Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Lễ hội Et Đông của người Ba Na

Trần Lâm - 14:30, 16/10/2020

Chuẩn bị cho mùa vụ thu hoạch lúa rẫy năm nay, từ ngày 9 - 11/10 vừa qua, bà con dân tộc Ba Na làng Kon Brắp Du, xã Tân Lập, huyện Kon Rẫy (Kon Tum) đã tổ chức Lễ Et Đing Dieng hay Et Đông, nghĩa là Lễ ăn con dúi để tạ ơn Giàng, thần linh, tổ tiên đã phù hộ cho dân làng một năm mưa thuận gió hòa, cây lúa tốt tươi, trĩu hạt, gia đình ấm no, hạnh phúc. Đây là Lễ hội lớn của người Ba Na (nhánh Giơ Lâng) được xem là Tết của dân tộc, nhiều người gọi là Tết con dúi.

Già làng A Jring Đeng chủ Lễ hội Et Đông
Già làng A Jring Đeng chủ Lễ hội Et Đông

Già làng A Jring Đeng (66 tuổi), làng Kon Brắp Du cho biết, mặc dù Et Đông chỉ diễn ra có vài ngày nhưng mọi gia đình đều chuẩn bị từ nhiều ngày trước. Một số trai trẻ được già làng phân công vào rừng chặt le, sâm lũ về làm cổng để đón hồn lúa về làng. Đồng bào còn làm những cây nêu bằng thân cây le, phần vỏ cây le được cạo để tạo thành những sợi dài, tượng trưng cho sự sinh sôi, nảy nở của cây lúa.

Ngày đầu tiên tổ chức Lễ ở quy mô gia đình, đồng bào chuẩn bị lễ vật và cúng ở rẫy lúa, mời Giàng cùng ông bà tổ tiên về vui Lễ hội cùng con cháu. 

Để chuẩn bị các lễ vật cho Lễ Et Đông ở quy mô cả cộng đồng làng, các gia đình đều chuẩn bị ché rượu, con dúi, 1cuộn sợi chỉ, 1 bó lá chuối tươi, ống lồ ô, tranh tươi để gùi lên nhà Rông. Sáng sớm, 1 hồi trống dài vang lên từ phía nhà Rông, chủ mỗi gia đình chọn 1 trẻ nhỏ nhanh nhẹn đi cùng mang phẩm vật về nhà Rông. Già làng là người đến sớm nhất để đặt ghè rượu quý có cắm con dúi vào vị trí trung tâm rồi trang trí, buộc dây vào cây cột. 

Các gia đình mang ghè rượu vào sau, họ dùng lá chuối tươi lót sàn, sau đó dùng lá peng (một loại lá rừng) để gói gạo. Trong gia đình có bao nhiêu người thì gói bấy nhiêu hạt gạo. Người Ba Na quan niệm, sau khi kết thúc Lễ Et Đông, số hạt gạo trong gói còn nguyên là gia đình bình an, còn nếu như mất đi một vài hạt gạo là điềm báo không tốt. 

Khi các gia đình đã chuẩn bị xong, già làng lại đánh một hồi trống dài báo hiệu lễ thức thỉnh Giàng bắt đầu, mọi người đồng loạt mở nắp ghè rượu, đổ nước vào. Già làng ngồi tại vị trí trung tâm nhà Rông, tay cầm cuộn chỉ cột sợi dây từ ghè rượu của mình rồi chuyền sang cho các gia đình lần lượt cột vào ghè rượu và cây cột dành riêng cho mình. Họ lấy lá chuối tươi bó sợi chỉ lại để đề phòng lửa bén làm đứt chỉ, sẽ là điều không may. Đây được coi là sợi dây thông linh chuyển thông điệp chung của dân làng tới các vị thần, ông bà tổ tiên, vừa là sợi dây đoàn kết các gia đình trong cộng đồng. 

Tiếp đến, già làng làm một số nghi thức như: Lấy rượu trong từng ghè đổ vào một ống nứa, lấy một miếng da trên đỉnh đầu của con dúi, đem xâu lại thành chuỗi rồi cột vào góc thiêng của nhà Rông để dâng lên Giàng. 

Các gia đình ngồi cúng tại ghè rượu của gia đình, sau đó lấy một ít rượu cần đưa ra trước cửa nhà Rông để mời “ma”, rồi lần lượt đổ rượu vào cái phễu lá chuối và đi đến không gian thiêng, nơi già làng vừa đặt chén rượu, da dúi để hành lễ.

Sau nghi lễ cúng Giàng, mọi người trở về nhà mình ăn cơm cúng tại nhà. Khi tiếng trống của già làng cất lên tại nhà Rông, mọi người lại tập trung về đây cùng uống rượu lễ, cuộc vui kéo dài đến tận tối. Kết thúc ngày thứ nhất, con dúi được đưa lên trên dàn thờ, là khu vực linh thiêng ở chính giữa nhà Rông. 

Bước sang ngày thứ hai, mọi người cùng uống rượu để đưa linh hồn ông bà, tổ tiên về trời. Gần cuối buổi chiều, già làng và một số thanh niên lên khu vực thiêng khấn xin các thần cho dân làng đem con dúi xuống. Các gia đình đều đưa một cóc (chén) rượu, một ít thức ăn lên không gian thiêng với hy vọng Giàng sẽ mang lại sự may mắn cho họ. 

Con dúi sau đó được đem xuống và cắm ở trung tâm nhà Rông, nơi đặt ghè rượu của già làng. Các chủ hộ lần lượt đem con dúi của mình về xẻ thịt, chế biến, chia đều cho mọi thành viên tham dự và khách. Mọi người cùng ăn uống, trao đổi về công việc trong thời gian tới. Đến cuối ngày, phần xương đầu của con dúi được buộc vào que le và cắm ở khu vực thờ chính giữa nhà Rông. Nghi thức này vừa thể hiện lòng thành kính của dân làng đối với con vật thiêng, đồng thời cũng là lời thông báo đến các thần linh rằng: Lễ hội Et Đông đã kết thúc.

Khi các gia đình đã chuẩn bị xong, già làng lại đánh một hồi trống dài bao hiệu lễ thức thỉnh Giàng bắt đầu, mọi người đồng loạt mở nắp ghè rượu, đổ nước vào. Già làng ngồi tại vị trí trung tâm nhà Rông, tay cầm cuộn chỉ cột sợi dây từ ghè rượu của mình rồi chuyền sang cho các gia đình...

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Vẻ đẹp hoang sơ dưới chân núi Am Thông

Vẻ đẹp hoang sơ dưới chân núi Am Thông

Ẩn mình dưới dãy núi Am Thông sừng sững, thắng cảnh Bằng Am thuộc xã Hà Nha, thành phố Đà Nẵng từ lâu được biết đến như một vùng đất nguyên sơ, nơi thiên nhiên, văn hoá và tâm linh giao hòa trong một không gian yên bình hiếm có. Không ồn ào như các điểm du lịch nổi tiếng khác, Bằng Am giữ cho mình nét rất riêng, trở thành điểm đến lý tưởng cho những ai muốn tìm sự thư thái vào dịp cuối tuần, ngày lễ hay mỗi mùa Xuân về.
Tin nổi bật trang chủ
“Điểm tựa” của đồng bào Gié Triêng ở vùng cao Đà Nẵng

“Điểm tựa” của đồng bào Gié Triêng ở vùng cao Đà Nẵng

Gương sáng giữa cộng đồng - T.Nhân – H.Trường - 4 giờ trước
Ở những bản làng vùng cao Đà Nẵng, lực lượng Người có uy tín vẫn ngày ngày góp sức giữ gìn an ninh trật tự, tuyên truyền chủ trương, chính sách và vận động bà con phát triển kinh tế. Bằng sự tận tụy, trách nhiệm và cách làm gần gũi, họ đã trở thành những “điểm tựa” vững chắc cho đồng bào.
Vẻ đẹp hoang sơ dưới chân núi Am Thông

Vẻ đẹp hoang sơ dưới chân núi Am Thông

Sắc màu 54 - Hồng Phúc - Văn Sơn - 4 giờ trước
Ẩn mình dưới dãy núi Am Thông sừng sững, thắng cảnh Bằng Am thuộc xã Hà Nha, thành phố Đà Nẵng từ lâu được biết đến như một vùng đất nguyên sơ, nơi thiên nhiên, văn hoá và tâm linh giao hòa trong một không gian yên bình hiếm có. Không ồn ào như các điểm du lịch nổi tiếng khác, Bằng Am giữ cho mình nét rất riêng, trở thành điểm đến lý tưởng cho những ai muốn tìm sự thư thái vào dịp cuối tuần, ngày lễ hay mỗi mùa Xuân về.
Giữ gìn bản sắc văn hóa từ việc dạy tiếng Ê Đê trong trường học

Giữ gìn bản sắc văn hóa từ việc dạy tiếng Ê Đê trong trường học

Giáo dục - Hoàng Thùy - 13:56, 03/01/2026
Khi nhiều giá trị văn hóa truyền thống đứng trước nguy cơ mai một, việc kiên trì dạy tiếng Ê Đê tại các trường tiểu học ở xã Cư Jút, tỉnh Lâm Đồng đã góp phần không nhỏ vào công tác bảo tồn ngôn ngữ và văn hóa dân tộc. Không chỉ giúp học sinh dễ dàng tiếp cận chương trình học, các tiết học tiếng Ê Đê còn nuôi dưỡng niềm tự hào, ý thức giữ gìn tiếng mẹ đẻ cho thế hệ trẻ Ê Đê.
Những câu chuyện tình đẹp xuyên biên giới

Những câu chuyện tình đẹp xuyên biên giới

Phóng sự - Ngọc Thu - 13:48, 03/01/2026
Đó là câu chuyện của những chàng trai, cô gái giữa miền biên ải của hai nước Việt Nam - Campuchia đã và đang nên duyên vợ chồng. Dù có cách trở bao nhiêu, những trái tim đồng điệu vẫn đến bên nhau hòa cùng nhịp đập, viết nên những câu chuyện tình đẹp xuyên biên giới và càng thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết giữa Nhân dân hai nước Việt Nam - Campuchia.
“Điểm tựa” vững vàng của Nhân dân!

“Điểm tựa” vững vàng của Nhân dân!

Sự kiện - Bình luận - Mạnh Hà - 07:30, 03/01/2026
Luôn xông pha giữa gian nguy để bảo vệ cuộc sống của Nhân dân, luôn đặt sinh mạng mình sau sinh mạng của Nhân dân; sẻ chia từng gói mỳ, phong lương khô cuối cùng cho người dân… Bằng hành động dũng cảm, sự hy sinh thầm lặng và tấm lòng tận tụy với Nhân dân, những người lính Quân đội nhân dân Việt Nam đã và đang “thắp lên niềm tin” và là "điểm tựa" vững vàng trong lòng dân. Họ đã chứng minh rằng, bất cứ nơi nào Nhân dân cần, nơi đó luôn có bóng dáng của người lính bộ đội Cụ Hồ.
Kon Chênh - Thức giấc từ du lịch cộng đồng

Kon Chênh - Thức giấc từ du lịch cộng đồng

Kon Chênh - ngôi làng hoang sơ giữa đại ngàn Măng Đen, tỉnh Quảng Ngãi, là nơi định cư của hơn 110 hộ dân, với hơn 360 nhân khẩu là đồng bào Xơ Đăng - nhánh Mơ Nâm. Với cảnh sắc thiên nhiên hùng vỹ, văn hóa độc đáo, năm 2022, một số hộ trong làng như A Nấc, Y Tuấn đã tiên phong đầu tư làm du lịch cộng đồng.
Các chương trình mục tiêu quốc gia: Tạo cho vùng đồng bào DTTS ấm no, hạnh phúc

Các chương trình mục tiêu quốc gia: Tạo cho vùng đồng bào DTTS ấm no, hạnh phúc

Dân tộc - Tôn giáo - Tào Đạt - 16:35, 02/01/2026
Những năm qua, các chương trình mục tiêu quốc gia được triển khai đồng bộ đã tạo chuyển biến rõ nét ở vùng đồng bào DTTS. Diện mạo nông thôn đổi thay, đời sống người dân được nâng lên, thể hiện rõ tại xã Giồng Riềng và Cù Lao Giêng, tỉnh An Giang.
Gia Lai đầu tư 125 tỷ đồng mở đường lên tháp Chăm cao nhất nước

Gia Lai đầu tư 125 tỷ đồng mở đường lên tháp Chăm cao nhất nước

Tìm trong di sản - T.Nhân - 14:05, 02/01/2026
UBND tỉnh Gia Lai vừa phê duyệt chủ trương đầu tư dự án xây dựng tuyến đường lên khu di tích tháp Hòn Chuông, nằm trên dãy núi Bà. Dự án nhằm hoàn thiện hạ tầng giao thông, từng bước khai thác và phát huy giá trị lịch sử - văn hóa đặc biệt của di tích Champa độc đáo này.
Sập bờ kè tại Đắk Lắk làm 4 người tử vong

Sập bờ kè tại Đắk Lắk làm 4 người tử vong

Pháp luật - T.Nhân - 14:01, 02/01/2026
Ngày 2/1/2026, tại thôn Lạc Mỹ, xã Sơn Thành (Đắk Lắk), xảy ra vụ sập bờ kè khiến 4 người bị bê tông vùi lấp, tử vong.
Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo nỗ lực hoàn thành “Chiến dịch Quang Trung”

Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo nỗ lực hoàn thành “Chiến dịch Quang Trung”

Thời sự - ANh Trúc - 11:55, 02/01/2026
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký ban hành Công điện số 01/CĐ-TTg về nỗ lực hoàn thành "Chiến dịch Quang Trung".
Công an xã Phát Diệm giúp dân nhận lại 700 triệu đồng

Công an xã Phát Diệm giúp dân nhận lại 700 triệu đồng

Pháp luật - Quỳnh Trâm - 09:55, 02/01/2026
Công an tỉnh Ninh Bình cho biết, Công an xã Phát Diệm vừa kịp thời hỗ trợ một người dân nhận lại số tiền 700 triệu đồng do chuyển khoản nhầm trong quá trình giao dịch ngân hàng.