Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Lễ hội Et Đông của người Ba Na

Trần Lâm - 14:30, 16/10/2020

Chuẩn bị cho mùa vụ thu hoạch lúa rẫy năm nay, từ ngày 9 - 11/10 vừa qua, bà con dân tộc Ba Na làng Kon Brắp Du, xã Tân Lập, huyện Kon Rẫy (Kon Tum) đã tổ chức Lễ Et Đing Dieng hay Et Đông, nghĩa là Lễ ăn con dúi để tạ ơn Giàng, thần linh, tổ tiên đã phù hộ cho dân làng một năm mưa thuận gió hòa, cây lúa tốt tươi, trĩu hạt, gia đình ấm no, hạnh phúc. Đây là Lễ hội lớn của người Ba Na (nhánh Giơ Lâng) được xem là Tết của dân tộc, nhiều người gọi là Tết con dúi.

Già làng A Jring Đeng chủ Lễ hội Et Đông
Già làng A Jring Đeng chủ Lễ hội Et Đông

Già làng A Jring Đeng (66 tuổi), làng Kon Brắp Du cho biết, mặc dù Et Đông chỉ diễn ra có vài ngày nhưng mọi gia đình đều chuẩn bị từ nhiều ngày trước. Một số trai trẻ được già làng phân công vào rừng chặt le, sâm lũ về làm cổng để đón hồn lúa về làng. Đồng bào còn làm những cây nêu bằng thân cây le, phần vỏ cây le được cạo để tạo thành những sợi dài, tượng trưng cho sự sinh sôi, nảy nở của cây lúa.

Ngày đầu tiên tổ chức Lễ ở quy mô gia đình, đồng bào chuẩn bị lễ vật và cúng ở rẫy lúa, mời Giàng cùng ông bà tổ tiên về vui Lễ hội cùng con cháu. 

Để chuẩn bị các lễ vật cho Lễ Et Đông ở quy mô cả cộng đồng làng, các gia đình đều chuẩn bị ché rượu, con dúi, 1cuộn sợi chỉ, 1 bó lá chuối tươi, ống lồ ô, tranh tươi để gùi lên nhà Rông. Sáng sớm, 1 hồi trống dài vang lên từ phía nhà Rông, chủ mỗi gia đình chọn 1 trẻ nhỏ nhanh nhẹn đi cùng mang phẩm vật về nhà Rông. Già làng là người đến sớm nhất để đặt ghè rượu quý có cắm con dúi vào vị trí trung tâm rồi trang trí, buộc dây vào cây cột. 

Các gia đình mang ghè rượu vào sau, họ dùng lá chuối tươi lót sàn, sau đó dùng lá peng (một loại lá rừng) để gói gạo. Trong gia đình có bao nhiêu người thì gói bấy nhiêu hạt gạo. Người Ba Na quan niệm, sau khi kết thúc Lễ Et Đông, số hạt gạo trong gói còn nguyên là gia đình bình an, còn nếu như mất đi một vài hạt gạo là điềm báo không tốt. 

Khi các gia đình đã chuẩn bị xong, già làng lại đánh một hồi trống dài báo hiệu lễ thức thỉnh Giàng bắt đầu, mọi người đồng loạt mở nắp ghè rượu, đổ nước vào. Già làng ngồi tại vị trí trung tâm nhà Rông, tay cầm cuộn chỉ cột sợi dây từ ghè rượu của mình rồi chuyền sang cho các gia đình lần lượt cột vào ghè rượu và cây cột dành riêng cho mình. Họ lấy lá chuối tươi bó sợi chỉ lại để đề phòng lửa bén làm đứt chỉ, sẽ là điều không may. Đây được coi là sợi dây thông linh chuyển thông điệp chung của dân làng tới các vị thần, ông bà tổ tiên, vừa là sợi dây đoàn kết các gia đình trong cộng đồng. 

Tiếp đến, già làng làm một số nghi thức như: Lấy rượu trong từng ghè đổ vào một ống nứa, lấy một miếng da trên đỉnh đầu của con dúi, đem xâu lại thành chuỗi rồi cột vào góc thiêng của nhà Rông để dâng lên Giàng. 

Các gia đình ngồi cúng tại ghè rượu của gia đình, sau đó lấy một ít rượu cần đưa ra trước cửa nhà Rông để mời “ma”, rồi lần lượt đổ rượu vào cái phễu lá chuối và đi đến không gian thiêng, nơi già làng vừa đặt chén rượu, da dúi để hành lễ.

Sau nghi lễ cúng Giàng, mọi người trở về nhà mình ăn cơm cúng tại nhà. Khi tiếng trống của già làng cất lên tại nhà Rông, mọi người lại tập trung về đây cùng uống rượu lễ, cuộc vui kéo dài đến tận tối. Kết thúc ngày thứ nhất, con dúi được đưa lên trên dàn thờ, là khu vực linh thiêng ở chính giữa nhà Rông. 

Bước sang ngày thứ hai, mọi người cùng uống rượu để đưa linh hồn ông bà, tổ tiên về trời. Gần cuối buổi chiều, già làng và một số thanh niên lên khu vực thiêng khấn xin các thần cho dân làng đem con dúi xuống. Các gia đình đều đưa một cóc (chén) rượu, một ít thức ăn lên không gian thiêng với hy vọng Giàng sẽ mang lại sự may mắn cho họ. 

Con dúi sau đó được đem xuống và cắm ở trung tâm nhà Rông, nơi đặt ghè rượu của già làng. Các chủ hộ lần lượt đem con dúi của mình về xẻ thịt, chế biến, chia đều cho mọi thành viên tham dự và khách. Mọi người cùng ăn uống, trao đổi về công việc trong thời gian tới. Đến cuối ngày, phần xương đầu của con dúi được buộc vào que le và cắm ở khu vực thờ chính giữa nhà Rông. Nghi thức này vừa thể hiện lòng thành kính của dân làng đối với con vật thiêng, đồng thời cũng là lời thông báo đến các thần linh rằng: Lễ hội Et Đông đã kết thúc.

Khi các gia đình đã chuẩn bị xong, già làng lại đánh một hồi trống dài bao hiệu lễ thức thỉnh Giàng bắt đầu, mọi người đồng loạt mở nắp ghè rượu, đổ nước vào. Già làng ngồi tại vị trí trung tâm nhà Rông, tay cầm cuộn chỉ cột sợi dây từ ghè rượu của mình rồi chuyền sang cho các gia đình...

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Phở và Múa rối nước được lập hồ sơ đề nghị ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại

Phở và Múa rối nước được lập hồ sơ đề nghị ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại

Việt Nam đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu đưa những giá trị văn hóa tiêu biểu vươn tầm quốc tế, khi Chính phủ đồng ý chủ trương lập hồ sơ khoa học đề nghị UNESCO ghi danh hai di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc, là Phở và Múa rối nước. Đây không chỉ là niềm tự hào văn hóa dân tộc, mà còn là bước đi chiến lược trong công tác bảo tồn, phát huy và quảng bá bản sắc văn hóa Việt Nam trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.
Tin nổi bật trang chủ
Chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài đối với Quân đội nhân dân Việt Nam

Chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài đối với Quân đội nhân dân Việt Nam

Thời sự - Minh Thu - 25 phút trước
Chính phủ đã ban hành Nghị định 363/2025/NĐ-CP (Nghị định 363) quy định chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài đối với Quân đội nhân dân Việt Nam.
Phở và Múa rối nước được lập hồ sơ đề nghị ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại

Phở và Múa rối nước được lập hồ sơ đề nghị ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại

Sắc màu 54 - Hoàng Quý - 28 phút trước
Việt Nam đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu đưa những giá trị văn hóa tiêu biểu vươn tầm quốc tế, khi Chính phủ đồng ý chủ trương lập hồ sơ khoa học đề nghị UNESCO ghi danh hai di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc, là Phở và Múa rối nước. Đây không chỉ là niềm tự hào văn hóa dân tộc, mà còn là bước đi chiến lược trong công tác bảo tồn, phát huy và quảng bá bản sắc văn hóa Việt Nam trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.
Chợ phiên Măng Đen - Điểm đến thú vị của du khách trong dịp Tết Dương lịch 2026

Chợ phiên Măng Đen - Điểm đến thú vị của du khách trong dịp Tết Dương lịch 2026

Trang địa phương - Ngọc Chí - 1 giờ trước
Những ngày đầu năm mới 2026, trong tiết trời se lạnh đặc trưng của cao nguyên, chợ phiên Măng Đen, xã Măng Đen, tỉnh Quảng Ngãi trở thành điểm thú vị của du khách. Tại đây, du khách sẽ được thưởng thức các món ăn đặc trưng, được hòa mình vào không gian cồng chiêng, múa xoang do các nghệ nhân người DTTS biểu diễn.
Tổng Bí thư Tô Lâm: Công tác nội chính phải đúng, trúng, kịp thời và nhân văn

Tổng Bí thư Tô Lâm: Công tác nội chính phải đúng, trúng, kịp thời và nhân văn

Thời sự - PV - 2 giờ trước
Sáng 5/1, tại Hà Nội, Ban Nội chính Trung ương tổ chức Lễ kỷ niệm 60 năm ngày truyền thống ngành Nội chính (5/1/1966 - 5/1/2026) và đón nhận Huân chương Hồ Chí Minh lần thứ hai. Tổng Bí thư Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo tại Lễ kỷ niệm.
Xuất khẩu thủy sản vượt mốc 11 tỷ USD năm 2025: Thắng lợi ngắn hạn, thách thức dài hơi cho năm 2026

Xuất khẩu thủy sản vượt mốc 11 tỷ USD năm 2025: Thắng lợi ngắn hạn, thách thức dài hơi cho năm 2026

Kinh tế - Hoàng Minh - 2 giờ trước
Năm 2025, xuất khẩu thủy sản Việt Nam lần đầu tiên vượt mốc 11 tỷ USD, đánh dấu sự phục hồi mạnh mẽ sau giai đoạn khó khăn kéo dài của thị trường toàn cầu. Tuy nhiên, theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), những tín hiệu tích cực này chưa đủ để bảo đảm một năm 2026 thuận lợi, khi nhiều rủi ro và thách thức vẫn hiện hữu.
Kon Chênh - Thức giấc từ du lịch cộng đồng

Kon Chênh - Thức giấc từ du lịch cộng đồng

Kon Chênh - ngôi làng hoang sơ giữa đại ngàn Măng Đen, tỉnh Quảng Ngãi, là nơi định cư của hơn 110 hộ dân, với hơn 360 nhân khẩu là đồng bào Xơ Đăng - nhánh Mơ Nâm. Với cảnh sắc thiên nhiên hùng vỹ, văn hóa độc đáo, năm 2022, một số hộ trong làng như A Nấc, Y Tuấn đã tiên phong đầu tư làm du lịch cộng đồng.
Du lịch Việt Nam khởi động năm 2026 sôi động, hướng tới mục tiêu đón 175 triệu lượt khách

Du lịch Việt Nam khởi động năm 2026 sôi động, hướng tới mục tiêu đón 175 triệu lượt khách

Kinh tế - Hoàng Quý - 4 giờ trước
Ngay trong những ngày đầu năm 2026, ngành Du lịch Việt Nam đã ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực, khi lượng khách tăng mạnh tại hàng loạt điểm đến trọng điểm trên cả nước. Kết quả khả quan trong dịp Tết Dương lịch không chỉ phản ánh sức phục hồi vững chắc của thị trường, mà còn tạo đà quan trọng để toàn ngành hướng tới mục tiêu đón khoảng 175 triệu lượt khách trong năm nay.
Giữ hồn cho những làn điệu hát nhà tơ trong đời sống bằng dữ liệu số

Giữ hồn cho những làn điệu hát nhà tơ trong đời sống bằng dữ liệu số

Sắc màu 54 - Mỹ Dung - 5 giờ trước
Không gian lễ hội thu hẹp, lớp nghệ nhân ngày càng cao tuổi khiến loại hình diễn xướng dân gian hát nhà tơ gắn với cư dân ven biển tỉnh Quảng Ninh đang đứng trước nguy cơ mai một. Trong bối cảnh đó, số hóa dữ liệu đang được xem là hướng đi căn cơ để giữ di sản không chỉ trong ký ức.
Thể thao người khuyết tật Việt Nam tham gia 11/19 môn tại ASEAN Para Games 13

Thể thao người khuyết tật Việt Nam tham gia 11/19 môn tại ASEAN Para Games 13

Thể thao - Giải trí - Hoàng Minh - 6 giờ trước
ASEAN Para Games 13 là sự kiện thể thao lớn nhất khu vực dành cho vận động viên người khuyết tật, sẽ diễn ra từ 15 đến 27/1/2026, tại Nakhon Ratchasima (Thái Lan). Tại kỳ đại hội lần này, Đoàn Thể thao người khuyết tật Việt Nam tham gia tranh tài ở 11/19 môn thi đấu, thể hiện quyết tâm, khát vọng vươn lên và hình ảnh một Việt Nam nhân văn, giàu nghị lực trên đấu trường khu vực.
Dồn sức làm

Dồn sức làm "mái ấm" đón Tết cho đồng bào nơi rẻo cao Tây Trà

Xã hội - Thành Nhân - 6 giờ trước
Những ngày này, về rẻo cao Tây Trà, tỉnh Quảng Ngãi, các cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang tham gia “Chiến dịch Quang Trung” đang khẩn trương đồng lòng, hợp sức đẩy nhanh tiến độ thi công với quyết tâm bàn giao “mái ấm” cho bà con trước Tết Nguyên đán Bính Ngọ.
Chương trình Mục tiêu quốc gia: Tạo sinh kế cho đồng bào Khmer vùng Bảy Núi

Chương trình Mục tiêu quốc gia: Tạo sinh kế cho đồng bào Khmer vùng Bảy Núi

Dân tộc - Tôn giáo - Tào Đạt - 7 giờ trước
Những năm qua, vùng Bảy Núi của tỉnh An Giang đang đổi thay từng ngày, những con đường men theo chân núi đã được đầu tư sửa chữa và làm mới, nhà gạch kiên cố dần thay thế những căn nhà lá đơn sơ, bà con dân tộc Khmer nơi đây ngày càng ấm no. Những thay đổi đó là một quá trình bền bỉ triển khai thực hiện các chương trình, chính sách dân tộc, đặc biệt là Chương trình MTQG 1719.