Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Nghi lễ cấp sắc cho thầy tào ở Cao Bằng

Văn Tiệp - 19:23, 28/02/2021

Lễ cấp sắc dành cho thầy tào bắt đầu mới vào nghề là một nghi lễ quan trọng để công nhận một người bình thường trở thành một thầy tào thực thụ. Thầy tào có vai trò chủ trì các nghi lễ tâm linh trong đời sống của người dân tộc Tày, Nùng và có từ rất lâu đời. Tuy nhiên đây là một nghề rất “kén người”, chỉ được truyền trong dòng họ hoặc những ai có duyên mới có thể theo nghề.

Thầy tào trẻ tuổi Lãnh Sinh Trưởng (ngoài cùng bên phải) đang được thực hiện nghi lễ cấp sắc.
Thầy tào trẻ tuổi Lãnh Sinh Trưởng (ngoài cùng bên phải) đang được thực hiện nghi lễ cấp sắc.

Được trải nghiệm một lễ cấp sắc của dân tộc Tày tại xóm Nà Đỏm, xã Xuân Trường (huyện Bảo Lạc, Cao Bằng), chúng tôi mới cảm nhận được đầy đủ những nghi lễ mang đậm  bản sắc của người dân địa phương nơi đây. Người được cấp sắc là anh Lãnh Sinh Trưởng (27 tuổi). Đây là một điều đặc biệt vì những người hành nghề thầy Tào của các dân tộc Tày, Nùng thường là những người lớn tuổi, có và uy tín trong cộng đồng.

Để tổ chức buổi lễ cấp sắc, ông thầy chính (được coi là sư phụ) cấp sắc cho thầy tào trẻ phải đi xem ngày đẹp để tổ chức nghi lễ. Vật phẩm trong Lễ cắp sắc có gạo nếp, gạo tẻ, gà, lợn, rượu... Trong buổi lễ, ông thầy chính nhiều kinh nghiệm cùng một người làm phụ sẽ thực hiện các nghi lễ cấp sắc cho thầy tào trẻ.

Bố mẹ mặc trang phục màu đỏ cho thầy tào sau khi làm lễ tẩy rửa những điều không tốt.
Bố mẹ mặc trang phục màu đỏ cho thầy tào sau khi làm lễ tẩy rửa những điều không tốt.

Ngoài ra, còn có các bà làm bụt ngồi hành lễ ở gian giữa trong ngôi nhà, tay phải cầm chùm sóc nhạc, tay trái cầm quạt. Những điệu múa nàng chàu cũng được biểu diễn trong nghi lễ này. Những người múa nàng chàu tay phải cầm chùm sóc nhạc nhún nhảy theo nhịp chân bước, tay trái cầm quạt uốn quanh, di chuyển dần đều tiến hoặc lùi theo vòng tròn.

Một bàn thờ có vịt sống, gà sống được tế trong buổi lễ.
Một bàn thờ có vịt sống, gà sống được tế trong buổi lễ.

Trong nhà thầy tào được cấp sắc sẽ có 4 bàn thờ khác nhau. Bên tay trái ngay cửa vào có bàn thờ nhỏ được đặt sát tường dưới sàn, có 6 bát gạo thắp hương cùng những dòng chữ Nôm, đó là bàn thờ cho người được cấp sắc. Sau khi nghi lễ hoàn tất, những hình nhân có chữ nôm ghi họ tên sẽ được đốt đi. Lễ vật nơi bàn thờ gồm 6 chén rượu, 1 lồng gà đặt trên là 1 bó lúa nếp, 3 con gà đã được sơ chế, 1 con vịt sống đặt trong lồng được đậy bằng 1 bó lúa nếp và lá bưởi với quan niệm phải có vịt sống để dâng lên tổ tiên. Những bậc thang được làm bằng sống tàu lá chuối tượng trưng cho ngôi nhà của gia chủ, cùng những hình nhân được cắt bằng giấy tượng trưng cho chính người được cấp sắc chứa đựng linh hồn.

Bàn thờ tiếp theo là bàn thờ hành lễ. Bàn thờ được bố trí khá lạ mắt, phía trên được dán những tờ dấy vàng và đỏ, có ghi chữ nôm. Bàn thờ chia làm hai tầng khác nhau, đều có bát hương đựng gạo, có những bát hương đựng trứng gà. Trên bàn đặt những quyển sách cổ ghi chép những bài cúng của thầy tào. Dưới sàn là 1 con lợn được tế, cùng 2 con gà luộc chín, 2 bát hương, 5 chén rượu. Trên trần rải một dải lụa đỏ và xanh, một sợi chỉ đỏ kết nối từ bát hương chính của bàn thờ dọc qua lưng con lợn cho đến cuối đuôi.

Họ hàng đến dự lễ cấp sắc sẽ mang theo một bó lúa nếp kèm theo lời chúc tốt đẹp cho thầy tào trẻ
Họ hàng đến dự lễ cấp sắc sẽ mang theo một bó lúa nếp kèm theo lời chúc tốt đẹp cho thầy tào trẻ

Ngoài ra còn có bàn thờ ở giữa gian nhà là nơi dành cho các bà bụt và bàn thờ tổ tiên.

Trong khi nghi lễ diễn ra, họ hàng của người được cấp sắc sẽ đến chung vui với gia đình và đem theo một bó lúa nếp kèm theo một nhánh lá bưởi cùng những lời chúc tốt đẹp cho thầy tào trẻ được chính thức vào nghề. Sau đó, tất cả sẽ được treo lên sào sát mép tường nhà tạo thành một dàn lúa nếp đẹp mắt. Nghi lễ kết thúc, từ đây, thầy tào trẻ chính thức được công nhận cấp sắc để hành nghề, làm cầu nối trong đời sống văn hóa tâm linh cho bà con trong dòng họ, cộng đồng làng bản quê hương.

Thầy tào chính chủ trì buổi lễ và cũng là sư phụ của thầy tào trẻ Lãnh Sinh Trưởng.
Thầy tào chính chủ trì buổi lễ và cũng là sư phụ của thầy tào trẻ Lãnh Sinh Trưởng.
Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Tin nổi bật trang chủ
Người "giữ lửa" điệu múa sư tử mèo ở vùng cao xứ Lạng

Người "giữ lửa" điệu múa sư tử mèo ở vùng cao xứ Lạng

Là Người có uy tín trong đồng bào dân tộc Nùng, nhiều năm nay, ông Lâm Văn Đầm (65 tuổi), thôn Nà Tèo, xã Thiện Thuật, tỉnh Lạng Sơn vẫn bền bỉ gìn giữ và truyền dạy điệu múa sư tử mèo - một di sản văn hóa đặc sắc của đồng bào Tày, Nùng. Gần nửa thế kỷ thực hành và trao truyền cho các thế hệ kế cận, ông đã góp phần quan trọng để điệu múa truyền thống này không bị mai một theo thời gian.
Giúp học sinh nhận biết các loại ma túy “núp bóng” xung quanh trường học

Giúp học sinh nhận biết các loại ma túy “núp bóng” xung quanh trường học

Xã hội - Tào Đạt - Văn Long - 1 giờ trước
Ngày 12/1, Đồn Biên phòng Vĩnh Châu, Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng TP. Cần Thơ phối hợp với Trường Trung học cơ sở phường 2, phường Vĩnh Châu, TP. Cần Thơ tổ chức tuyên truyền phòng, chống ma túy học đường cho 600 học sinh.
Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan kiểm tra công tác chuẩn bị bầu cử tại Lào Cai

Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan kiểm tra công tác chuẩn bị bầu cử tại Lào Cai

Tin tức - Trọng Bảo - 2 giờ trước
Ngày 12/1, Đoàn công tác do Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan làm Trưởng đoàn đã có buổi kiểm tra công tác chuẩn bị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 tại tỉnh lào Cai.
Thu nhập bình quân đầu người năm 2025 tăng 9,3% - Đời sống người dân tiếp tục cải thiện

Thu nhập bình quân đầu người năm 2025 tăng 9,3% - Đời sống người dân tiếp tục cải thiện

Xã hội - Hoàng Minh - 2 giờ trước
Theo Báo cáo tình hình KT-XH quý IV và năm 2025 của Tổng cục Thống kê (Bộ Tài chính), thu nhập bình quân đầu người theo giá hiện hành trong năm 2025 ước đạt khoảng 5,9 triệu đồng/người/tháng, tăng 9,3% so với năm 2024.
Hình thành, xây dựng và phát triển trí tuệ nhân tạo tự chủ mang bản sắc và tri thức Việt Nam

Hình thành, xây dựng và phát triển trí tuệ nhân tạo tự chủ mang bản sắc và tri thức Việt Nam

Thời sự - PV - 3 giờ trước
Chiều 12/1, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng ban Chỉ đạo quốc gia về dữ liệu, chủ trì phiên họp lần thứ nhất của Ban Chỉ đạo.
Gìn giữ và lan tỏa nghệ thuật múa của dân tộc Khơ Mú ở Mường Lát

Gìn giữ và lan tỏa nghệ thuật múa của dân tộc Khơ Mú ở Mường Lát

Sắc màu 54 - Quỳnh Trâm - 3 giờ trước
Ngày 12/1, Trung tâm Xúc tiến Du lịch và Văn hóa, Điện ảnh Thanh Hóa phối hợp với UBND xã Mường Lát tổ chức lớp tập huấn phục dựng, sưu tầm và phát triển nghệ thuật múa dân tộc Khơ Mú năm 2026.
Thanh niên DTTS Gia Lai nhập ngũ để cống hiến

Thanh niên DTTS Gia Lai nhập ngũ để cống hiến

“Tuổi trẻ chỉ có một lần trong đời - sống và cống hiến như thế nào cho xứng đáng, không phí hoài tuổi trẻ”. Đây là vấn đề mà các bạn trẻ DTTS tại miền núi phía Tây tỉnh Gia Lai đang trăn trở, lựa chọn và quyết định.
EVNNPC tổ chức Techshow và Hội thảo Khoa học Công nghệ năm 2026: Tạo đòn bẩy nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh

EVNNPC tổ chức Techshow và Hội thảo Khoa học Công nghệ năm 2026: Tạo đòn bẩy nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh

Khoa học - Công nghệ - PV - 3 giờ trước
Ngay trong những ngày đầu tiên của năm mới, Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) tổ chức Triển lãm Khoa học Công nghệ Techshow EVNNPC 2026 và Hội thảo Khoa học Công nghệ với chủ đề “Các ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý vận hành lưới điện phân phối”. Sự kiện là điểm nhấn quan trọng trong chuỗi hoạt động tổng kết sản xuất kinh doanh năm 2025 và định hình định hướng phát triển giai đoạn 2026 - 2030: Khai phóng tiềm năng - tầm vóc EVNNPC.
Quảng Ninh: Liên tiếp triệt phá các đường dây buôn lậu lớn

Quảng Ninh: Liên tiếp triệt phá các đường dây buôn lậu lớn

Trang địa phương - Mỹ Dung - 3 giờ trước
Ngày 12/1, tại Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Quảng Ninh, Bộ Tư lệnh BĐBP đã tổ chức Lễ trao thưởng cho 3 tập thể và 8 cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác đấu tranh phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới.
Khẩn cấp xây mới các trạm y tế vùng cao Nghệ An do ảnh hưởng thiên tai

Khẩn cấp xây mới các trạm y tế vùng cao Nghệ An do ảnh hưởng thiên tai

Sức khỏe - An Yên - 3 giờ trước
Tỉnh Nghệ An vừa có chủ trương xây dựng khẩn cấp các công trình y tế tại các xã miền Tây - nơi chịu nhiều tác động của thiên tai và còn nhiều khó khăn về điều kiện chăm sóc sức khỏe. Điều này, được kỳ vọng sẽ góp phần củng cố "lá chắn" y tế cơ sở, giúp người dân miền núi tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe an toàn, kịp thời hơn trong bối cảnh thiên tai ngày càng diễn biến phức tạp.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng kiểm tra thực tế về thực hiện “Chiến dịch Quang Trung”

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng kiểm tra thực tế về thực hiện “Chiến dịch Quang Trung”

Thời sự - T.Nhân - H.Trường - 3 giờ trước
Ngày 12/1, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã đi kiểm tra, đôn đốc tiến độ triển khai thực hiện “Chiến dịch Quang Trung” và công tác khắc phục hậu quả thiệt hại do ảnh hưởng của thiên tai trên địa bàn tỉnh Gia Lai.
Xuân đến với người lính ở những pháo đài giữa biển Tây Nam

Xuân đến với người lính ở những pháo đài giữa biển Tây Nam

Thời sự - Như Tâm - 3 giờ trước
Tiếp tục hoạt động thăm, chúc Tết lực lượng vũ trang vùng biển Tây Nam, Đoàn công tác của các tỉnh, thành phố, doanh nghiệp và cơ quan báo chí mang theo hơi ấm đất liền vượt biển khơi thăm, chúc Tết cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân trên đảo Hòn Khoai và Hòn Chuối thuộc tỉnh Cà Mau. Sắc Xuân hòa quyện cùng màu áo lính, kết nối bền chặt tình quân - dân nơi tuyến đầu cực Nam của Tổ quốc.