Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Lễ hội Et Đông của người Ba Na

Trần Lâm - 14:30, 16/10/2020

Chuẩn bị cho mùa vụ thu hoạch lúa rẫy năm nay, từ ngày 9 - 11/10 vừa qua, bà con dân tộc Ba Na làng Kon Brắp Du, xã Tân Lập, huyện Kon Rẫy (Kon Tum) đã tổ chức Lễ Et Đing Dieng hay Et Đông, nghĩa là Lễ ăn con dúi để tạ ơn Giàng, thần linh, tổ tiên đã phù hộ cho dân làng một năm mưa thuận gió hòa, cây lúa tốt tươi, trĩu hạt, gia đình ấm no, hạnh phúc. Đây là Lễ hội lớn của người Ba Na (nhánh Giơ Lâng) được xem là Tết của dân tộc, nhiều người gọi là Tết con dúi.

Già làng A Jring Đeng chủ Lễ hội Et Đông
Già làng A Jring Đeng chủ Lễ hội Et Đông

Già làng A Jring Đeng (66 tuổi), làng Kon Brắp Du cho biết, mặc dù Et Đông chỉ diễn ra có vài ngày nhưng mọi gia đình đều chuẩn bị từ nhiều ngày trước. Một số trai trẻ được già làng phân công vào rừng chặt le, sâm lũ về làm cổng để đón hồn lúa về làng. Đồng bào còn làm những cây nêu bằng thân cây le, phần vỏ cây le được cạo để tạo thành những sợi dài, tượng trưng cho sự sinh sôi, nảy nở của cây lúa.

Ngày đầu tiên tổ chức Lễ ở quy mô gia đình, đồng bào chuẩn bị lễ vật và cúng ở rẫy lúa, mời Giàng cùng ông bà tổ tiên về vui Lễ hội cùng con cháu. 

Để chuẩn bị các lễ vật cho Lễ Et Đông ở quy mô cả cộng đồng làng, các gia đình đều chuẩn bị ché rượu, con dúi, 1cuộn sợi chỉ, 1 bó lá chuối tươi, ống lồ ô, tranh tươi để gùi lên nhà Rông. Sáng sớm, 1 hồi trống dài vang lên từ phía nhà Rông, chủ mỗi gia đình chọn 1 trẻ nhỏ nhanh nhẹn đi cùng mang phẩm vật về nhà Rông. Già làng là người đến sớm nhất để đặt ghè rượu quý có cắm con dúi vào vị trí trung tâm rồi trang trí, buộc dây vào cây cột. 

Các gia đình mang ghè rượu vào sau, họ dùng lá chuối tươi lót sàn, sau đó dùng lá peng (một loại lá rừng) để gói gạo. Trong gia đình có bao nhiêu người thì gói bấy nhiêu hạt gạo. Người Ba Na quan niệm, sau khi kết thúc Lễ Et Đông, số hạt gạo trong gói còn nguyên là gia đình bình an, còn nếu như mất đi một vài hạt gạo là điềm báo không tốt. 

Khi các gia đình đã chuẩn bị xong, già làng lại đánh một hồi trống dài báo hiệu lễ thức thỉnh Giàng bắt đầu, mọi người đồng loạt mở nắp ghè rượu, đổ nước vào. Già làng ngồi tại vị trí trung tâm nhà Rông, tay cầm cuộn chỉ cột sợi dây từ ghè rượu của mình rồi chuyền sang cho các gia đình lần lượt cột vào ghè rượu và cây cột dành riêng cho mình. Họ lấy lá chuối tươi bó sợi chỉ lại để đề phòng lửa bén làm đứt chỉ, sẽ là điều không may. Đây được coi là sợi dây thông linh chuyển thông điệp chung của dân làng tới các vị thần, ông bà tổ tiên, vừa là sợi dây đoàn kết các gia đình trong cộng đồng. 

Tiếp đến, già làng làm một số nghi thức như: Lấy rượu trong từng ghè đổ vào một ống nứa, lấy một miếng da trên đỉnh đầu của con dúi, đem xâu lại thành chuỗi rồi cột vào góc thiêng của nhà Rông để dâng lên Giàng. 

Các gia đình ngồi cúng tại ghè rượu của gia đình, sau đó lấy một ít rượu cần đưa ra trước cửa nhà Rông để mời “ma”, rồi lần lượt đổ rượu vào cái phễu lá chuối và đi đến không gian thiêng, nơi già làng vừa đặt chén rượu, da dúi để hành lễ.

Sau nghi lễ cúng Giàng, mọi người trở về nhà mình ăn cơm cúng tại nhà. Khi tiếng trống của già làng cất lên tại nhà Rông, mọi người lại tập trung về đây cùng uống rượu lễ, cuộc vui kéo dài đến tận tối. Kết thúc ngày thứ nhất, con dúi được đưa lên trên dàn thờ, là khu vực linh thiêng ở chính giữa nhà Rông. 

Bước sang ngày thứ hai, mọi người cùng uống rượu để đưa linh hồn ông bà, tổ tiên về trời. Gần cuối buổi chiều, già làng và một số thanh niên lên khu vực thiêng khấn xin các thần cho dân làng đem con dúi xuống. Các gia đình đều đưa một cóc (chén) rượu, một ít thức ăn lên không gian thiêng với hy vọng Giàng sẽ mang lại sự may mắn cho họ. 

Con dúi sau đó được đem xuống và cắm ở trung tâm nhà Rông, nơi đặt ghè rượu của già làng. Các chủ hộ lần lượt đem con dúi của mình về xẻ thịt, chế biến, chia đều cho mọi thành viên tham dự và khách. Mọi người cùng ăn uống, trao đổi về công việc trong thời gian tới. Đến cuối ngày, phần xương đầu của con dúi được buộc vào que le và cắm ở khu vực thờ chính giữa nhà Rông. Nghi thức này vừa thể hiện lòng thành kính của dân làng đối với con vật thiêng, đồng thời cũng là lời thông báo đến các thần linh rằng: Lễ hội Et Đông đã kết thúc.

Khi các gia đình đã chuẩn bị xong, già làng lại đánh một hồi trống dài bao hiệu lễ thức thỉnh Giàng bắt đầu, mọi người đồng loạt mở nắp ghè rượu, đổ nước vào. Già làng ngồi tại vị trí trung tâm nhà Rông, tay cầm cuộn chỉ cột sợi dây từ ghè rượu của mình rồi chuyền sang cho các gia đình...

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Tâm tình nón Huế

Tâm tình nón Huế

Giữa lòng thành phố di sản Huế, chiếc nón lá không chỉ là vật dụng che nắng che mưa, mà đã trở thành biểu tượng đặc trưng của vùng đất cố đô. Nhờ sự gìn giữ và cách tân của người thợ, nón Huế ngày nay là sản phẩm văn hóa được du khách yêu thích, vừa mang giá trị truyền thống, vừa góp phần quảng bá di sản và tạo dấu ấn riêng cho du lịch Huế.
Tâm tình nón Huế

Tâm tình nón Huế

Sắc màu 54 - Tiêu Dao - Bảo Anh - 1 giờ trước
Giữa lòng thành phố di sản Huế, chiếc nón lá không chỉ là vật dụng che nắng che mưa, mà đã trở thành biểu tượng đặc trưng của vùng đất cố đô. Nhờ sự gìn giữ và cách tân của người thợ, nón Huế ngày nay là sản phẩm văn hóa được du khách yêu thích, vừa mang giá trị truyền thống, vừa góp phần quảng bá di sản và tạo dấu ấn riêng cho du lịch Huế.
Lai Châu cần bảo đảm các điều kiện để cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp thành công

Lai Châu cần bảo đảm các điều kiện để cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp thành công

Trang địa phương - Trọng Bảo - 1 giờ trước
Ngày 13/1, Đoàn công tác Trung ương do Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan làm Trưởng đoàn đã tới kiểm tra công tác chuẩn bị bầu cử tại tỉnh Lai Châu.
Người khắc họa hồn núi về với thần linh

Người khắc họa hồn núi về với thần linh

Sắc màu 54 - Tấn Vịnh - 3 giờ trước
Hưởng thọ 104 tuổi, Nghệ nhân Y Kông, ở làng Tống Cói, xã Sông Kôn, TP. Đà Nẵng vừa rời cõi tạm để về với thần linh. Nhớ về ông, cộng đồng nhớ về một người con Cơ Tu dành trọn cuộc đời cho cách mạng, cho việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống dân tộc. Ông cũng được giới nghiên cứu văn hóa trân trọng ghi nhận là một “cây đại thụ” của dân tộc Cơ Tu.
U23 Việt Nam lập hàng loạt cột mốc lịch sử tại Vòng chung kết U23 châu Á 2026

U23 Việt Nam lập hàng loạt cột mốc lịch sử tại Vòng chung kết U23 châu Á 2026

Thể thao - Hoàng Minh - 3 giờ trước
Chiến thắng 1 - 0 trước U23 Saudi Arabia không chỉ giúp U23 Việt Nam giành ngôi nhất bảng A, mà còn đánh dấu một chương mới đầy tự hào trong lịch sử bóng đá trẻ nước nhà, tại đấu trường châu lục.
Cộng đồng giáo dân xứ Thanh nuôi dưỡng tinh thần hiếu học

Cộng đồng giáo dân xứ Thanh nuôi dưỡng tinh thần hiếu học

Giáo dục - Quỳnh Trâm - 6 giờ trước
Trong nhiều năm qua, phong trào khuyến học, khuyến tài tại các giáo xứ trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đã trở thành nét đẹp trong đời sống cộng đồng giáo dân. Từ những phần thưởng nhỏ, suất học bổng nghĩa tình, đến các quỹ tự nguyện động viên... đã và đang góp phần nuôi dưỡng tinh thần hiếu học trong thế hệ trẻ.
Thanh niên DTTS Gia Lai nhập ngũ để cống hiến

Thanh niên DTTS Gia Lai nhập ngũ để cống hiến

“Tuổi trẻ chỉ có một lần trong đời - sống và cống hiến như thế nào cho xứng đáng, không phí hoài tuổi trẻ”. Đây là vấn đề mà các bạn trẻ DTTS tại miền núi phía Tây tỉnh Gia Lai đang trăn trở, lựa chọn và quyết định.
Agribank làm đầu mối thu xếp khoản tín dụng 25.453 tỷ đồng cho Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội

Agribank làm đầu mối thu xếp khoản tín dụng 25.453 tỷ đồng cho Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội

Kinh tế - P.V - 7 giờ trước
Ngày 12/01/2026, tại Hà Nội, Agribank cùng các ngân hàng thương mại MB, BIDV, MBV và Công ty Cổ phần đường cao tốc Vành đai 4 Hà Nội chính thức ký kết Hợp đồng tín dụng tài trợ vốn đối với Dự án Đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội, đảm bảo đủ nguồn vốn triển khai dự án trọng điểm quốc gia.
Tình quân dân nơi biên giới Quảng Trị

Tình quân dân nơi biên giới Quảng Trị

Xã hội - Phạm Tiến - 7 giờ trước
Vào mỗi thứ Bảy hằng tuần, các cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị lại khoác ba lô về bản. Các anh mang theo cuốc xẻng, tấm tôn hay bao xi măng để giúp đồng bào các DTTS vùng biên dựng lại những căn nhà mới, xây dựng các mô hình sinh kế.
Báo chí quốc tế thán phục chiến thắng lịch sử của U23 Việt Nam trước U23 Saudi Arabia

Báo chí quốc tế thán phục chiến thắng lịch sử của U23 Việt Nam trước U23 Saudi Arabia

Thể thao - Hoàng Quý - 8 giờ trước
Chiến thắng 1 - 0 đầy bản lĩnh của U23 Việt Nam trước U23 Saudi Arabia tại Vòng chung kết U23 châu Á 2026 không chỉ gây tiếng vang lớn trong nước, mà còn tạo ấn tượng mạnh mẽ với truyền thông quốc tế. Nhiều hãng thông tấn, tờ báo lớn của châu Á và thế giới đã dành những lời khen ngợi đặc biệt cho màn trình diễn quả cảm, kỷ luật và hiệu quả của thầy trò HLV Kim Sang Sik.
Trao hơn 2.200 bộ áo đồng phục cho học sinh vùng khó Thanh Hóa

Trao hơn 2.200 bộ áo đồng phục cho học sinh vùng khó Thanh Hóa

Xã hội - Quỳnh Trâm - 8 giờ trước
Ngày 12/1/2026, tại Thanh Hóa, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp Thanh Hóa phối hợp với Ban điều hành Trường Sơn 18 - Binh đoàn 12 (Bộ Quốc phòng) trao tặng áo đồng phục cho học sinh vùng khó khăn.
U23 Việt Nam 1 - 0 U23 Saudi Arabia: Siêu phẩm của Đình Bắc khiến đội chủ nhà cay đắng rời giải

U23 Việt Nam 1 - 0 U23 Saudi Arabia: Siêu phẩm của Đình Bắc khiến đội chủ nhà cay đắng rời giải

Thể thao - Hoàng Minh - 8 giờ trước
Chiến thắng 1 - 0 trước U23 Saudi Arabia ở lượt trận cuối bảng A Vòng chung kết U23 châu Á 2026 không chỉ đưa U23 Việt Nam vào tứ kết với ngôi nhất bảng, mà còn được xem là một trong những trận đấu bản lĩnh và kịch tính nhất của bóng đá trẻ Việt Nam tại đấu trường châu lục.