Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Lễ hội Et Đông của người Ba Na

Trần Lâm - 14:30, 16/10/2020

Chuẩn bị cho mùa vụ thu hoạch lúa rẫy năm nay, từ ngày 9 - 11/10 vừa qua, bà con dân tộc Ba Na làng Kon Brắp Du, xã Tân Lập, huyện Kon Rẫy (Kon Tum) đã tổ chức Lễ Et Đing Dieng hay Et Đông, nghĩa là Lễ ăn con dúi để tạ ơn Giàng, thần linh, tổ tiên đã phù hộ cho dân làng một năm mưa thuận gió hòa, cây lúa tốt tươi, trĩu hạt, gia đình ấm no, hạnh phúc. Đây là Lễ hội lớn của người Ba Na (nhánh Giơ Lâng) được xem là Tết của dân tộc, nhiều người gọi là Tết con dúi.

Già làng A Jring Đeng chủ Lễ hội Et Đông
Già làng A Jring Đeng chủ Lễ hội Et Đông

Già làng A Jring Đeng (66 tuổi), làng Kon Brắp Du cho biết, mặc dù Et Đông chỉ diễn ra có vài ngày nhưng mọi gia đình đều chuẩn bị từ nhiều ngày trước. Một số trai trẻ được già làng phân công vào rừng chặt le, sâm lũ về làm cổng để đón hồn lúa về làng. Đồng bào còn làm những cây nêu bằng thân cây le, phần vỏ cây le được cạo để tạo thành những sợi dài, tượng trưng cho sự sinh sôi, nảy nở của cây lúa.

Ngày đầu tiên tổ chức Lễ ở quy mô gia đình, đồng bào chuẩn bị lễ vật và cúng ở rẫy lúa, mời Giàng cùng ông bà tổ tiên về vui Lễ hội cùng con cháu. 

Để chuẩn bị các lễ vật cho Lễ Et Đông ở quy mô cả cộng đồng làng, các gia đình đều chuẩn bị ché rượu, con dúi, 1cuộn sợi chỉ, 1 bó lá chuối tươi, ống lồ ô, tranh tươi để gùi lên nhà Rông. Sáng sớm, 1 hồi trống dài vang lên từ phía nhà Rông, chủ mỗi gia đình chọn 1 trẻ nhỏ nhanh nhẹn đi cùng mang phẩm vật về nhà Rông. Già làng là người đến sớm nhất để đặt ghè rượu quý có cắm con dúi vào vị trí trung tâm rồi trang trí, buộc dây vào cây cột. 

Các gia đình mang ghè rượu vào sau, họ dùng lá chuối tươi lót sàn, sau đó dùng lá peng (một loại lá rừng) để gói gạo. Trong gia đình có bao nhiêu người thì gói bấy nhiêu hạt gạo. Người Ba Na quan niệm, sau khi kết thúc Lễ Et Đông, số hạt gạo trong gói còn nguyên là gia đình bình an, còn nếu như mất đi một vài hạt gạo là điềm báo không tốt. 

Khi các gia đình đã chuẩn bị xong, già làng lại đánh một hồi trống dài báo hiệu lễ thức thỉnh Giàng bắt đầu, mọi người đồng loạt mở nắp ghè rượu, đổ nước vào. Già làng ngồi tại vị trí trung tâm nhà Rông, tay cầm cuộn chỉ cột sợi dây từ ghè rượu của mình rồi chuyền sang cho các gia đình lần lượt cột vào ghè rượu và cây cột dành riêng cho mình. Họ lấy lá chuối tươi bó sợi chỉ lại để đề phòng lửa bén làm đứt chỉ, sẽ là điều không may. Đây được coi là sợi dây thông linh chuyển thông điệp chung của dân làng tới các vị thần, ông bà tổ tiên, vừa là sợi dây đoàn kết các gia đình trong cộng đồng. 

Tiếp đến, già làng làm một số nghi thức như: Lấy rượu trong từng ghè đổ vào một ống nứa, lấy một miếng da trên đỉnh đầu của con dúi, đem xâu lại thành chuỗi rồi cột vào góc thiêng của nhà Rông để dâng lên Giàng. 

Các gia đình ngồi cúng tại ghè rượu của gia đình, sau đó lấy một ít rượu cần đưa ra trước cửa nhà Rông để mời “ma”, rồi lần lượt đổ rượu vào cái phễu lá chuối và đi đến không gian thiêng, nơi già làng vừa đặt chén rượu, da dúi để hành lễ.

Sau nghi lễ cúng Giàng, mọi người trở về nhà mình ăn cơm cúng tại nhà. Khi tiếng trống của già làng cất lên tại nhà Rông, mọi người lại tập trung về đây cùng uống rượu lễ, cuộc vui kéo dài đến tận tối. Kết thúc ngày thứ nhất, con dúi được đưa lên trên dàn thờ, là khu vực linh thiêng ở chính giữa nhà Rông. 

Bước sang ngày thứ hai, mọi người cùng uống rượu để đưa linh hồn ông bà, tổ tiên về trời. Gần cuối buổi chiều, già làng và một số thanh niên lên khu vực thiêng khấn xin các thần cho dân làng đem con dúi xuống. Các gia đình đều đưa một cóc (chén) rượu, một ít thức ăn lên không gian thiêng với hy vọng Giàng sẽ mang lại sự may mắn cho họ. 

Con dúi sau đó được đem xuống và cắm ở trung tâm nhà Rông, nơi đặt ghè rượu của già làng. Các chủ hộ lần lượt đem con dúi của mình về xẻ thịt, chế biến, chia đều cho mọi thành viên tham dự và khách. Mọi người cùng ăn uống, trao đổi về công việc trong thời gian tới. Đến cuối ngày, phần xương đầu của con dúi được buộc vào que le và cắm ở khu vực thờ chính giữa nhà Rông. Nghi thức này vừa thể hiện lòng thành kính của dân làng đối với con vật thiêng, đồng thời cũng là lời thông báo đến các thần linh rằng: Lễ hội Et Đông đã kết thúc.

Khi các gia đình đã chuẩn bị xong, già làng lại đánh một hồi trống dài bao hiệu lễ thức thỉnh Giàng bắt đầu, mọi người đồng loạt mở nắp ghè rượu, đổ nước vào. Già làng ngồi tại vị trí trung tâm nhà Rông, tay cầm cuộn chỉ cột sợi dây từ ghè rượu của mình rồi chuyền sang cho các gia đình...

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Tin nổi bật trang chủ
Chuỗi sự kiện cà phê đặc sản Gia Lai sẽ diễn ra vào tháng 11/2026

Chuỗi sự kiện cà phê đặc sản Gia Lai sẽ diễn ra vào tháng 11/2026

Tin tức - Ngọc Thu - 17:41, 27/02/2026
Hưởng ứng Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026, chuỗi sự kiện cà phê đặc sản Gia Lai (Cà phê Show) được UBND tỉnh Gia Lai dự kiến tổ chức vào trung tuần tháng 11/2026 tại phường Pleiku.
Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Bệnh viện Hữu Nghị

Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Bệnh viện Hữu Nghị

Thời sự - PV - 17:22, 27/02/2026
Nhân kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955 - 27/2/2026), Tổng Bí thư Tô Lâm đã có bài phát biểu khi đến thăm, chúc mừng ngành Y tế và tập thể cán bộ, y bác sĩ và nhân viên Bệnh viện Hữu Nghị. Trân trọng giới thiệu toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm.
Đồng bào biên giới trước ngày hội lớn

Đồng bào biên giới trước ngày hội lớn

Thời sự - Tiêu Dao - 17:05, 27/02/2026
Những ngày này, dọc theo dải biên cương phía Tây Đà Nẵng, không khí chuẩn bị cho Ngày hội bầu cử Quốc hội và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 đang rộn ràng lan tỏa, thể hiện niềm tin, kỳ vọng của đồng bào các DTTS vào các quyết sách đổi mới, phát triển bền vững tại vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Lai Châu: Đồng loạt tổ chức “Ngày hội Biên phòng toàn dân”

Lai Châu: Đồng loạt tổ chức “Ngày hội Biên phòng toàn dân”

Xã hội - Minh Anh - 17:01, 27/02/2026
Ngày 27/2, xã biên giới tỉnh Lai Châu đồng loạt tổ chức “Ngày hội Biên phòng toàn dân” năm 2026.
Sắc màu văn hóa Việt Bắc nơi vùng đất Tây Nguyên

Sắc màu văn hóa Việt Bắc nơi vùng đất Tây Nguyên

Trang địa phương - Minh Nhật - 16:54, 27/02/2026
Lễ hội Văn hóa dân gian Việt Bắc lần thứ 1 năm 2026 tại xã Ea Ning (tỉnh Đắk Lắk), không chỉ là hoạt động mừng Xuân mà còn đánh dấu bước khởi đầu mới của địa phương sau sáp nhập đơn vị hành chính.
Rực rỡ đường cờ Tổ quốc nơi biên cương

Rực rỡ đường cờ Tổ quốc nơi biên cương

Những ngày Tết, đồng bào DTTS Gia Lai đang lan tỏa tinh thần yêu nước, tự hào dân tộc và niềm tin tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng bằng những đường cờ Tổ quốc rực rỡ khắp biên cương.
Nữ doanh nhân dân tộc Thổ ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI

Nữ doanh nhân dân tộc Thổ ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI

Sự kiện - Bình luận - Quỳnh Trâm - 16:51, 27/02/2026
Trong danh sách 29 người ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI tại Thanh Hóa, chị Nguyễn Lê Ngọc Linh, nữ doanh nhân dân tộc Thổ, Giám đốc Hợp tác xã Bản Thổ (xã Hóa Quỳ) là gương mặt đặc biệt, khi mang theo khát vọng đại diện cho tiếng nói của đồng bào miền núi, của những người gắn bó với rừng và sinh kế bền vững được thống nhất giới thiệu ứng cử.
Khởi tố 2 đối tượng sản xuất giò chả chứa hàn the, thu giữ hơn 1,2 tấn thực phẩm

Khởi tố 2 đối tượng sản xuất giò chả chứa hàn the, thu giữ hơn 1,2 tấn thực phẩm

Pháp luật - Vân Khánh - 16:00, 27/02/2026
Cơ quan chức năng tỉnh Hưng Yên vừa khởi tố vụ án, khởi tố 2 bị can liên quan đến hành vi sử dụng hàn the trong sản xuất giò, chả. Hơn 1,2 tấn thành phẩm cùng nhiều nguyên liệu, phụ gia đã bị tạm giữ để phục vụ điều tra, làm rõ dấu hiệu vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.
Bắt tạm giam lái tàu chở đá trong vụ tai nạn trên hồ Thác Bà làm 6 người tử vong

Bắt tạm giam lái tàu chở đá trong vụ tai nạn trên hồ Thác Bà làm 6 người tử vong

Pháp luật - Trọng Bảo - 15:57, 27/02/2026
Liên quan đến vụ tai nạn trên hồ Thác Bà làm 6 người tử vong ngày 21/2, Cơ quan Cảnh sát Điều tra, Công an tỉnh Lào Cai vừa ra quyết định khởi tố, bắt tạm giam lái tàu chở đá Nguyễn Văn Thâm (SN 1984, trú tại thôn Mỏ Quan, xã Cảm Nhân) về tội “Vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường thủy”.
Bắt thanh niên khống chế, cướp vàng của người phụ nữ đi đường

Bắt thanh niên khống chế, cướp vàng của người phụ nữ đi đường

Pháp luật - T.Nhân - H.Trường - 15:45, 27/02/2026
Ngày 27/2, Công an TP. Đà Nẵng cho biết, Công an xã Thăng An vừa phối hợp Phòng Cảnh sát Hình sự bắt giữ Nguyễn Công Toàn (29 tuổi, ngụ thôn Bình Túy, xã Thăng An) về hành vi cướp tài sản.
25/34 địa phương công bố môn thi thứ ba lớp 10 năm 2026

25/34 địa phương công bố môn thi thứ ba lớp 10 năm 2026

Giáo dục - Minh Nhật - 14:58, 27/02/2026
Đến ngày 26/2, đã có 25/34 địa phương trên cả nước đã công bố môn thi thứ ba kỳ tuyển sinh lớp 10 năm học 2026 - 2027, trong đó ngoại ngữ tiếp tục chiếm ưu thế. Việc công bố sớm giúp học sinh chủ động ôn tập học kỳ II, đồng thời cho thấy xu hướng tăng cường năng lực ngoại ngữ trong nhà trường.