Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Lễ hội Et Đông của người Ba Na

Trần Lâm - 14:30, 16/10/2020

Chuẩn bị cho mùa vụ thu hoạch lúa rẫy năm nay, từ ngày 9 - 11/10 vừa qua, bà con dân tộc Ba Na làng Kon Brắp Du, xã Tân Lập, huyện Kon Rẫy (Kon Tum) đã tổ chức Lễ Et Đing Dieng hay Et Đông, nghĩa là Lễ ăn con dúi để tạ ơn Giàng, thần linh, tổ tiên đã phù hộ cho dân làng một năm mưa thuận gió hòa, cây lúa tốt tươi, trĩu hạt, gia đình ấm no, hạnh phúc. Đây là Lễ hội lớn của người Ba Na (nhánh Giơ Lâng) được xem là Tết của dân tộc, nhiều người gọi là Tết con dúi.

Già làng A Jring Đeng chủ Lễ hội Et Đông
Già làng A Jring Đeng chủ Lễ hội Et Đông

Già làng A Jring Đeng (66 tuổi), làng Kon Brắp Du cho biết, mặc dù Et Đông chỉ diễn ra có vài ngày nhưng mọi gia đình đều chuẩn bị từ nhiều ngày trước. Một số trai trẻ được già làng phân công vào rừng chặt le, sâm lũ về làm cổng để đón hồn lúa về làng. Đồng bào còn làm những cây nêu bằng thân cây le, phần vỏ cây le được cạo để tạo thành những sợi dài, tượng trưng cho sự sinh sôi, nảy nở của cây lúa.

Ngày đầu tiên tổ chức Lễ ở quy mô gia đình, đồng bào chuẩn bị lễ vật và cúng ở rẫy lúa, mời Giàng cùng ông bà tổ tiên về vui Lễ hội cùng con cháu. 

Để chuẩn bị các lễ vật cho Lễ Et Đông ở quy mô cả cộng đồng làng, các gia đình đều chuẩn bị ché rượu, con dúi, 1cuộn sợi chỉ, 1 bó lá chuối tươi, ống lồ ô, tranh tươi để gùi lên nhà Rông. Sáng sớm, 1 hồi trống dài vang lên từ phía nhà Rông, chủ mỗi gia đình chọn 1 trẻ nhỏ nhanh nhẹn đi cùng mang phẩm vật về nhà Rông. Già làng là người đến sớm nhất để đặt ghè rượu quý có cắm con dúi vào vị trí trung tâm rồi trang trí, buộc dây vào cây cột. 

Các gia đình mang ghè rượu vào sau, họ dùng lá chuối tươi lót sàn, sau đó dùng lá peng (một loại lá rừng) để gói gạo. Trong gia đình có bao nhiêu người thì gói bấy nhiêu hạt gạo. Người Ba Na quan niệm, sau khi kết thúc Lễ Et Đông, số hạt gạo trong gói còn nguyên là gia đình bình an, còn nếu như mất đi một vài hạt gạo là điềm báo không tốt. 

Khi các gia đình đã chuẩn bị xong, già làng lại đánh một hồi trống dài báo hiệu lễ thức thỉnh Giàng bắt đầu, mọi người đồng loạt mở nắp ghè rượu, đổ nước vào. Già làng ngồi tại vị trí trung tâm nhà Rông, tay cầm cuộn chỉ cột sợi dây từ ghè rượu của mình rồi chuyền sang cho các gia đình lần lượt cột vào ghè rượu và cây cột dành riêng cho mình. Họ lấy lá chuối tươi bó sợi chỉ lại để đề phòng lửa bén làm đứt chỉ, sẽ là điều không may. Đây được coi là sợi dây thông linh chuyển thông điệp chung của dân làng tới các vị thần, ông bà tổ tiên, vừa là sợi dây đoàn kết các gia đình trong cộng đồng. 

Tiếp đến, già làng làm một số nghi thức như: Lấy rượu trong từng ghè đổ vào một ống nứa, lấy một miếng da trên đỉnh đầu của con dúi, đem xâu lại thành chuỗi rồi cột vào góc thiêng của nhà Rông để dâng lên Giàng. 

Các gia đình ngồi cúng tại ghè rượu của gia đình, sau đó lấy một ít rượu cần đưa ra trước cửa nhà Rông để mời “ma”, rồi lần lượt đổ rượu vào cái phễu lá chuối và đi đến không gian thiêng, nơi già làng vừa đặt chén rượu, da dúi để hành lễ.

Sau nghi lễ cúng Giàng, mọi người trở về nhà mình ăn cơm cúng tại nhà. Khi tiếng trống của già làng cất lên tại nhà Rông, mọi người lại tập trung về đây cùng uống rượu lễ, cuộc vui kéo dài đến tận tối. Kết thúc ngày thứ nhất, con dúi được đưa lên trên dàn thờ, là khu vực linh thiêng ở chính giữa nhà Rông. 

Bước sang ngày thứ hai, mọi người cùng uống rượu để đưa linh hồn ông bà, tổ tiên về trời. Gần cuối buổi chiều, già làng và một số thanh niên lên khu vực thiêng khấn xin các thần cho dân làng đem con dúi xuống. Các gia đình đều đưa một cóc (chén) rượu, một ít thức ăn lên không gian thiêng với hy vọng Giàng sẽ mang lại sự may mắn cho họ. 

Con dúi sau đó được đem xuống và cắm ở trung tâm nhà Rông, nơi đặt ghè rượu của già làng. Các chủ hộ lần lượt đem con dúi của mình về xẻ thịt, chế biến, chia đều cho mọi thành viên tham dự và khách. Mọi người cùng ăn uống, trao đổi về công việc trong thời gian tới. Đến cuối ngày, phần xương đầu của con dúi được buộc vào que le và cắm ở khu vực thờ chính giữa nhà Rông. Nghi thức này vừa thể hiện lòng thành kính của dân làng đối với con vật thiêng, đồng thời cũng là lời thông báo đến các thần linh rằng: Lễ hội Et Đông đã kết thúc.

Khi các gia đình đã chuẩn bị xong, già làng lại đánh một hồi trống dài bao hiệu lễ thức thỉnh Giàng bắt đầu, mọi người đồng loạt mở nắp ghè rượu, đổ nước vào. Già làng ngồi tại vị trí trung tâm nhà Rông, tay cầm cuộn chỉ cột sợi dây từ ghè rượu của mình rồi chuyền sang cho các gia đình...

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Tết Đầu lúa- Lễ hội văn hóa đặc sắccủa đồng bào Cơ ho và Raglay

Tết Đầu lúa- Lễ hội văn hóa đặc sắccủa đồng bào Cơ ho và Raglay

Sau gần 30 năm phục dựng, Tết Đầu lúa của đồng bào Cơ Ho và Raglay ở xã Phan Sơn, tỉnh Lâm Đồng đã trở thành lễ hội gắn với tín ngưỡng nông nghiệp đặc sắc của đồng bào. Việc duy trì lễ hội không chỉ góp phần gìn giữ bản sắc mà còn tạo sức hút cho du lịch vùng cao.
Tin nổi bật trang chủ
Tết Đầu lúa- Lễ hội văn hóa đặc sắccủa đồng bào Cơ ho và Raglay

Tết Đầu lúa- Lễ hội văn hóa đặc sắccủa đồng bào Cơ ho và Raglay

Sắc màu 54 - NNƯT Lâm Tấn Bình - 4 giờ trước
Sau gần 30 năm phục dựng, Tết Đầu lúa của đồng bào Cơ Ho và Raglay ở xã Phan Sơn, tỉnh Lâm Đồng đã trở thành lễ hội gắn với tín ngưỡng nông nghiệp đặc sắc của đồng bào. Việc duy trì lễ hội không chỉ góp phần gìn giữ bản sắc mà còn tạo sức hút cho du lịch vùng cao.
Gia Lai: 5 nhân viên tuần tra rừng bị ong đốt, 1 người tử vong

Gia Lai: 5 nhân viên tuần tra rừng bị ong đốt, 1 người tử vong

Tin tức - T.Nhân-H.Trường - 4 giờ trước
Chiều 15/4, lãnh đạo UBND phường Quy Nhơn Tây (tỉnh Gia Lai) xác nhận trên địa bàn phường xảy ra vụ việc 5 nhân viên bảo vệ rừng, thuộc Công ty TNHH Lâm nghiệp Quy Nhơn bị ong đốt, khiến 1 người tử vong và 4 người phải đi cấp cứu.
Du lịch Concert - Khi âm nhạc trở thành “đòn bẩy” mới của ngành Du lịch Việt

Du lịch Concert - Khi âm nhạc trở thành “đòn bẩy” mới của ngành Du lịch Việt

Du lịch - Hồng Phúc - 6 giờ trước
Không chỉ dừng lại ở những chuyến đi nghỉ dưỡng hay tham quan, ngày càng nhiều du khách lựa chọn Việt Nam như một điểm đến để du lịch Concert. Sự kết hợp giữa âm nhạc và du lịch đang mở ra một xu hướng mới, nơi mỗi sự kiện không chỉ là một đêm diễn, mà còn là cú hích kinh tế và cơ hội quảng bá hình ảnh quốc gia.
Ấn định thời gian bốc thăm chia bảng Asian Cup 2027: Cơ hội nào cho Đội tuyển Việt Nam?

Ấn định thời gian bốc thăm chia bảng Asian Cup 2027: Cơ hội nào cho Đội tuyển Việt Nam?

Thể thao - Hoàng Quý - 6 giờ trước
Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC) vừa ấn định ngày bốc thăm chia bảng Asian Cup 2027 sẽ diễn ra vào ngày 9/5, tại Riyadh (Saudi Arabia). Với việc nằm ở nhóm hạt giống số 3, Đội tuyển Việt Nam đứng trước cả cơ hội lẫn thách thức trong mục tiêu vượt qua vòng bảng.
Gửi

Gửi "hồn quê" trên từng vành nón lá

Xã hội - Lê Hường - 6 giờ trước
Với mong muốn giữ nghề làm nón lá truyền thống, những người phụ nữ lớn tuổi ở xã Hòa Thịnh, tỉnh Đắk Lắk vẫn ngày ngày lặng lẽ luồn từng mũi kim lên vành nón lá. Với các chị, các mẹ, công việc không chỉ là mưu sinh, mà còn gửi trong đó chút hồn quê, ký ức và nếp sống của làng.
Quản lý tiền công đức - Cách làm minh bạch tại đền Cửa Ông

Quản lý tiền công đức - Cách làm minh bạch tại đền Cửa Ông

Tiền công đức - nguồn lực hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm tại các cơ sở tín ngưỡng lâu nay vẫn là “vùng nhạy cảm” trong quản lý. Từ cách làm minh bạch tại đền Cửa Ông (Quảng Ninh), câu hỏi đặt ra không còn là có cần kiểm soát hay không, mà là kiểm soát bằng cơ chế nào để giữ được niềm tin.
Người dân

Người dân "mỏi mòn" chờ cầu bắc qua lòng hồ thủy điện Ya Ly

Xã hội - Ngọc Chí - 6 giờ trước
Dự án cầu và đường dẫn bắc qua lòng hồ thủy điện Ya Ly có tổng mức đầu tư hơn 169 tỷ đồng được kỳ vọng sẽ tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội cho xã Ia Chim và xã Ya Ly, tỉnh Quảng Ngãi. Tuy nhiên, đến nay đã quá thời gian hoàn thành nhưng giá trị thực hiện hợp đồng đến nay mới chỉ đạt hơn 32%.
Quảng Ngãi: Tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để tăng tỷ lệ giải ngân vốn Chương trình MTQG 1719

Quảng Ngãi: Tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để tăng tỷ lệ giải ngân vốn Chương trình MTQG 1719

Dân tộc - Tôn giáo - Ngọc Chí - 7 giờ trước
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Ngọc Sâm yêu cầu các sở, ngành, địa phương phải tháo gỡ mọi khó khăn, vướng mắc để tăng tỷ lệ giải ngân vốn Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030, giai đoạn I: Từ năm 2021 - 2025 (Chương trình MTQG 1719).
Gia Lai: Siết chặt quản lý tàu cá và hỗ trợ chuyển đổi nghề cho ngư dân

Gia Lai: Siết chặt quản lý tàu cá và hỗ trợ chuyển đổi nghề cho ngư dân

Xã hội - T.Nhân - H.Trường - 7 giờ trước
UBND tỉnh Gia Lai chỉ đạo các cơ quan, ban ngành, địa phương quản lý chặt hoạt động của tàu cá, xử lý nghiêm các vi phạm. Đồng thời, đẩy nhanh tiến độ hỗ trợ ngư dân chuyển đổi nghề, ổn định sinh kế.
Thanh Hóa phát động Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc năm 2026

Thanh Hóa phát động Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc năm 2026

Tin tức - Quỳnh Trâm - 7 giờ trước
Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc tại Thanh Hóa tiếp tục khẳng định vai trò là “đòn bẩy” phát triển văn hóa đọc, góp phần bồi dưỡng tri thức, nhân cách cho thế hệ trẻ.
Tháng Ba về miền Đất Tổ

Tháng Ba về miền Đất Tổ

Xã hội - Việt Hà - 8 giờ trước
Mỗi độ tháng Ba âm lịch, hành trình về Phú Thọ không chỉ là chuyến đi lễ hội, mà là cuộc trở về với cội nguồn dân tộc. Năm 2026, trong không gian Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa Du lịch Đất Tổ 2026, những giá trị của Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và Hát Xoan Phú Thọ lại một lần nữa được lan tỏa và bền bỉ trong tâm thức người Việt.