Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Lễ cúng bến nước - Nét đẹp văn hóa của đồng bào các dân tộc ở Tây Nguyên

Thúy Hồng - 18:45, 14/02/2025

Lễ cúng bến nước (hay giọt nước) là văn hóa truyền thống lâu đời của đồng bào các dân tộc ở Tây Nguyên và cũng là một trong những nét đẹp văn hóa còn lưu giữ của đồng bào DTTS tại Tây Nguyên. Đồng bào các dân tộc Gia Rai, Xơ Đăng, Ê Đê, Tà Ôi, Cơ Tu, Raglay, Ba Na… cho rằng các vị thần linh đều có tình cảm như con người, cũng vui buồn, giận hờn, biết ghét, biết yêu thương… Cúng thần nhiều lễ vật với tấm lòng thành thì sẽ nhận lại sự giúp đỡ, che chở, ủng hộ, bênh vực tương ứng của các vị thần.

Đồng bào các dân tộc Gia Rai, Xơ Đăng, Ê Đê, Tà Ôi, Cơ Tu, Raglai, Ba Na cùng nhau tổ chức lễ cúng giọt nước
Đồng bào các dân tộc Gia Rai, Xơ Đăng, Ê Đê, Tà Ôi, Cơ Tu, Raglay, Ba Na cùng nhau tổ chức Lễ cúng giọt nước tại Làng Văn hóa Du lịch các dân tộc Việt Nam

Lễ cúng bến nước hay cúng giọt nước, hay Tết bến nước, là một trong những nghi lễ quan trọng bậc nhất đối với đồng bào Gia Rai nói riêng và đồng bào các dân tộc sinh sống trên dải đất Tây Nguyên nói chung. Lễ cúng bến nước được tổ chức mỗi năm 1 lần, nhưng có thể vài năm mới tổ chức 1 lần, tùy theo điều kiện kinh tế của chủ bến nước, buôn làng.

Đồng bào các dân tộc di chuyển xuống bến nước làng dân tộc Gia Rai để thực hiện nghi lễ cúng
Đồng bào các dân tộc di chuyển xuống bến nước làng dân tộc Gia Rai để thực hiện nghi lễ cúng

Sau khi mùa màng kết thúc, chuẩn bị bước vào vụ trồng trọt mới, các buôn làng tổ chức lễ cúng thần nước, vị thần linh thiêng miền đất Tây Nguyên, cầu cho dân làng được khỏe mạnh, ấm no, hạnh phúc và cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt.

Đồng bào các dân tộc Tây Nguyên có mặt tại bến nước tham dự Lễ cúng
Đồng bào các dân tộc Tây Nguyên có mặt tại bến nước tham dự Lễ cúng

Theo quan niệm của đồng bào Gia Rai, Yang Ia (Thần nước) là vị thần cung cấp nguồn nước mát lành, sức khỏe và bình an cho dân làng. Đồng bào tin rằng ở mỗi khúc sông có một vị thần cai quản. Những vị thần cai quản sông nước được người Gia Rai gọi chung là Yang Ia. Cầu Yang Ia ban nguồn nước dồi dào để phục vụ canh tác, sản xuất mùa vụ bội thu, dân làng được ấm no, khỏe mạnh. Xin Yang đừng trách phạt, gây họa cho dân làng khi dân làng thực hiện việc dọn dẹp, vô tình động đến nơi cư ngụ của Yang Ia.

Lễ cúng bến nước được tổ chức mỗi năm một lần, nhưng có thể vài năm mới tổ chức một lần tùy theo điều kiện kinh tế của chủ bến nước, buôn làng
Lễ cúng bến nước được tổ chức mỗi năm 1 lần, nhưng có thể vài năm mới tổ chức 1 lần tùy theo điều kiện kinh tế của chủ bến nước, buôn làng

Nằm trong hoạt động tháng 2 “Sắc Xuân trên mọi miền Tổ quốc”, nhóm đồng bào các dân tộc ở Tây Nguyên đang hoạt động hằng ngày tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội) đã cùng nhau tổ chức tái hiện Lễ cúng bến nước do nhóm đồng bào dân tộc Gia Rai đại diện thực hiện.

Lễ vật cúng gồm có: 2 con gà trống, 1 đầu heo, thịt heo, tim, gan...3 ché rượu cần, rượu trắng...
Lễ vật cúng gồm có: 2 con gà trống, 1 đầu heo, thịt heo, tim, gan... 3 ché rượu cần, rượu trắng...

Lễ vật cúng gồm có: 2 con gà trống, 1 đầu heo, thịt heo, tim, gan... 3 ché rượu cần, rượu trắng... thịt heo, gà cắt phần như: Gan được cắt nhỏ mỗi thứ một ít, phần thịt để cúng này để bên cạnh ghè rượu và ly bằng lô ô. Sau khi bài trí xong, thầy cúng lấy nước bằng lô ô đổ xuống ghè và bắt đầu khấn.

Các Thầy cúng làm lễ tại bến nước
Các Thầy cúng làm lễ tại bến nước

Tại bến nước, thầy cúng chính và phụ lễ sẽ đọc các lời cầu khấn với nội dung cảm ơn Yàng đã ban cho dân làng nguồn nước để nuôi sống con người và gia súc, cho cây cối trên rẫy ngoài vườn tốt tươi trĩu bông nặng hạt; cầu xin các vị phù hộ cho dân làng, ban cho dân làng nguồn nước dồi dào, ban cho dân làng sức khỏe, ấm no, mùa màng tươi tốt bội thu...

Sau khi nghi lễ kết thúc bà con sẽ hứng lấy nước
Sau khi nghi lễ kết thúc bà con sẽ hứng lấy nước

Sau khi đọc xong lời cầu khấn, Già làng dùng một que nhỏ khơi thông những cặn bẩn, sau đó, người giúp việc cho Già làng lấy nước đổ vào ghè rượu. Già làng uống đầu tiên rồi sau đó dân làng mới uống. Đồng bào các dân tộc ở Tây Nguyên cùng nhau reo hò niềm vui chung của Lễ cúng bến nước.

Kết thúc lễ cúng, đồng bào các dân tộc Tây Nguyên cùng nhau reo hò cùng chung niềm vui buổi lễ đã diễn ra thành công thuận lợi.
Kết thúc lễ cúng, đồng bào các dân tộc Tây Nguyên cùng nhau reo hò cùng chung niềm vui buổi lễ đã diễn ra thành công thuận lợi

Lễ cúng bến nước là một truyền thống tốt đẹp của đồng bào các dân tộc ở Tây Nguyên. Ngoài ý nghĩa tâm linh, Lễ cúng bến nước còn truyền đi thông điệp giáo dục các buôn làng có trách nhiệm bảo vệ môi trường sinh thái, bảo vệ rừng, đất đai và nguồn nước, bởi từ xa xưa nguồn nước được xem là báu vật của cộng đồng.

Lễ cúng bến nước của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên


Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
“Sứ giả” mang âm nhạc dân tộc và nhạc cụ bằng tre nứa ra thế giới

“Sứ giả” mang âm nhạc dân tộc và nhạc cụ bằng tre nứa ra thế giới

Nơi lưng chừng dãy Trường Sơn, bên dòng Sê San xanh thẳm, Nghệ nhân Ưu tú Rơ Châm Tih lặng lẽ giữ gìn những thanh âm cổ xưa của người Gia Rai như một sứ mệnh. Không chỉ là người chơi đàn, ông còn là người chắt chiu hồn cốt đại ngàn từ tre nứa, đưa văn hóa dân tộc vượt biên giới, lan xa đến tận trời Âu, đất Nhật...
Tin nổi bật trang chủ
Gắn trách nhiệm, tạo sinh kế từ dịch vụ môi trường rừng

Gắn trách nhiệm, tạo sinh kế từ dịch vụ môi trường rừng

Những năm qua, việc triển khai chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng ở tỉnh Quảng Ngãi không chỉ góp phần giúp đồng bào DTTS có thêm thu nhập, cải thiện cuộc sống mà còn nâng cao ý thức trong việc chăm sóc, quản lý và bảo vệ rừng.
World Cup 2026 bùng nổ công nghệ: FIFA áp dụng Avatar AI cho cầu thủ, nâng tầm VAR

World Cup 2026 bùng nổ công nghệ: FIFA áp dụng Avatar AI cho cầu thủ, nâng tầm VAR

Thể thao - Hoàng Quý - 18:54, 08/01/2026
World Cup 2026 - giải đấu lớn nhất trong lịch sử bóng đá thế giới không chỉ mở rộng về quy mô với 48 đội tuyển tham dự, mà còn đánh dấu bước ngoặt công nghệ, khi FIFA chính thức áp dụng Avatar AI cho các cầu thủ, phục vụ công tác trọng tài và nâng cao trải nghiệm người xem.
Giá xăng giảm lần thứ 5 liên tiếp, RON95 xuống sát mốc 18.500 đồng/lít

Giá xăng giảm lần thứ 5 liên tiếp, RON95 xuống sát mốc 18.500 đồng/lít

Kinh tế - Hoàng Minh - 18:53, 08/01/2026
Từ 15h ngày 8/1, Liên Bộ Công Thương - Tài chính tiếp tục điều chỉnh giảm giá bán lẻ xăng dầu trong nước, đánh dấu lần giảm thứ 5 liên tiếp kể từ cuối năm 2025. Diễn biến này cho thấy xu hướng hạ nhiệt rõ rệt của thị trường xăng dầu trong những ngày đầu năm mới, mang lại tác động tích cực cho người tiêu dùng và hoạt động sản xuất - kinh doanh.
Người dân Cần Thơ lần đầu được mua hàng hiệu giảm giá đến 80%

Người dân Cần Thơ lần đầu được mua hàng hiệu giảm giá đến 80%

Sản phẩm - Thị trường - Tào Đạt - 17:11, 08/01/2026
Sở Công thương Cần Thơ và đơn vị tổ chức cam kết người dân sẽ được mua hàng hiệu chính hãng, giảm giá từ 10 - 80%.
Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Lào Cai còn 47 xã đặc biệt khó khăn

Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Lào Cai còn 47 xã đặc biệt khó khăn

Công tác Dân tộc - Trọng Bảo - 17:08, 08/01/2026
UBND tỉnh Lào Cai vừa ban hành Quyết định số 2752/QĐ-UBND phê duyệt danh sách thôn, xã vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2026 - 2030.

"Cuộc chiến thầm lặng" chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống

Dân tộc - Tôn giáo - Vi Hợi - 16:57, 08/01/2026
Ở các xã miền núi tỉnh Nghệ An, tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống từng là tập quán tồn tại dai dẳng, níu chân sự phát triển của bản làng và cướp đi tương lai của không ít trẻ em. Không ồn ào, không phô trương, "cuộc chiến" chống lại những hủ tục ấy đang được chính quyền, nhà trường và Người có uy tín trong cộng đồng kiên trì thực hiện bằng sự bền bỉ, thuyết phục và niềm tin vào sự đổi thay.
Kon Chênh - Thức giấc từ du lịch cộng đồng

Kon Chênh - Thức giấc từ du lịch cộng đồng

Kon Chênh - ngôi làng hoang sơ giữa đại ngàn Măng Đen, tỉnh Quảng Ngãi, là nơi định cư của hơn 110 hộ dân, với hơn 360 nhân khẩu là đồng bào Xơ Đăng - nhánh Mơ Nâm. Với cảnh sắc thiên nhiên hùng vỹ, văn hóa độc đáo, năm 2022, một số hộ trong làng như A Nấc, Y Tuấn đã tiên phong đầu tư làm du lịch cộng đồng.
Chiến dịch “Quang Trung” thần tốc khắc phục nhà ở sau bão lũ: Hơn 35.800 căn nhà được xây dựng, sửa chữa

Chiến dịch “Quang Trung” thần tốc khắc phục nhà ở sau bão lũ: Hơn 35.800 căn nhà được xây dựng, sửa chữa

Xã hội - Hoàng Minh - 14:28, 08/01/2026
Đến ngày 6/1/2026, Chiến dịch “Quang Trung” thần tốc xây dựng lại, sửa chữa nhà ở cho người dân bị thiệt hại do bão lũ đã đạt được những kết quả nổi bật, cơ bản hoàn thành mục tiêu trước thời hạn Thủ tướng Chính phủ yêu cầu, góp phần quan trọng ổn định đời sống nhân dân vùng thiên tai.
Chuyển đổi căn bản mô hình tăng trưởng dựa vào năng suất và đổi mới sáng tạo, tăng tốc về chất lượng và quy mô

Chuyển đổi căn bản mô hình tăng trưởng dựa vào năng suất và đổi mới sáng tạo, tăng tốc về chất lượng và quy mô

Thời sự - PV - 13:30, 08/01/2026
Giai đoạn mới đòi hỏi chuyển mạnh từ tạo nền tảng sang tăng tốc về chất lượng và quy mô, từ xử lý tình huống sang cải cách căn cơ, từ điều hành ngắn hạn sang kiến tạo động lực dài hạn.
Thủ tướng: Tăng cường tự chủ chiến lược, củng cố quốc phòng, an ninh, nâng cao tính tự chủ, tự lực, tự cường của nền kinh tế

Thủ tướng: Tăng cường tự chủ chiến lược, củng cố quốc phòng, an ninh, nâng cao tính tự chủ, tự lực, tự cường của nền kinh tế

Thời sự - PV - 13:15, 08/01/2026
Phát biểu đáp từ chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm và kết luận Hội nghị Chính phủ và các địa phương sáng 8/1, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ Chính phủ nghiêm túc tiếp thu đầy đủ các ý kiến của Tổng Bí thư, trong đó có việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số từ năm 2026 trở đi, phát triển nhanh nhưng phải bền vững, tăng cường tự chủ chiến lược, củng cố quốc phòng, an ninh, nâng cao tính tự chủ, tự lực, tự cường của nền kinh tế, chủ động ứng phó với những biến động bên ngoài.
Quảng Ngãi: Xã kiến nghị tỉnh hỗ trợ làm cầu kiên cố giúp 350 hộ đồng bào DTTS thoát cảnh chia cắt vào mùa mưa

Quảng Ngãi: Xã kiến nghị tỉnh hỗ trợ làm cầu kiên cố giúp 350 hộ đồng bào DTTS thoát cảnh chia cắt vào mùa mưa

Trang địa phương - Ngọc Chí - 10:38, 08/01/2026
Ngày 8/1, ông Đỗ Đăng Dự, Phó Chủ tịch UBND xã Đăk Pék, tỉnh Quảng Ngãi cho biết, xã đã có văn bản kiến nghị UBND tỉnh đầu tư xây dựng cầu Đăk Tung bắc qua sông Pô Kô, với kinh phí khoảng 20 tỷ đồng nhằm khắc phục thiệt hại do mưa bão gây ra, bảo đảm việc đi lại và vận chuyển hàng hóa cho 350 hộ đồng bào DTTS.
Nhận định U23 Việt Nam vs U23 Kyrgyzstan: Thời cơ để thầy trò HLV Kim Sang-sik khẳng định vị thế

Nhận định U23 Việt Nam vs U23 Kyrgyzstan: Thời cơ để thầy trò HLV Kim Sang-sik khẳng định vị thế

Thể thao - Hoàng Quý - 10:34, 08/01/2026
Trận đấu giữa U23 Việt Nam và U23 Kyrgyzstan, diễn ra vào tối 9/1, trong khuôn khổ lượt trận thứ hai bảng A Vòng chung kết U23 châu Á 2026, được đánh giá là bước ngoặt quan trọng với mục tiêu giành vé vào tứ kết của đội tuyển U23 Việt Nam. Với những gì đã thể hiện ở lượt trận ra quân, thầy trò HLV Kim Sang-sik đang đứng trước cơ hội lớn để tiếp tục nối dài mạch chiến thắng và sớm khẳng định vị thế tại giải đấu.