừ: Kiểm tra thường xuyên, phát hiện sâu bệnh sớm để tập trung phòng trừ. Thực hiện các biện pháp phòng trừ tổng hợp, cụ thể:
Biện pháp canh tác: Cày bừa làm cỏ, bón phân cân đối, hợp lý.
Biện pháp sinh học: Sử dụng thuốc có nguồn gốc sinh học để đảm bảo duy trì thiên địch có ích, cân bằng sinh thái.
Biện pháp hoá học: Khi sâu bệnh đến ngưỡng cần phòng trừ, sử dụng thuốc BVTV phải tuân thủ theo hướng dẫn trên nhãn của nhà sản xuất.
Thu hoạch
Tùy mục đích sử dụng có thể thu hoạch sau trồng 4-6 tháng. Trước khi thu hoạch nên tháo nước vào các rãnh cho thấm hết mặt luống làm đất mềm dễ nhổ, rũ sạch đất cát, rồi buộc lại thành túm tránh gây xây xát hoặc làm dập vỏ ngoài và có thể phơi trực tiếp dưới ánh nắng mặt trời hoặc sấy bằng máy.
Nếu chọn làm giống thì củ giống phải có thời gian sinh trưởng ít nhất 160 ngày, củ kiệu chắc tròn đều, không sâu bệnh, khi thu hoạch giũ sạch đất bó thành túm, treo ở nơi khô ráo, thoáng mát.
Bảo quản củ giống nơi khô ráo, kín gió để làm giống cho vụ sau./.
