Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Lễ cúng bến nước - Nét đẹp văn hóa của đồng bào các dân tộc ở Tây Nguyên

Thúy Hồng - 18:45, 14/02/2025

Lễ cúng bến nước (hay giọt nước) là văn hóa truyền thống lâu đời của đồng bào các dân tộc ở Tây Nguyên và cũng là một trong những nét đẹp văn hóa còn lưu giữ của đồng bào DTTS tại Tây Nguyên. Đồng bào các dân tộc Gia Rai, Xơ Đăng, Ê Đê, Tà Ôi, Cơ Tu, Raglay, Ba Na… cho rằng các vị thần linh đều có tình cảm như con người, cũng vui buồn, giận hờn, biết ghét, biết yêu thương… Cúng thần nhiều lễ vật với tấm lòng thành thì sẽ nhận lại sự giúp đỡ, che chở, ủng hộ, bênh vực tương ứng của các vị thần.

Đồng bào các dân tộc Gia Rai, Xơ Đăng, Ê Đê, Tà Ôi, Cơ Tu, Raglai, Ba Na cùng nhau tổ chức lễ cúng giọt nước
Đồng bào các dân tộc Gia Rai, Xơ Đăng, Ê Đê, Tà Ôi, Cơ Tu, Raglay, Ba Na cùng nhau tổ chức Lễ cúng giọt nước tại Làng Văn hóa Du lịch các dân tộc Việt Nam

Lễ cúng bến nước hay cúng giọt nước, hay Tết bến nước, là một trong những nghi lễ quan trọng bậc nhất đối với đồng bào Gia Rai nói riêng và đồng bào các dân tộc sinh sống trên dải đất Tây Nguyên nói chung. Lễ cúng bến nước được tổ chức mỗi năm 1 lần, nhưng có thể vài năm mới tổ chức 1 lần, tùy theo điều kiện kinh tế của chủ bến nước, buôn làng.

Đồng bào các dân tộc di chuyển xuống bến nước làng dân tộc Gia Rai để thực hiện nghi lễ cúng
Đồng bào các dân tộc di chuyển xuống bến nước làng dân tộc Gia Rai để thực hiện nghi lễ cúng

Sau khi mùa màng kết thúc, chuẩn bị bước vào vụ trồng trọt mới, các buôn làng tổ chức lễ cúng thần nước, vị thần linh thiêng miền đất Tây Nguyên, cầu cho dân làng được khỏe mạnh, ấm no, hạnh phúc và cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt.

Đồng bào các dân tộc Tây Nguyên có mặt tại bến nước tham dự Lễ cúng
Đồng bào các dân tộc Tây Nguyên có mặt tại bến nước tham dự Lễ cúng

Theo quan niệm của đồng bào Gia Rai, Yang Ia (Thần nước) là vị thần cung cấp nguồn nước mát lành, sức khỏe và bình an cho dân làng. Đồng bào tin rằng ở mỗi khúc sông có một vị thần cai quản. Những vị thần cai quản sông nước được người Gia Rai gọi chung là Yang Ia. Cầu Yang Ia ban nguồn nước dồi dào để phục vụ canh tác, sản xuất mùa vụ bội thu, dân làng được ấm no, khỏe mạnh. Xin Yang đừng trách phạt, gây họa cho dân làng khi dân làng thực hiện việc dọn dẹp, vô tình động đến nơi cư ngụ của Yang Ia.

Lễ cúng bến nước được tổ chức mỗi năm một lần, nhưng có thể vài năm mới tổ chức một lần tùy theo điều kiện kinh tế của chủ bến nước, buôn làng
Lễ cúng bến nước được tổ chức mỗi năm 1 lần, nhưng có thể vài năm mới tổ chức 1 lần tùy theo điều kiện kinh tế của chủ bến nước, buôn làng

Nằm trong hoạt động tháng 2 “Sắc Xuân trên mọi miền Tổ quốc”, nhóm đồng bào các dân tộc ở Tây Nguyên đang hoạt động hằng ngày tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội) đã cùng nhau tổ chức tái hiện Lễ cúng bến nước do nhóm đồng bào dân tộc Gia Rai đại diện thực hiện.

Lễ vật cúng gồm có: 2 con gà trống, 1 đầu heo, thịt heo, tim, gan...3 ché rượu cần, rượu trắng...
Lễ vật cúng gồm có: 2 con gà trống, 1 đầu heo, thịt heo, tim, gan... 3 ché rượu cần, rượu trắng...

Lễ vật cúng gồm có: 2 con gà trống, 1 đầu heo, thịt heo, tim, gan... 3 ché rượu cần, rượu trắng... thịt heo, gà cắt phần như: Gan được cắt nhỏ mỗi thứ một ít, phần thịt để cúng này để bên cạnh ghè rượu và ly bằng lô ô. Sau khi bài trí xong, thầy cúng lấy nước bằng lô ô đổ xuống ghè và bắt đầu khấn.

Các Thầy cúng làm lễ tại bến nước
Các Thầy cúng làm lễ tại bến nước

Tại bến nước, thầy cúng chính và phụ lễ sẽ đọc các lời cầu khấn với nội dung cảm ơn Yàng đã ban cho dân làng nguồn nước để nuôi sống con người và gia súc, cho cây cối trên rẫy ngoài vườn tốt tươi trĩu bông nặng hạt; cầu xin các vị phù hộ cho dân làng, ban cho dân làng nguồn nước dồi dào, ban cho dân làng sức khỏe, ấm no, mùa màng tươi tốt bội thu...

Sau khi nghi lễ kết thúc bà con sẽ hứng lấy nước
Sau khi nghi lễ kết thúc bà con sẽ hứng lấy nước

Sau khi đọc xong lời cầu khấn, Già làng dùng một que nhỏ khơi thông những cặn bẩn, sau đó, người giúp việc cho Già làng lấy nước đổ vào ghè rượu. Già làng uống đầu tiên rồi sau đó dân làng mới uống. Đồng bào các dân tộc ở Tây Nguyên cùng nhau reo hò niềm vui chung của Lễ cúng bến nước.

Kết thúc lễ cúng, đồng bào các dân tộc Tây Nguyên cùng nhau reo hò cùng chung niềm vui buổi lễ đã diễn ra thành công thuận lợi.
Kết thúc lễ cúng, đồng bào các dân tộc Tây Nguyên cùng nhau reo hò cùng chung niềm vui buổi lễ đã diễn ra thành công thuận lợi

Lễ cúng bến nước là một truyền thống tốt đẹp của đồng bào các dân tộc ở Tây Nguyên. Ngoài ý nghĩa tâm linh, Lễ cúng bến nước còn truyền đi thông điệp giáo dục các buôn làng có trách nhiệm bảo vệ môi trường sinh thái, bảo vệ rừng, đất đai và nguồn nước, bởi từ xa xưa nguồn nước được xem là báu vật của cộng đồng.

Lễ cúng bến nước của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên


Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Biến di sản thành nguồn lực cho cộng đồng

Biến di sản thành nguồn lực cho cộng đồng

Ở xã Đam Rông, tỉnh Lâm Đồng, nghệ nhân Cil Nếu luôn đau đáu với việc gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc Mnông. Mấy chục năm qua, ông bền bỉ chung tay cùng địa phương bảo tồn, truyền dạy và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, từng bước biến di sản thành nguồn lực cho cộng đồng.
Tin nổi bật trang chủ
Biến di sản thành nguồn lực cho cộng đồng

Biến di sản thành nguồn lực cho cộng đồng

Sắc màu 54 - Hoàng Ngọc Thanh - 2 giờ trước
Ở xã Đam Rông, tỉnh Lâm Đồng, nghệ nhân Cil Nếu luôn đau đáu với việc gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc Mnông. Mấy chục năm qua, ông bền bỉ chung tay cùng địa phương bảo tồn, truyền dạy và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, từng bước biến di sản thành nguồn lực cho cộng đồng.
Già làng, Người có uy tín và chức sắc tôn giáo đã đóng góp tích cực giữ gìn an ninh trật tự, bảo vệ biên giới

Già làng, Người có uy tín và chức sắc tôn giáo đã đóng góp tích cực giữ gìn an ninh trật tự, bảo vệ biên giới

Thời sự - Như Tâm - Tào Đạt - 2 giờ trước
Đó là nhấn mạnh của Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Ủy viên Thường trực Quân ủy Trung ương, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam trong buổi gặp mặt già làng, trưởng thôn, trưởng ấp, trưởng khu, Người có uy tín và chức sắc tôn giáo tiêu biểu vùng đồng bào DTTS khu vực Nam Bộ năm 2026, diễn ra ngày 18/4, tại TP. Cần Thơ.
Phát hiện nhóm đào vàng trái phép vào ban đêm ở Đà Nẵng

Phát hiện nhóm đào vàng trái phép vào ban đêm ở Đà Nẵng

Pháp luật - H.Trường - T.Nhân - 4 giờ trước
Ngày 18/4, Công an TP. Đà Nẵng cho biết vừa phát hiện và lập hồ sơ xử lý vụ việc có dấu hiệu khai thác vàng trái phép xảy ra tại xã Thạnh Bình.
Thanh Hóa: Giông lốc kèm mưa đá bất ngờ trong đêm, nhiều tài sản hư hại

Thanh Hóa: Giông lốc kèm mưa đá bất ngờ trong đêm, nhiều tài sản hư hại

Tin tức - Quỳnh Trâm - 4 giờ trước
Trong đêm 17–18/4, trên địa bàn một số xã, phường trung tâm tỉnh Thanh Hóa bất ngờ xuất hiện giông lốc kèm mưa đá, gây thiệt hại đáng kể về tài sản và hoa màu của người dân.
Chi cục Kiểm lâm Quảng Trị chỉ đạo làm rõ vụ phá rừng phòng hộ Bàu Tró

Chi cục Kiểm lâm Quảng Trị chỉ đạo làm rõ vụ phá rừng phòng hộ Bàu Tró

Pháp luật - Phạm Tiến - 4 giờ trước
Sau khi báo VietNamNet đăng tải bài viết “Có hay không khuất tất phía sau vụ phá rừng phòng hộ Bàu Tró?”, Chi cục Kiểm lâm tỉnh Quảng Trị đã ban hành văn bản chỉ đạo Hạt Kiểm lâm Quảng Ninh khẩn trương kiểm tra, xác minh toàn bộ vụ việc.
Về Đăk Kôi xem đồng bào Xơ Đăng bảo tồn nhà rông truyền thống

Về Đăk Kôi xem đồng bào Xơ Đăng bảo tồn nhà rông truyền thống

Nằm giữa đại ngàn Tây Nguyên hùng vĩ, xã Đăk Kôi, tỉnh Quảng Ngãi từ lâu đã nổi tiếng với việc gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống của người Xơ Đăng. Trong đó, hình ảnh những ngôi nhà rông cao vút, sừng sững giữa làng không chỉ là biểu tượng của sức mạnh cộng đồng, mà còn mở ra triển vọng phát triển du lịch bền vững cho địa phương.
Nghĩa Đô thu hút du khách dịp nghỉ lễ bằng các hoạt động văn hóa dân tộc

Nghĩa Đô thu hút du khách dịp nghỉ lễ bằng các hoạt động văn hóa dân tộc

Du lịch - Trọng Bảo - 4 giờ trước
Để phục vụ nhu cầu vui chơi, trải nghiệm của du khách trong dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5; xã Nghĩa Đô, tỉnh Lào Cai sẽ tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, thể thao mang đậm bản sắc văn hóa đồng bào các DTTS.
Lễ bàn giao công tác của Giám đốc Nhà khách Dân tộc

Lễ bàn giao công tác của Giám đốc Nhà khách Dân tộc

Tin tức - Minh Thu - 19:07, 17/04/2026
Chiều 17/4/2026, tại trụ sở cơ quan Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Lễ bàn giao công tác của Giám đốc Nhà khách Dân tộc đã được tổ chức. Tham dự có đại diện Vụ Tổ chức Cán bộ, đại diện Lãnh đạo, cán bộ chủ chốt Nhà khách Dân tộc.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước kết thúc tốt đẹp chuyến thăm cấp Nhà nước đến Trung Quốc

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước kết thúc tốt đẹp chuyến thăm cấp Nhà nước đến Trung Quốc

Thời sự - PV - 19:05, 17/04/2026
Ngày 17/4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam rời thành phố Nam Ninh (Quảng Tây), kết thúc tốt đẹp chuyến thăm cấp Nhà nước đến Trung Quốc từ ngày 14 - 17/4, theo lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình và Phu nhân.
Tuần Du lịch Ninh Bình có gì đặc sắc?

Tuần Du lịch Ninh Bình có gì đặc sắc?

Du lịch - Quỳnh Trâm - 16:47, 17/04/2026
Ngày 17/4, UBND tỉnh Ninh Bình tổ chức hội nghị thông tin về Tuần Du lịch Ninh Bình năm 2026 với chủ đề “Ninh Bình - Hành trình di sản qua các thời đại”. Sự kiện dự kiến diễn ra trong 10 ngày cuối tháng 5, hứa hẹn mang đến chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật và trải nghiệm du lịch phong phú.
Gia Lai tặng sách cho thư viện ở vùng đồng bào DTTS, vùng biên giới, hải đảo

Gia Lai tặng sách cho thư viện ở vùng đồng bào DTTS, vùng biên giới, hải đảo

Tin tức - Ngọc Thu - 16:32, 17/04/2026
Sáng 17/4, tại Quảng trường Đại Đoàn Kết (phường Pleiku), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai phối hợp tổ chức Chương trình phát động, hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ V và Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc tỉnh Gia Lai năm 2026 với thông điệp “Mạch tri thức - Từ trang sách đến không gian số”.