Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Nghệ thuật trang trí cây nêu của người Co là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Thanh Nguyên - 22:49, 13/08/2024

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa ghi danh nghệ thuật trang trí cây nêu của người Co (huyện Trà Bồng, tỉnh Quảng Ngãi) trở thành Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Thân cây nêu được trang trí hoa văn với những màu sắc sặc sỡ, bắt mắt.
Thân cây nêu được trang trí hoa văn với những màu sắc sặc sỡ, bắt mắt

Nghệ thuật trang trí cây nêu của đồng bào dân tộc Co (Quảng Ngãi) tồn tại và phát triển gắn liền với lễ hội ăn trâu từ ngàn năm trước, được truyền từ đời này sang đời khác. Nghệ thuật trang trí cây nêu cũng thể hiện bản sắc văn hóa, mang đậm dấu ấn của cộng đồng dân tộc Co.

Cây nêu của người Co thường có 3 loại, ứng với mỗi sinh hoạt văn hóa xã hội khác nhau. Nhưng cao nhất là cây nêu được dựng vào ngày Tết Ngã rạ (cao khoảng 10 - 15m).

Phần thân cây nêu được trang trí hoa văn 2 màu đen, đỏ tượng trưng cho trời và đất. Thân cây nêu còn được treo những bộ Gu (bằng gỗ có vẽ hoặc điêu khắc những hình ảnh hay họa tiết mang yếu tố tâm linh của người Co) và mâm thờ.

Các già làng người dân tộc Cor trang trí cây nêu.
Các già làng người dân tộc Co trang trí cây nêu

Bộ Gu chỉ có ở tộc người Co. Có thể coi đây là những tác phẩm nghệ thuật điêu khắc tạo hình và hội họa dân gian đặc sắc. Cùng với bộ Gu, cây nêu còn được treo những con chim chèo bẻo gỗ. Trên đỉnh cây nêu cũng có gắn một con chim chèo bẻo. Đây là hình tượng một loài chim luôn bắt sâu, châu chấu, cào cào để bảo vệ cây lúa. Người dân tộc Co coi chim chèo bẻo là chim trời do thần linh phái xuống giúp họ. Chính vì thế, người Co không bao giờ săn bắt hay ăn chim chèo bẻo.

Mỗi khi dựng cây nêu, người Co phải làm lễ cúng với những nghi thức rất thiêng liêng. Cây nêu là cầu nối tinh thần của người Co với thần linh. Có những bài cúng trong những bước khác nhau khi ghép nối cây nêu hoặc khi treo những bộ Gu. Nghi lễ dựng cây nêu chỉ có ở người Co. 

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Gieo duyên chữ những ngày đầu Xuân

Gieo duyên chữ những ngày đầu Xuân

Giữa không khí rộn ràng của những ngày Tết cổ truyền, bên cạnh các hoạt động vui chơi, thưởng lãm văn hóa nghệ thuật, phong tục xin chữ đầu năm thu hút đông đảo người dân Đắk Lắk. Từng nét chữ thư pháp đang tiếp nối một phong tục đẹp, thấm đẫm giá trị văn hóa truyền thống dân tộc.
Tết nơi đầu sóng của những ngôi nhà trên đảo Trần

Tết nơi đầu sóng của những ngôi nhà trên đảo Trần

Xã hội - Mỹ Dung - 17:05, 18/02/2026
Giữa mênh mông biển Đông Bắc, Tết trên đảo Trần không ồn ào nhưng đủ ấm cúng để người dân của hơn chục nóc nhà cùng cán bộ, chiến sĩ yên tâm bám đảo, giữ nhịp sống bình yên nơi tiền tiêu Tổ quốc.
Gieo duyên chữ những ngày đầu Xuân

Gieo duyên chữ những ngày đầu Xuân

Sắc màu 54 - Lê Hường - 15:28, 18/02/2026
Giữa không khí rộn ràng của những ngày Tết cổ truyền, bên cạnh các hoạt động vui chơi, thưởng lãm văn hóa nghệ thuật, phong tục xin chữ đầu năm thu hút đông đảo người dân Đắk Lắk. Từng nét chữ thư pháp đang tiếp nối một phong tục đẹp, thấm đẫm giá trị văn hóa truyền thống dân tộc.
Chiêm ngưỡng cực phẩm rừng nguyên sinh mùa thay lá ở Măng Đen

Chiêm ngưỡng cực phẩm rừng nguyên sinh mùa thay lá ở Măng Đen

Sắc màu 54 - Ngọc Chí - 12:35, 18/02/2026
Khi hoa mai, hoa đào khoe sắc mừng Xuân thì cũng là lúc những cánh rừng nguyên sinh ở xã Măng Đen, tỉnh Quảng Ngãi vào mùa thay lá, đâm chồi nảy lộc và nở hoa. Đến với Măng Đen thời điểm này, du khách sẽ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp nguyên sơ của đất trời khi vào Xuân.
Tết không “nghỉ” của công nhân mỏ

Tết không “nghỉ” của công nhân mỏ

Xã hội - Trọng Bảo - 12:28, 18/02/2026
Trong khi nhà nhà, người người vui Xuân, đón Tết thì nhiều nhà máy, xí nghiệp vẫn “đỏ lửa”. Hàng trăm công nhân vẫn miệt mài lao động, duy trì sản xuất góp phần thực hiện thắng lợi chỉ tiêu, kế hoạch năm 2026.
Xin chữ đầu năm Bính Ngọ 2026 thế nào cho đúng?

Xin chữ đầu năm Bính Ngọ 2026 thế nào cho đúng?

Sắc màu 54 - Minh Nhật - 12:15, 18/02/2026
Cứ mỗi dịp Tết đến, người dân Việt có tục lệ xin chữ vào ngày đầu năm mới. Vậy tục xin chữ đầu năm có ý nghĩa gì? Những chữ mang lại may mắn cho năm Bính Ngọ 2026 là gì?
Rực rỡ sắc Xuân Bính Ngọ: Những cung bậc cảm xúc trong đêm giao thừa

Rực rỡ sắc Xuân Bính Ngọ: Những cung bậc cảm xúc trong đêm giao thừa

Khi kim đồng hồ dần chuyển dịch về thời khắc giao thoa giữa năm cũ và năm mới, khắp mọi miền Tổ quốc lại bừng lên sức sống mãnh liệt của mùa Xuân Bính Ngọ 2026. Từ những bữa tiệc ánh sáng hiện đại tại các đô thị lớn đến sự hy sinh thầm lặng của các lực lượng chức năng nơi tuyến đầu, tất cả cùng dệt nên một bức tranh Tết an lành, rực rỡ và đong đầy yêu thương.
Tổng Bí thư Tô Lâm lên đường tham dự cuộc họp khai mạc Hội đồng Hòa bình về Gaza tại Hoa Kỳ

Tổng Bí thư Tô Lâm lên đường tham dự cuộc họp khai mạc Hội đồng Hòa bình về Gaza tại Hoa Kỳ

Thời sự - PV - 10:16, 18/02/2026
Ngày 18/2, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Tô Lâm đã rời Thủ đô Hà Nội lên đường tham dự cuộc họp khai mạc Hội đồng Hòa bình về Gaza tại Washington D.C., Hoa Kỳ từ ngày 18 đến 20/2, theo lời mời của Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ Donald Trump, Chủ tịch Sáng lập Hội đồng Hòa bình về Gaza.
Đón Tết bên ruộng dưa, nông dân Gia Lai mong hái quả ngọt

Đón Tết bên ruộng dưa, nông dân Gia Lai mong hái quả ngọt

Kinh tế - Ngọc Thu - 08:17, 18/02/2026
Thay vì đón Tết ở quê nhà, những ngày này, nhiều nông dân trồng dưa ở các xã phía Tây tỉnh Gia Lai ở lại chòi gác để chăm sóc ruộng dưa. Với họ, dưa được mùa, được giá là đã có một cái Tết đủ đầy, một năm hạnh phúc.
Tết của những người ở trận địa canh trời

Tết của những người ở trận địa canh trời

Thời sự - Tào Đạt - Văn Định - 07:53, 18/02/2026
Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, khi đất liền đang rộn ràng lời chúc xuân và những cuộc sum họp đầu năm thì trên trận địa Tiểu đoàn Pháo phòng không quân 553, Vùng 5 Hải quân, không khí trực sẵn sàng chiến đấu vẫn được duy trì nghiêm ngặt.
Toàn quốc có 1.570 trường hợp vi phạm nồng độ cồn bị xử lý

Toàn quốc có 1.570 trường hợp vi phạm nồng độ cồn bị xử lý

Tin tức - Minh Nhật - 07:46, 18/02/2026
Lực lượng chức năng trên toàn quốc đã xử lý 1.570 trường hợp vi phạm nồng độ cồn trong ngày 17/2 (mùng Một Tết Bính Ngọ).
Chuyện tình trăm tuổi và kho báu văn hóa giữa đại ngàn Đăk Pne

Chuyện tình trăm tuổi và kho báu văn hóa giữa đại ngàn Đăk Pne

Sắc màu 54 - Ngọc Chí - 16:28, 17/02/2026
Ngôi nhà sàn nhỏ mộc mạc, đơn sơ nằm nép mình bên cánh rừng nguyên sinh và những con suối nhỏ ở thung lũng Đăk Pne thuộc làng Kon Túc, xã Đăk Rve, tỉnh Quảng Ngãi là nơi lưu giữ kho tàng văn hóa truyền thống đặc sắc của người Ba Na. Chủ nhân của ngôi nhà ấy là ông A Gíp và bà Y Lau, đều hơn 100 tuổi.