Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Lễ cúng bến nước - Nét đẹp văn hóa của đồng bào các dân tộc ở Tây Nguyên

Thúy Hồng - 18:45, 14/02/2025

Lễ cúng bến nước (hay giọt nước) là văn hóa truyền thống lâu đời của đồng bào các dân tộc ở Tây Nguyên và cũng là một trong những nét đẹp văn hóa còn lưu giữ của đồng bào DTTS tại Tây Nguyên. Đồng bào các dân tộc Gia Rai, Xơ Đăng, Ê Đê, Tà Ôi, Cơ Tu, Raglay, Ba Na… cho rằng các vị thần linh đều có tình cảm như con người, cũng vui buồn, giận hờn, biết ghét, biết yêu thương… Cúng thần nhiều lễ vật với tấm lòng thành thì sẽ nhận lại sự giúp đỡ, che chở, ủng hộ, bênh vực tương ứng của các vị thần.

Đồng bào các dân tộc Gia Rai, Xơ Đăng, Ê Đê, Tà Ôi, Cơ Tu, Raglai, Ba Na cùng nhau tổ chức lễ cúng giọt nước
Đồng bào các dân tộc Gia Rai, Xơ Đăng, Ê Đê, Tà Ôi, Cơ Tu, Raglay, Ba Na cùng nhau tổ chức Lễ cúng giọt nước tại Làng Văn hóa Du lịch các dân tộc Việt Nam

Lễ cúng bến nước hay cúng giọt nước, hay Tết bến nước, là một trong những nghi lễ quan trọng bậc nhất đối với đồng bào Gia Rai nói riêng và đồng bào các dân tộc sinh sống trên dải đất Tây Nguyên nói chung. Lễ cúng bến nước được tổ chức mỗi năm 1 lần, nhưng có thể vài năm mới tổ chức 1 lần, tùy theo điều kiện kinh tế của chủ bến nước, buôn làng.

Đồng bào các dân tộc di chuyển xuống bến nước làng dân tộc Gia Rai để thực hiện nghi lễ cúng
Đồng bào các dân tộc di chuyển xuống bến nước làng dân tộc Gia Rai để thực hiện nghi lễ cúng

Sau khi mùa màng kết thúc, chuẩn bị bước vào vụ trồng trọt mới, các buôn làng tổ chức lễ cúng thần nước, vị thần linh thiêng miền đất Tây Nguyên, cầu cho dân làng được khỏe mạnh, ấm no, hạnh phúc và cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt.

Đồng bào các dân tộc Tây Nguyên có mặt tại bến nước tham dự Lễ cúng
Đồng bào các dân tộc Tây Nguyên có mặt tại bến nước tham dự Lễ cúng

Theo quan niệm của đồng bào Gia Rai, Yang Ia (Thần nước) là vị thần cung cấp nguồn nước mát lành, sức khỏe và bình an cho dân làng. Đồng bào tin rằng ở mỗi khúc sông có một vị thần cai quản. Những vị thần cai quản sông nước được người Gia Rai gọi chung là Yang Ia. Cầu Yang Ia ban nguồn nước dồi dào để phục vụ canh tác, sản xuất mùa vụ bội thu, dân làng được ấm no, khỏe mạnh. Xin Yang đừng trách phạt, gây họa cho dân làng khi dân làng thực hiện việc dọn dẹp, vô tình động đến nơi cư ngụ của Yang Ia.

Lễ cúng bến nước được tổ chức mỗi năm một lần, nhưng có thể vài năm mới tổ chức một lần tùy theo điều kiện kinh tế của chủ bến nước, buôn làng
Lễ cúng bến nước được tổ chức mỗi năm 1 lần, nhưng có thể vài năm mới tổ chức 1 lần tùy theo điều kiện kinh tế của chủ bến nước, buôn làng

Nằm trong hoạt động tháng 2 “Sắc Xuân trên mọi miền Tổ quốc”, nhóm đồng bào các dân tộc ở Tây Nguyên đang hoạt động hằng ngày tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội) đã cùng nhau tổ chức tái hiện Lễ cúng bến nước do nhóm đồng bào dân tộc Gia Rai đại diện thực hiện.

Lễ vật cúng gồm có: 2 con gà trống, 1 đầu heo, thịt heo, tim, gan...3 ché rượu cần, rượu trắng...
Lễ vật cúng gồm có: 2 con gà trống, 1 đầu heo, thịt heo, tim, gan... 3 ché rượu cần, rượu trắng...

Lễ vật cúng gồm có: 2 con gà trống, 1 đầu heo, thịt heo, tim, gan... 3 ché rượu cần, rượu trắng... thịt heo, gà cắt phần như: Gan được cắt nhỏ mỗi thứ một ít, phần thịt để cúng này để bên cạnh ghè rượu và ly bằng lô ô. Sau khi bài trí xong, thầy cúng lấy nước bằng lô ô đổ xuống ghè và bắt đầu khấn.

Các Thầy cúng làm lễ tại bến nước
Các Thầy cúng làm lễ tại bến nước

Tại bến nước, thầy cúng chính và phụ lễ sẽ đọc các lời cầu khấn với nội dung cảm ơn Yàng đã ban cho dân làng nguồn nước để nuôi sống con người và gia súc, cho cây cối trên rẫy ngoài vườn tốt tươi trĩu bông nặng hạt; cầu xin các vị phù hộ cho dân làng, ban cho dân làng nguồn nước dồi dào, ban cho dân làng sức khỏe, ấm no, mùa màng tươi tốt bội thu...

Sau khi nghi lễ kết thúc bà con sẽ hứng lấy nước
Sau khi nghi lễ kết thúc bà con sẽ hứng lấy nước

Sau khi đọc xong lời cầu khấn, Già làng dùng một que nhỏ khơi thông những cặn bẩn, sau đó, người giúp việc cho Già làng lấy nước đổ vào ghè rượu. Già làng uống đầu tiên rồi sau đó dân làng mới uống. Đồng bào các dân tộc ở Tây Nguyên cùng nhau reo hò niềm vui chung của Lễ cúng bến nước.

Kết thúc lễ cúng, đồng bào các dân tộc Tây Nguyên cùng nhau reo hò cùng chung niềm vui buổi lễ đã diễn ra thành công thuận lợi.
Kết thúc lễ cúng, đồng bào các dân tộc Tây Nguyên cùng nhau reo hò cùng chung niềm vui buổi lễ đã diễn ra thành công thuận lợi

Lễ cúng bến nước là một truyền thống tốt đẹp của đồng bào các dân tộc ở Tây Nguyên. Ngoài ý nghĩa tâm linh, Lễ cúng bến nước còn truyền đi thông điệp giáo dục các buôn làng có trách nhiệm bảo vệ môi trường sinh thái, bảo vệ rừng, đất đai và nguồn nước, bởi từ xa xưa nguồn nước được xem là báu vật của cộng đồng.

Lễ cúng bến nước của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên


Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Trải nghiệm nghi thức mừng lúa mới của đồng bào Chu Ru

Trải nghiệm nghi thức mừng lúa mới của đồng bào Chu Ru

Trong khuôn khổ Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam (19/4), tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, đồng bào Chu Ru đến từ xã D’Ran, tỉnh Lâm Đồng đã mang Lễ mừng lúa mới đến giới thiệu với công chúng Thủ đô, với mong muốn du khách được trực tiếp trải nghiệm những giá trị văn hóa, tín ngưỡng của người Chu Ru, đồng thời góp phần lan tỏa những giá trị truyền thống của đồng bào đến cộng đồng.
Tin nổi bật trang chủ
Đề xuất hoàn thiện cơ chế, chính sách để phát triển văn hóa Việt Nam

Đề xuất hoàn thiện cơ chế, chính sách để phát triển văn hóa Việt Nam

Thời sự - PV - 1 giờ trước
Thảo luận về dự thảo Nghị quyết phát triển văn hóa Việt Nam, nhiều đại biểu Quốc hội thống nhất cao với sự cần thiết ban hành nhưng đồng thời đề nghị tiếp tục hoàn thiện các cơ chế then chốt.
Khôi phục lại ý nghĩa nguyên bản của

Khôi phục lại ý nghĩa nguyên bản của "Chợ tình" trong Lễ hội mùa Hè Sa Pa sắp diễn ra

Du lịch - Trọng Bảo - 2 giờ trước
Phường Sa Pa, tỉnh Lào Cai sẽ tổ chức khai mạc Lễ hội mùa Hè với chủ đề “Sa Pa xứ sở tình yêu” vào ngày 29/4.
Lai Châu phá thành công chuyên án ma túy, thu giữ 9 bánh Heroin

Lai Châu phá thành công chuyên án ma túy, thu giữ 9 bánh Heroin

Pháp luật - Trọng Bảo - 2 giờ trước
Công an tỉnh Lai Châu vừa đấu tranh và phá thành công chuyên án mang bí số 0426T bắt giữ 3 đối tượng về hành vi mua bán trái phép chất ma túy; tang vật thu giữ là 9 bánh Heroin.
Điểm nghỉ dưỡng đáng để tìm hiểu dịp 30/4 ở Vân Hồ

Điểm nghỉ dưỡng đáng để tìm hiểu dịp 30/4 ở Vân Hồ

Du lịch - Việt Hà - 2 giờ trước
Suối khoáng nóng Tạt Nàng (bản Phụ Mẫu, xã Vân Hồ, Sơn La) đang trở thành điểm đến được nhiều du khách lựa chọn trong dịp nghỉ lễ 30/4. Không chỉ sở hữu nguồn khoáng nóng tự nhiên, nơi đây còn hấp dẫn bởi mô hình du lịch cộng đồng gắn với văn hóa bản địa và trải nghiệm nghỉ dưỡng gần gũi thiên nhiên.
Đà Nẵng tăng cường kiểm tra, xử lý dứt điểm tình trạng khai thác vàng trái phép

Đà Nẵng tăng cường kiểm tra, xử lý dứt điểm tình trạng khai thác vàng trái phép

Pháp luật - H.Trường - T.Nhân - 2 giờ trước
Lãnh đạo UBND TP. Đà Nẵng vừa yêu cầu Công an thành phố chủ trì, lập chuyên án đấu tranh, tổ chức lực lượng truy quét, triệt phá toàn bộ các điểm khai thác vàng trái phép, không để tái diễn.
Hưng Khánh chuyển mình nhờ sức mạnh số và chính sách dân tộc

Hưng Khánh chuyển mình nhờ sức mạnh số và chính sách dân tộc

Chính sách dân tộc và các Chương trình mục tiêu quốc gia luôn được coi là "chìa khóa" để mở ra cánh cửa ấm no cho đồng bào vùng cao. Tại xã Hưng Khánh, tỉnh Lào Cai, những chính sách này không chỉ đơn thuần là nguồn hỗ trợ tài chính, mà còn là đòn bẩy thay đổi tư duy sản xuất và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Với những con số ấn tượng về tăng trưởng kinh tế và tỷ lệ giảm nghèo bền vững, Hưng Khánh đang khẳng định hướng đi đúng đắn trong việc khơi thông nguồn lực từ chính sách dân tộc. Phóng sự cho thấy rõ sự chuyển mình mạnh mẽ này.
Gia Lai: Âm vang ca khúc cách mạng trong trường học

Gia Lai: Âm vang ca khúc cách mạng trong trường học

Tin tức - Ngọc Thu - 2 giờ trước
Kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026), tối 21/4, Trường THPT Chi Lăng (tỉnh Gia Lai) đã tổ chức Liên hoan ca khúc cách mạng lần thứ V năm 2026. Qua đó, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước và lòng tự hào dân tộc cho học sinh.
Nơi giữ

Nơi giữ "hồn làng" của người Cơ Tu

Phóng sự - Huy Trường - Thành Nhân - 3 giờ trước
Nhà gươl của đồng bào Cơ Tu vùng cao Đà Nẵng không chỉ là nơi sinh hoạt cộng đồng, mà còn được xem như “báu vật” của bản làng. Dưới mái gươl, hồn cốt văn hóa, luật tục, ký ức cộng đồng và những giá trị truyền đời vẫn được gìn giữ, trao truyền qua nhiều thế hệ.
Trải nghiệm nghi thức mừng lúa mới của đồng bào Chu Ru

Trải nghiệm nghi thức mừng lúa mới của đồng bào Chu Ru

Sắc màu 54 - Thúy Hồng - 3 giờ trước
Trong khuôn khổ Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam (19/4), tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, đồng bào Chu Ru đến từ xã D’Ran, tỉnh Lâm Đồng đã mang Lễ mừng lúa mới đến giới thiệu với công chúng Thủ đô, với mong muốn du khách được trực tiếp trải nghiệm những giá trị văn hóa, tín ngưỡng của người Chu Ru, đồng thời góp phần lan tỏa những giá trị truyền thống của đồng bào đến cộng đồng.
Gắn chuyển đổi số trong hoạt động Phật sự, củng cố nền tảng tinh thần xã hội

Gắn chuyển đổi số trong hoạt động Phật sự, củng cố nền tảng tinh thần xã hội

Tôn giáo - Tín ngưỡng - Tào Đạt - 3 giờ trước
Phó Bí thư Thành ủy Cần Thơ Trần Văn Huyến mong muốn Giáo hội Phật giáo Việt Nam thành phố gắn chuyển đổi số trong hoạt động Phật sự, từng bước hình thành phương thức hoạt động “Phật giáo số”, xây dựng lối sống văn minh, nghĩa tình, củng cố nền tảng tinh thần xã hội, tạo sự đồng thuận trong cộng đồng.
Đến cuối năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh Lào Cai giảm còn 5,5%

Đến cuối năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh Lào Cai giảm còn 5,5%

Chính sách Dân tộc - Trọng Bảo - 3 giờ trước
Là tỉnh vùng cao với trên 60% dân số là đồng bào DTTS, thời gian qua, việc triển khai Nghị định 05/2011/NĐ-CP của Chính phủ về công tác dân tộc trên địa bàn tỉnh Lào Cai đạt được nhiều kết quả tích cực.