Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Lễ cúng bến nước - Nét đẹp văn hóa của đồng bào các dân tộc ở Tây Nguyên

Thúy Hồng - 18:45, 14/02/2025

Lễ cúng bến nước (hay giọt nước) là văn hóa truyền thống lâu đời của đồng bào các dân tộc ở Tây Nguyên và cũng là một trong những nét đẹp văn hóa còn lưu giữ của đồng bào DTTS tại Tây Nguyên. Đồng bào các dân tộc Gia Rai, Xơ Đăng, Ê Đê, Tà Ôi, Cơ Tu, Raglay, Ba Na… cho rằng các vị thần linh đều có tình cảm như con người, cũng vui buồn, giận hờn, biết ghét, biết yêu thương… Cúng thần nhiều lễ vật với tấm lòng thành thì sẽ nhận lại sự giúp đỡ, che chở, ủng hộ, bênh vực tương ứng của các vị thần.

Đồng bào các dân tộc Gia Rai, Xơ Đăng, Ê Đê, Tà Ôi, Cơ Tu, Raglai, Ba Na cùng nhau tổ chức lễ cúng giọt nước
Đồng bào các dân tộc Gia Rai, Xơ Đăng, Ê Đê, Tà Ôi, Cơ Tu, Raglay, Ba Na cùng nhau tổ chức Lễ cúng giọt nước tại Làng Văn hóa Du lịch các dân tộc Việt Nam

Lễ cúng bến nước hay cúng giọt nước, hay Tết bến nước, là một trong những nghi lễ quan trọng bậc nhất đối với đồng bào Gia Rai nói riêng và đồng bào các dân tộc sinh sống trên dải đất Tây Nguyên nói chung. Lễ cúng bến nước được tổ chức mỗi năm 1 lần, nhưng có thể vài năm mới tổ chức 1 lần, tùy theo điều kiện kinh tế của chủ bến nước, buôn làng.

Đồng bào các dân tộc di chuyển xuống bến nước làng dân tộc Gia Rai để thực hiện nghi lễ cúng
Đồng bào các dân tộc di chuyển xuống bến nước làng dân tộc Gia Rai để thực hiện nghi lễ cúng

Sau khi mùa màng kết thúc, chuẩn bị bước vào vụ trồng trọt mới, các buôn làng tổ chức lễ cúng thần nước, vị thần linh thiêng miền đất Tây Nguyên, cầu cho dân làng được khỏe mạnh, ấm no, hạnh phúc và cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt.

Đồng bào các dân tộc Tây Nguyên có mặt tại bến nước tham dự Lễ cúng
Đồng bào các dân tộc Tây Nguyên có mặt tại bến nước tham dự Lễ cúng

Theo quan niệm của đồng bào Gia Rai, Yang Ia (Thần nước) là vị thần cung cấp nguồn nước mát lành, sức khỏe và bình an cho dân làng. Đồng bào tin rằng ở mỗi khúc sông có một vị thần cai quản. Những vị thần cai quản sông nước được người Gia Rai gọi chung là Yang Ia. Cầu Yang Ia ban nguồn nước dồi dào để phục vụ canh tác, sản xuất mùa vụ bội thu, dân làng được ấm no, khỏe mạnh. Xin Yang đừng trách phạt, gây họa cho dân làng khi dân làng thực hiện việc dọn dẹp, vô tình động đến nơi cư ngụ của Yang Ia.

Lễ cúng bến nước được tổ chức mỗi năm một lần, nhưng có thể vài năm mới tổ chức một lần tùy theo điều kiện kinh tế của chủ bến nước, buôn làng
Lễ cúng bến nước được tổ chức mỗi năm 1 lần, nhưng có thể vài năm mới tổ chức 1 lần tùy theo điều kiện kinh tế của chủ bến nước, buôn làng

Nằm trong hoạt động tháng 2 “Sắc Xuân trên mọi miền Tổ quốc”, nhóm đồng bào các dân tộc ở Tây Nguyên đang hoạt động hằng ngày tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội) đã cùng nhau tổ chức tái hiện Lễ cúng bến nước do nhóm đồng bào dân tộc Gia Rai đại diện thực hiện.

Lễ vật cúng gồm có: 2 con gà trống, 1 đầu heo, thịt heo, tim, gan...3 ché rượu cần, rượu trắng...
Lễ vật cúng gồm có: 2 con gà trống, 1 đầu heo, thịt heo, tim, gan... 3 ché rượu cần, rượu trắng...

Lễ vật cúng gồm có: 2 con gà trống, 1 đầu heo, thịt heo, tim, gan... 3 ché rượu cần, rượu trắng... thịt heo, gà cắt phần như: Gan được cắt nhỏ mỗi thứ một ít, phần thịt để cúng này để bên cạnh ghè rượu và ly bằng lô ô. Sau khi bài trí xong, thầy cúng lấy nước bằng lô ô đổ xuống ghè và bắt đầu khấn.

Các Thầy cúng làm lễ tại bến nước
Các Thầy cúng làm lễ tại bến nước

Tại bến nước, thầy cúng chính và phụ lễ sẽ đọc các lời cầu khấn với nội dung cảm ơn Yàng đã ban cho dân làng nguồn nước để nuôi sống con người và gia súc, cho cây cối trên rẫy ngoài vườn tốt tươi trĩu bông nặng hạt; cầu xin các vị phù hộ cho dân làng, ban cho dân làng nguồn nước dồi dào, ban cho dân làng sức khỏe, ấm no, mùa màng tươi tốt bội thu...

Sau khi nghi lễ kết thúc bà con sẽ hứng lấy nước
Sau khi nghi lễ kết thúc bà con sẽ hứng lấy nước

Sau khi đọc xong lời cầu khấn, Già làng dùng một que nhỏ khơi thông những cặn bẩn, sau đó, người giúp việc cho Già làng lấy nước đổ vào ghè rượu. Già làng uống đầu tiên rồi sau đó dân làng mới uống. Đồng bào các dân tộc ở Tây Nguyên cùng nhau reo hò niềm vui chung của Lễ cúng bến nước.

Kết thúc lễ cúng, đồng bào các dân tộc Tây Nguyên cùng nhau reo hò cùng chung niềm vui buổi lễ đã diễn ra thành công thuận lợi.
Kết thúc lễ cúng, đồng bào các dân tộc Tây Nguyên cùng nhau reo hò cùng chung niềm vui buổi lễ đã diễn ra thành công thuận lợi

Lễ cúng bến nước là một truyền thống tốt đẹp của đồng bào các dân tộc ở Tây Nguyên. Ngoài ý nghĩa tâm linh, Lễ cúng bến nước còn truyền đi thông điệp giáo dục các buôn làng có trách nhiệm bảo vệ môi trường sinh thái, bảo vệ rừng, đất đai và nguồn nước, bởi từ xa xưa nguồn nước được xem là báu vật của cộng đồng.

Lễ cúng bến nước của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên


Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Mùa hoa cà phê - Hương trắng thơm ngát giữa đại ngàn

Mùa hoa cà phê - Hương trắng thơm ngát giữa đại ngàn

“Mùa cà phê thơm ngát đồi nương…” câu hát trong ca khúc Nghe câu quan họ trên cao nguyên của Trần Tiến từ lâu đã gợi nên một miền ký ức dịu dàng về Tây Nguyên. Chỉ khi một lần đặt chân đến cao nguyên vào đúng mùa hoa cà phê nở, người ta mới hiểu hết cái “thơm ngát đồi nương” trong lời ca ấy một mùi hương rất thật của đất trời đại ngàn.
Tin nổi bật trang chủ
Khát vọng nâng bước học sinh vùng cao của hai cô giáo người Xơ Đăng

Khát vọng nâng bước học sinh vùng cao của hai cô giáo người Xơ Đăng

Thời sự - T.Nhân - H.Trường - 1 giờ trước
Từ những lớp học giữa núi rừng Trường Sơn đến hành trình ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, hai cô giáo người Xơ Đăng ở vùng cao TP. Đà Nẵng mang theo nhiều trăn trở về giáo dục miền núi. Không chỉ gắn bó với nghề dạy học, họ còn mong muốn đưa tiếng nói của đồng bào vùng cao đến nghị trường, góp phần xây dựng chính sách thiết thực cho giáo dục và phát triển vùng đồng bào DTTS.
Gia Lai đẩy mạnh tiến độ xây dựng các trường nội trú liên cấp tại các xã biên giới

Gia Lai đẩy mạnh tiến độ xây dựng các trường nội trú liên cấp tại các xã biên giới

Giáo dục - T.Nhân-H.Trường - 1 giờ trước
UBND tỉnh Gia Lai vừa có văn bản truyền đạt ý kiến của Phó chủ tịch UBND tỉnh Lâm Hải Giang tại buổi kiểm tra tiến độ thực hiện dự án đầu tư xây dựng trường nội trú liên cấp Tiểu học và THCS tại 7 xã biên giới trên địa bàn tỉnh.
VFF lên tiếng trước “sự im lặng khó hiểu” của AFC về vụ 7 cầu thủ nhập tịch Malaysia

VFF lên tiếng trước “sự im lặng khó hiểu” của AFC về vụ 7 cầu thủ nhập tịch Malaysia

Thể thao - Giải trí - Hoàng Quý - 1 giờ trước
VFF chính thức phản ứng trước việc AFC chưa đưa ra phán quyết liên quan vụ 7 cầu thủ nhập tịch của Malaysia. Vụ việc có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả vòng loại Asian Cup và quyền lợi của tuyển Việt Nam.
Đổi thay trên vùng đất khó

Đổi thay trên vùng đất khó

Dân tộc - Tôn giáo - Minh Thu - 5 giờ trước
Từ những triền núi cao hun hút gió đến các bản làng ven sông, ven suối, những cơn mưa Xuân nhè nhẹ đang khẽ đánh thức sức sống mới trên vùng đồng bào DTTS. Không chỉ mang theo sắc trời dịu mát, mùa Xuân năm nay còn đem đến niềm tin và kỳ vọng phát triển trên những miền đất từng in đậm dấu ấn gian khó.
Chào mừng Ngày hội lớn, xã vùng cao Gia Lai khởi công xây nhà ở cho hộ nghèo DTTS

Chào mừng Ngày hội lớn, xã vùng cao Gia Lai khởi công xây nhà ở cho hộ nghèo DTTS

Tin tức - Ngọc Thu - 5 giờ trước
Chào mừng cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, xã Ia Hrú (tỉnh Gia Lai) đã tổ chức khởi công xây nhà ở cho 2 hộ nghèo là đồng bào DTTS trên địa bàn.
Đưa thông tin bầu cử đến từng bản làng

Đưa thông tin bầu cử đến từng bản làng

Trên khắp các bản làng ở các xã vùng đồng bào DTTS tỉnh Quảng Ngãi, công tác tuyên truyền bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp đang diễn ra sôi nổi với nhiều hình thức đa dạng và phong phú.
Quốc hội với đồng bào DTTS Tây Nam Bộ: Những đại biểu dân cử nói thay tiếng lòng Nhân dân (Bài 1)

Quốc hội với đồng bào DTTS Tây Nam Bộ: Những đại biểu dân cử nói thay tiếng lòng Nhân dân (Bài 1)

Thời sự - Tào Đạt - 6 giờ trước
Từ nghị trường của Quốc hội đến những khóm, ấp bình dị nơi miền Tây Nam Bộ, tiếng nói của đồng bào DTTS ngày càng được lắng nghe rõ ràng hơn trong quá trình xây dựng và hoàn thiện chính sách. Đằng sau đó là sự nỗ lực bền bỉ của các đại biểu Quốc hội - những người không chỉ mang trên vai trách nhiệm của người đại biểu dân cử, mà còn thấu hiểu sâu sắc đời sống, tâm tư và khát vọng của cộng đồng.
Đồng bào các dân tộc ở Bắc Trung Bộ vui mừng trước ngày hội non sông

Đồng bào các dân tộc ở Bắc Trung Bộ vui mừng trước ngày hội non sông

Thời sự - Phạm Tiến - 7 giờ trước
Chỉ còn 1 ngày nữa, cử tri cả nước sẽ bước vào ngày bỏ phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Trên khắp các bản làng vùng cao ở Bắc Trung Bộ, đồng bào các DTTS đang háo hức chờ đón ngày hội lớn của đất nước.
Mùa hoa cà phê - Hương trắng thơm ngát giữa đại ngàn

Mùa hoa cà phê - Hương trắng thơm ngát giữa đại ngàn

Sắc màu 54 - Việt Hà - 7 giờ trước
“Mùa cà phê thơm ngát đồi nương…” câu hát trong ca khúc Nghe câu quan họ trên cao nguyên của Trần Tiến từ lâu đã gợi nên một miền ký ức dịu dàng về Tây Nguyên. Chỉ khi một lần đặt chân đến cao nguyên vào đúng mùa hoa cà phê nở, người ta mới hiểu hết cái “thơm ngát đồi nương” trong lời ca ấy một mùi hương rất thật của đất trời đại ngàn.
Cần Thơ mừng ngày hội lớn

Cần Thơ mừng ngày hội lớn

Trang địa phương - Tào Đạt - Trung Phạm - 9 giờ trước
Chương trình nghệ thuật chào mừng bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, với chủ đề “Cần Thơ - Mừng ngày hội lớn”, khắc họa không khí náo nức của chính quyền và Nhân dân TP. Cần Thơ vui đón ngày hội toàn dân.
Nhiều cử tri ở “Ngôi nhà chung” hân hoan khi lần đầu được bỏ phiếu tại Thủ Đô

Nhiều cử tri ở “Ngôi nhà chung” hân hoan khi lần đầu được bỏ phiếu tại Thủ Đô

Thời sự - Minh Anh - 9 giờ trước
Hòa chung không khí của cử tri cả nước, ngày 15/3, hơn 100 cử tri là đồng bào DTTS đang sinh sống tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam sẽ thực hiện quyền và trách nhiệm bầu cử công dân ngay tại Thủ đô.