Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Nghi lễ cấp sắc cho thầy tào ở Cao Bằng

Văn Tiệp - 19:23, 28/02/2021

Lễ cấp sắc dành cho thầy tào bắt đầu mới vào nghề là một nghi lễ quan trọng để công nhận một người bình thường trở thành một thầy tào thực thụ. Thầy tào có vai trò chủ trì các nghi lễ tâm linh trong đời sống của người dân tộc Tày, Nùng và có từ rất lâu đời. Tuy nhiên đây là một nghề rất “kén người”, chỉ được truyền trong dòng họ hoặc những ai có duyên mới có thể theo nghề.

Thầy tào trẻ tuổi Lãnh Sinh Trưởng (ngoài cùng bên phải) đang được thực hiện nghi lễ cấp sắc.
Thầy tào trẻ tuổi Lãnh Sinh Trưởng (ngoài cùng bên phải) đang được thực hiện nghi lễ cấp sắc.

Được trải nghiệm một lễ cấp sắc của dân tộc Tày tại xóm Nà Đỏm, xã Xuân Trường (huyện Bảo Lạc, Cao Bằng), chúng tôi mới cảm nhận được đầy đủ những nghi lễ mang đậm  bản sắc của người dân địa phương nơi đây. Người được cấp sắc là anh Lãnh Sinh Trưởng (27 tuổi). Đây là một điều đặc biệt vì những người hành nghề thầy Tào của các dân tộc Tày, Nùng thường là những người lớn tuổi, có và uy tín trong cộng đồng.

Để tổ chức buổi lễ cấp sắc, ông thầy chính (được coi là sư phụ) cấp sắc cho thầy tào trẻ phải đi xem ngày đẹp để tổ chức nghi lễ. Vật phẩm trong Lễ cắp sắc có gạo nếp, gạo tẻ, gà, lợn, rượu... Trong buổi lễ, ông thầy chính nhiều kinh nghiệm cùng một người làm phụ sẽ thực hiện các nghi lễ cấp sắc cho thầy tào trẻ.

Bố mẹ mặc trang phục màu đỏ cho thầy tào sau khi làm lễ tẩy rửa những điều không tốt.
Bố mẹ mặc trang phục màu đỏ cho thầy tào sau khi làm lễ tẩy rửa những điều không tốt.

Ngoài ra, còn có các bà làm bụt ngồi hành lễ ở gian giữa trong ngôi nhà, tay phải cầm chùm sóc nhạc, tay trái cầm quạt. Những điệu múa nàng chàu cũng được biểu diễn trong nghi lễ này. Những người múa nàng chàu tay phải cầm chùm sóc nhạc nhún nhảy theo nhịp chân bước, tay trái cầm quạt uốn quanh, di chuyển dần đều tiến hoặc lùi theo vòng tròn.

Một bàn thờ có vịt sống, gà sống được tế trong buổi lễ.
Một bàn thờ có vịt sống, gà sống được tế trong buổi lễ.

Trong nhà thầy tào được cấp sắc sẽ có 4 bàn thờ khác nhau. Bên tay trái ngay cửa vào có bàn thờ nhỏ được đặt sát tường dưới sàn, có 6 bát gạo thắp hương cùng những dòng chữ Nôm, đó là bàn thờ cho người được cấp sắc. Sau khi nghi lễ hoàn tất, những hình nhân có chữ nôm ghi họ tên sẽ được đốt đi. Lễ vật nơi bàn thờ gồm 6 chén rượu, 1 lồng gà đặt trên là 1 bó lúa nếp, 3 con gà đã được sơ chế, 1 con vịt sống đặt trong lồng được đậy bằng 1 bó lúa nếp và lá bưởi với quan niệm phải có vịt sống để dâng lên tổ tiên. Những bậc thang được làm bằng sống tàu lá chuối tượng trưng cho ngôi nhà của gia chủ, cùng những hình nhân được cắt bằng giấy tượng trưng cho chính người được cấp sắc chứa đựng linh hồn.

Bàn thờ tiếp theo là bàn thờ hành lễ. Bàn thờ được bố trí khá lạ mắt, phía trên được dán những tờ dấy vàng và đỏ, có ghi chữ nôm. Bàn thờ chia làm hai tầng khác nhau, đều có bát hương đựng gạo, có những bát hương đựng trứng gà. Trên bàn đặt những quyển sách cổ ghi chép những bài cúng của thầy tào. Dưới sàn là 1 con lợn được tế, cùng 2 con gà luộc chín, 2 bát hương, 5 chén rượu. Trên trần rải một dải lụa đỏ và xanh, một sợi chỉ đỏ kết nối từ bát hương chính của bàn thờ dọc qua lưng con lợn cho đến cuối đuôi.

Họ hàng đến dự lễ cấp sắc sẽ mang theo một bó lúa nếp kèm theo lời chúc tốt đẹp cho thầy tào trẻ
Họ hàng đến dự lễ cấp sắc sẽ mang theo một bó lúa nếp kèm theo lời chúc tốt đẹp cho thầy tào trẻ

Ngoài ra còn có bàn thờ ở giữa gian nhà là nơi dành cho các bà bụt và bàn thờ tổ tiên.

Trong khi nghi lễ diễn ra, họ hàng của người được cấp sắc sẽ đến chung vui với gia đình và đem theo một bó lúa nếp kèm theo một nhánh lá bưởi cùng những lời chúc tốt đẹp cho thầy tào trẻ được chính thức vào nghề. Sau đó, tất cả sẽ được treo lên sào sát mép tường nhà tạo thành một dàn lúa nếp đẹp mắt. Nghi lễ kết thúc, từ đây, thầy tào trẻ chính thức được công nhận cấp sắc để hành nghề, làm cầu nối trong đời sống văn hóa tâm linh cho bà con trong dòng họ, cộng đồng làng bản quê hương.

Thầy tào chính chủ trì buổi lễ và cũng là sư phụ của thầy tào trẻ Lãnh Sinh Trưởng.
Thầy tào chính chủ trì buổi lễ và cũng là sư phụ của thầy tào trẻ Lãnh Sinh Trưởng.
Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Bánh Aquat - Biểu tượng văn hóa ẩm thực của đồng bào Pa Kô

Bánh Aquat - Biểu tượng văn hóa ẩm thực của đồng bào Pa Kô

Không chỉ là món ăn dân dã, quen thuộc, bánh Aquat còn là biểu tượng văn hóa của người Pa Kô. Chiếc bánh mang hình sừng trâu được đồng bào gửi gắm những quan niệm sống của cộng đồng người Pa Kô nơi đại ngàn Trường Sơn đến khách quý.
Tin nổi bật trang chủ
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Hà Tĩnh khơi dậy khát vọng phát triển, quyết tâm đạt mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Hà Tĩnh khơi dậy khát vọng phát triển, quyết tâm đạt mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững

Thời sự - PV - 2 giờ trước
Chiều 21/4, tại Hà Tĩnh, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Đoàn công tác Trung ương đã làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Hà Tĩnh về tình hình, kết quả triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Đại hội XX của Đảng bộ tỉnh; các chủ trương, nghị quyết chiến lược của Trung ương và định hướng nhiệm vụ chiến lược phát triển tỉnh Hà Tĩnh trong thời gian tới.
Dựng “vành đai xanh”, giữ vững phên giậu Tổ quốc

Dựng “vành đai xanh”, giữ vững phên giậu Tổ quốc

Xã hội - Ngọc Đức - Vũ Mừng - 6 giờ trước
Giữa miền cực Bắc thiêng liêng của Tổ quốc, xã Lũng Cú (tỉnh Tuyên Quang) đang từng bước kiến tạo “vành đai biên giới xanh” - không chỉ là những hàng cây sa mộc bền bỉ vươn mình trong gió, đá, mà còn là biểu tượng sinh động của ý chí bảo vệ chủ quyền, gìn giữ môi trường và phát triển bền vững nơi phên giậu quốc gia.
Khẩn trương thi công “lá chắn nhân văn” trên cầu Bến Thủy 1

Khẩn trương thi công “lá chắn nhân văn” trên cầu Bến Thủy 1

Xã hội - Phạm Tiến - 7 giờ trước
Dự án chỉnh trang hệ thống điện chiếu sáng mỹ thuật lan can an toàn cầu Bến Thủy 1 tại Km 467+500, Quốc lộ 1, nối Nghệ An - Hà Tĩnh đã được triển khai thi công, dự kiến sẽ được hoàn thành trước ngày 25/4/2026. Công trình không chỉ được kỳ vọng làm đẹp cảnh quan khu vực cửa ngõ hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh, mà còn là “lá chắn nhân văn” góp phần ngăn chặn kịp thời các hành vi tiêu cực, bảo vệ quyền được sống cho nhiều người lạc lối.
Tử hình kẻ sát hại 3 người trong gia đình vợ

Tử hình kẻ sát hại 3 người trong gia đình vợ

Pháp luật - Hoàng Thùy - 7 giờ trước
Ngày 21/4, Tòa án Nhân dân tỉnh Đắk Lắk mở phiên tòa sơ thẩm xét xử bị cáo Nguyễn Nam Đại Thuận (SN 1988), trú phường Ea Kao, tỉnh Đắk Lắk về các tội “Giết người”, “Cướp tài sản” và “Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng”.
Bánh Aquat - Biểu tượng văn hóa ẩm thực của đồng bào Pa Kô

Bánh Aquat - Biểu tượng văn hóa ẩm thực của đồng bào Pa Kô

Ẩm thực - Phạm Tiến - 7 giờ trước
Không chỉ là món ăn dân dã, quen thuộc, bánh Aquat còn là biểu tượng văn hóa của người Pa Kô. Chiếc bánh mang hình sừng trâu được đồng bào gửi gắm những quan niệm sống của cộng đồng người Pa Kô nơi đại ngàn Trường Sơn đến khách quý.
Hưng Khánh chuyển mình nhờ sức mạnh số và chính sách dân tộc

Hưng Khánh chuyển mình nhờ sức mạnh số và chính sách dân tộc

Chính sách dân tộc và các Chương trình mục tiêu quốc gia luôn được coi là "chìa khóa" để mở ra cánh cửa ấm no cho đồng bào vùng cao. Tại xã Hưng Khánh, tỉnh Lào Cai, những chính sách này không chỉ đơn thuần là nguồn hỗ trợ tài chính, mà còn là đòn bẩy thay đổi tư duy sản xuất và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Với những con số ấn tượng về tăng trưởng kinh tế và tỷ lệ giảm nghèo bền vững, Hưng Khánh đang khẳng định hướng đi đúng đắn trong việc khơi thông nguồn lực từ chính sách dân tộc. Phóng sự cho thấy rõ sự chuyển mình mạnh mẽ này.
Bảo tàng Gốm Bát Tràng - Dấu ấn kiến trúc Việt trong danh sách đẹp nhất thế giới

Bảo tàng Gốm Bát Tràng - Dấu ấn kiến trúc Việt trong danh sách đẹp nhất thế giới

Sắc màu 54 - Việt Hà - 8 giờ trước
Giữa dòng chảy kiến trúc đương đại toàn cầu, một công trình mang đậm hồn cốt làng nghề Việt đã bất ngờ được thế giới gọi tên: Bảo tàng Gốm Bát Tràng, Trung tâm Tinh hoa Làng nghề Việt, được Time Out vinh danh trong Top 24 công trình kiến trúc đẹp nhất thế giới, xếp ở vị trí thứ 15.
Giải pháp xây dựng

Giải pháp xây dựng "ba yên" vững chắc nơi biên cương xứ Nghệ

Phóng sự - Thanh Hải - 9 giờ trước
Với trên 460 km biên giới đất liền, việc bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới của tỉnh Nghệ An không chỉ là câu chuyện của đường biên, cột mốc, mà là bài toán giữ dân, giữ đất, giữ thế trận lòng dân.
Kỷ niệm trọng thể 120 năm Ngày sinh Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Kỷ niệm trọng thể 120 năm Ngày sinh Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Thời sự - PV - 9 giờ trước
Ngày 21/4, tại Hà Tĩnh, Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Hà Tĩnh tổ chức trọng thể Lễ kỷ niệm 120 năm Ngày sinh Tổng Bí thư Hà Huy Tập (24/4/1906-24/4/2026). Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu.
Hưng Khánh chuyển mình nhờ sức mạnh số và chính sách dân tộc

Hưng Khánh chuyển mình nhờ sức mạnh số và chính sách dân tộc

Media - Vàng Ni - 10 giờ trước
Chính sách dân tộc và các Chương trình mục tiêu quốc gia luôn được coi là "chìa khóa" để mở ra cánh cửa ấm no cho đồng bào vùng cao. Tại xã Hưng Khánh, tỉnh Lào Cai, những chính sách này không chỉ đơn thuần là nguồn hỗ trợ tài chính, mà còn là đòn bẩy thay đổi tư duy sản xuất và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Với những con số ấn tượng về tăng trưởng kinh tế và tỷ lệ giảm nghèo bền vững, Hưng Khánh đang khẳng định hướng đi đúng đắn trong việc khơi thông nguồn lực từ chính sách dân tộc. Phóng sự cho thấy rõ sự chuyển mình mạnh mẽ này.
Nghị lực và lòng nhân ái đáng ngưỡng mộ của chàng trai không bàn tay, bàn chân người Gia Rai

Nghị lực và lòng nhân ái đáng ngưỡng mộ của chàng trai không bàn tay, bàn chân người Gia Rai

Gương sáng - L.Phương - H.Trường - 10 giờ trước
Sinh ra và lớn lên trong một gia đình nghèo, đông con ở buôn Ji, xã Ia H’Drêh, tỉnh Gia Lai, từ lúc chào đời, anh Nay Djruêng (Sn 1994) đã không có hai bàn tay và bàn chân. Nhưng chàng trai dân tộc Gia Rai này đã làm được nhiều việc phi thường và đáng ngưỡng mộ.