Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Lễ cúng bến nước - Nét đẹp văn hóa của đồng bào các dân tộc ở Tây Nguyên

Thúy Hồng - 18:45, 14/02/2025

Lễ cúng bến nước (hay giọt nước) là văn hóa truyền thống lâu đời của đồng bào các dân tộc ở Tây Nguyên và cũng là một trong những nét đẹp văn hóa còn lưu giữ của đồng bào DTTS tại Tây Nguyên. Đồng bào các dân tộc Gia Rai, Xơ Đăng, Ê Đê, Tà Ôi, Cơ Tu, Raglay, Ba Na… cho rằng các vị thần linh đều có tình cảm như con người, cũng vui buồn, giận hờn, biết ghét, biết yêu thương… Cúng thần nhiều lễ vật với tấm lòng thành thì sẽ nhận lại sự giúp đỡ, che chở, ủng hộ, bênh vực tương ứng của các vị thần.

Đồng bào các dân tộc Gia Rai, Xơ Đăng, Ê Đê, Tà Ôi, Cơ Tu, Raglai, Ba Na cùng nhau tổ chức lễ cúng giọt nước
Đồng bào các dân tộc Gia Rai, Xơ Đăng, Ê Đê, Tà Ôi, Cơ Tu, Raglay, Ba Na cùng nhau tổ chức Lễ cúng giọt nước tại Làng Văn hóa Du lịch các dân tộc Việt Nam

Lễ cúng bến nước hay cúng giọt nước, hay Tết bến nước, là một trong những nghi lễ quan trọng bậc nhất đối với đồng bào Gia Rai nói riêng và đồng bào các dân tộc sinh sống trên dải đất Tây Nguyên nói chung. Lễ cúng bến nước được tổ chức mỗi năm 1 lần, nhưng có thể vài năm mới tổ chức 1 lần, tùy theo điều kiện kinh tế của chủ bến nước, buôn làng.

Đồng bào các dân tộc di chuyển xuống bến nước làng dân tộc Gia Rai để thực hiện nghi lễ cúng
Đồng bào các dân tộc di chuyển xuống bến nước làng dân tộc Gia Rai để thực hiện nghi lễ cúng

Sau khi mùa màng kết thúc, chuẩn bị bước vào vụ trồng trọt mới, các buôn làng tổ chức lễ cúng thần nước, vị thần linh thiêng miền đất Tây Nguyên, cầu cho dân làng được khỏe mạnh, ấm no, hạnh phúc và cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt.

Đồng bào các dân tộc Tây Nguyên có mặt tại bến nước tham dự Lễ cúng
Đồng bào các dân tộc Tây Nguyên có mặt tại bến nước tham dự Lễ cúng

Theo quan niệm của đồng bào Gia Rai, Yang Ia (Thần nước) là vị thần cung cấp nguồn nước mát lành, sức khỏe và bình an cho dân làng. Đồng bào tin rằng ở mỗi khúc sông có một vị thần cai quản. Những vị thần cai quản sông nước được người Gia Rai gọi chung là Yang Ia. Cầu Yang Ia ban nguồn nước dồi dào để phục vụ canh tác, sản xuất mùa vụ bội thu, dân làng được ấm no, khỏe mạnh. Xin Yang đừng trách phạt, gây họa cho dân làng khi dân làng thực hiện việc dọn dẹp, vô tình động đến nơi cư ngụ của Yang Ia.

Lễ cúng bến nước được tổ chức mỗi năm một lần, nhưng có thể vài năm mới tổ chức một lần tùy theo điều kiện kinh tế của chủ bến nước, buôn làng
Lễ cúng bến nước được tổ chức mỗi năm 1 lần, nhưng có thể vài năm mới tổ chức 1 lần tùy theo điều kiện kinh tế của chủ bến nước, buôn làng

Nằm trong hoạt động tháng 2 “Sắc Xuân trên mọi miền Tổ quốc”, nhóm đồng bào các dân tộc ở Tây Nguyên đang hoạt động hằng ngày tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội) đã cùng nhau tổ chức tái hiện Lễ cúng bến nước do nhóm đồng bào dân tộc Gia Rai đại diện thực hiện.

Lễ vật cúng gồm có: 2 con gà trống, 1 đầu heo, thịt heo, tim, gan...3 ché rượu cần, rượu trắng...
Lễ vật cúng gồm có: 2 con gà trống, 1 đầu heo, thịt heo, tim, gan... 3 ché rượu cần, rượu trắng...

Lễ vật cúng gồm có: 2 con gà trống, 1 đầu heo, thịt heo, tim, gan... 3 ché rượu cần, rượu trắng... thịt heo, gà cắt phần như: Gan được cắt nhỏ mỗi thứ một ít, phần thịt để cúng này để bên cạnh ghè rượu và ly bằng lô ô. Sau khi bài trí xong, thầy cúng lấy nước bằng lô ô đổ xuống ghè và bắt đầu khấn.

Các Thầy cúng làm lễ tại bến nước
Các Thầy cúng làm lễ tại bến nước

Tại bến nước, thầy cúng chính và phụ lễ sẽ đọc các lời cầu khấn với nội dung cảm ơn Yàng đã ban cho dân làng nguồn nước để nuôi sống con người và gia súc, cho cây cối trên rẫy ngoài vườn tốt tươi trĩu bông nặng hạt; cầu xin các vị phù hộ cho dân làng, ban cho dân làng nguồn nước dồi dào, ban cho dân làng sức khỏe, ấm no, mùa màng tươi tốt bội thu...

Sau khi nghi lễ kết thúc bà con sẽ hứng lấy nước
Sau khi nghi lễ kết thúc bà con sẽ hứng lấy nước

Sau khi đọc xong lời cầu khấn, Già làng dùng một que nhỏ khơi thông những cặn bẩn, sau đó, người giúp việc cho Già làng lấy nước đổ vào ghè rượu. Già làng uống đầu tiên rồi sau đó dân làng mới uống. Đồng bào các dân tộc ở Tây Nguyên cùng nhau reo hò niềm vui chung của Lễ cúng bến nước.

Kết thúc lễ cúng, đồng bào các dân tộc Tây Nguyên cùng nhau reo hò cùng chung niềm vui buổi lễ đã diễn ra thành công thuận lợi.
Kết thúc lễ cúng, đồng bào các dân tộc Tây Nguyên cùng nhau reo hò cùng chung niềm vui buổi lễ đã diễn ra thành công thuận lợi

Lễ cúng bến nước là một truyền thống tốt đẹp của đồng bào các dân tộc ở Tây Nguyên. Ngoài ý nghĩa tâm linh, Lễ cúng bến nước còn truyền đi thông điệp giáo dục các buôn làng có trách nhiệm bảo vệ môi trường sinh thái, bảo vệ rừng, đất đai và nguồn nước, bởi từ xa xưa nguồn nước được xem là báu vật của cộng đồng.

Lễ cúng bến nước của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên


Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Tâm tình nón Huế

Tâm tình nón Huế

Giữa lòng thành phố di sản Huế, chiếc nón lá không chỉ là vật dụng che nắng che mưa, mà đã trở thành biểu tượng đặc trưng của vùng đất cố đô. Nhờ sự gìn giữ và cách tân của người thợ, nón Huế ngày nay là sản phẩm văn hóa được du khách yêu thích, vừa mang giá trị truyền thống, vừa góp phần quảng bá di sản và tạo dấu ấn riêng cho du lịch Huế.
Tâm tình nón Huế

Tâm tình nón Huế

Sắc màu 54 - Tiêu Dao - Bảo Anh - 16:58, 13/01/2026
Giữa lòng thành phố di sản Huế, chiếc nón lá không chỉ là vật dụng che nắng che mưa, mà đã trở thành biểu tượng đặc trưng của vùng đất cố đô. Nhờ sự gìn giữ và cách tân của người thợ, nón Huế ngày nay là sản phẩm văn hóa được du khách yêu thích, vừa mang giá trị truyền thống, vừa góp phần quảng bá di sản và tạo dấu ấn riêng cho du lịch Huế.
Lai Châu cần bảo đảm các điều kiện để cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp thành công

Lai Châu cần bảo đảm các điều kiện để cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp thành công

Trang địa phương - Trọng Bảo - 16:58, 13/01/2026
Ngày 13/1, Đoàn công tác Trung ương do Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan làm Trưởng đoàn đã tới kiểm tra công tác chuẩn bị bầu cử tại tỉnh Lai Châu.
Người khắc họa hồn núi về với thần linh

Người khắc họa hồn núi về với thần linh

Sắc màu 54 - Tấn Vịnh - 14:53, 13/01/2026
Hưởng thọ 104 tuổi, Nghệ nhân Y Kông, ở làng Tống Cói, xã Sông Kôn, TP. Đà Nẵng vừa rời cõi tạm để về với thần linh. Nhớ về ông, cộng đồng nhớ về một người con Cơ Tu dành trọn cuộc đời cho cách mạng, cho việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống dân tộc. Ông cũng được giới nghiên cứu văn hóa trân trọng ghi nhận là một “cây đại thụ” của dân tộc Cơ Tu.
U23 Việt Nam lập hàng loạt cột mốc lịch sử tại Vòng chung kết U23 châu Á 2026

U23 Việt Nam lập hàng loạt cột mốc lịch sử tại Vòng chung kết U23 châu Á 2026

Thể thao - Hoàng Minh - 14:31, 13/01/2026
Chiến thắng 1 - 0 trước U23 Saudi Arabia không chỉ giúp U23 Việt Nam giành ngôi nhất bảng A, mà còn đánh dấu một chương mới đầy tự hào trong lịch sử bóng đá trẻ nước nhà, tại đấu trường châu lục.
Cộng đồng giáo dân xứ Thanh nuôi dưỡng tinh thần hiếu học

Cộng đồng giáo dân xứ Thanh nuôi dưỡng tinh thần hiếu học

Giáo dục - Quỳnh Trâm - 11:43, 13/01/2026
Trong nhiều năm qua, phong trào khuyến học, khuyến tài tại các giáo xứ trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đã trở thành nét đẹp trong đời sống cộng đồng giáo dân. Từ những phần thưởng nhỏ, suất học bổng nghĩa tình, đến các quỹ tự nguyện động viên... đã và đang góp phần nuôi dưỡng tinh thần hiếu học trong thế hệ trẻ.
Thanh niên DTTS Gia Lai nhập ngũ để cống hiến

Thanh niên DTTS Gia Lai nhập ngũ để cống hiến

“Tuổi trẻ chỉ có một lần trong đời - sống và cống hiến như thế nào cho xứng đáng, không phí hoài tuổi trẻ”. Đây là vấn đề mà các bạn trẻ DTTS tại miền núi phía Tây tỉnh Gia Lai đang trăn trở, lựa chọn và quyết định.
Agribank làm đầu mối thu xếp khoản tín dụng 25.453 tỷ đồng cho Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội

Agribank làm đầu mối thu xếp khoản tín dụng 25.453 tỷ đồng cho Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội

Kinh tế - P.V - 10:14, 13/01/2026
Ngày 12/01/2026, tại Hà Nội, Agribank cùng các ngân hàng thương mại MB, BIDV, MBV và Công ty Cổ phần đường cao tốc Vành đai 4 Hà Nội chính thức ký kết Hợp đồng tín dụng tài trợ vốn đối với Dự án Đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội, đảm bảo đủ nguồn vốn triển khai dự án trọng điểm quốc gia.
Tình quân dân nơi biên giới Quảng Trị

Tình quân dân nơi biên giới Quảng Trị

Xã hội - Phạm Tiến - 10:00, 13/01/2026
Vào mỗi thứ Bảy hằng tuần, các cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị lại khoác ba lô về bản. Các anh mang theo cuốc xẻng, tấm tôn hay bao xi măng để giúp đồng bào các DTTS vùng biên dựng lại những căn nhà mới, xây dựng các mô hình sinh kế.
Báo chí quốc tế thán phục chiến thắng lịch sử của U23 Việt Nam trước U23 Saudi Arabia

Báo chí quốc tế thán phục chiến thắng lịch sử của U23 Việt Nam trước U23 Saudi Arabia

Thể thao - Hoàng Quý - 09:45, 13/01/2026
Chiến thắng 1 - 0 đầy bản lĩnh của U23 Việt Nam trước U23 Saudi Arabia tại Vòng chung kết U23 châu Á 2026 không chỉ gây tiếng vang lớn trong nước, mà còn tạo ấn tượng mạnh mẽ với truyền thông quốc tế. Nhiều hãng thông tấn, tờ báo lớn của châu Á và thế giới đã dành những lời khen ngợi đặc biệt cho màn trình diễn quả cảm, kỷ luật và hiệu quả của thầy trò HLV Kim Sang Sik.
Trao hơn 2.200 bộ áo đồng phục cho học sinh vùng khó Thanh Hóa

Trao hơn 2.200 bộ áo đồng phục cho học sinh vùng khó Thanh Hóa

Xã hội - Quỳnh Trâm - 09:40, 13/01/2026
Ngày 12/1/2026, tại Thanh Hóa, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp Thanh Hóa phối hợp với Ban điều hành Trường Sơn 18 - Binh đoàn 12 (Bộ Quốc phòng) trao tặng áo đồng phục cho học sinh vùng khó khăn.
U23 Việt Nam 1 - 0 U23 Saudi Arabia: Siêu phẩm của Đình Bắc khiến đội chủ nhà cay đắng rời giải

U23 Việt Nam 1 - 0 U23 Saudi Arabia: Siêu phẩm của Đình Bắc khiến đội chủ nhà cay đắng rời giải

Thể thao - Hoàng Minh - 09:40, 13/01/2026
Chiến thắng 1 - 0 trước U23 Saudi Arabia ở lượt trận cuối bảng A Vòng chung kết U23 châu Á 2026 không chỉ đưa U23 Việt Nam vào tứ kết với ngôi nhất bảng, mà còn được xem là một trong những trận đấu bản lĩnh và kịch tính nhất của bóng đá trẻ Việt Nam tại đấu trường châu lục.