Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Nghi lễ cấp sắc cho thầy tào ở Cao Bằng

Văn Tiệp - 19:23, 28/02/2021

Lễ cấp sắc dành cho thầy tào bắt đầu mới vào nghề là một nghi lễ quan trọng để công nhận một người bình thường trở thành một thầy tào thực thụ. Thầy tào có vai trò chủ trì các nghi lễ tâm linh trong đời sống của người dân tộc Tày, Nùng và có từ rất lâu đời. Tuy nhiên đây là một nghề rất “kén người”, chỉ được truyền trong dòng họ hoặc những ai có duyên mới có thể theo nghề.

Thầy tào trẻ tuổi Lãnh Sinh Trưởng (ngoài cùng bên phải) đang được thực hiện nghi lễ cấp sắc.
Thầy tào trẻ tuổi Lãnh Sinh Trưởng (ngoài cùng bên phải) đang được thực hiện nghi lễ cấp sắc.

Được trải nghiệm một lễ cấp sắc của dân tộc Tày tại xóm Nà Đỏm, xã Xuân Trường (huyện Bảo Lạc, Cao Bằng), chúng tôi mới cảm nhận được đầy đủ những nghi lễ mang đậm  bản sắc của người dân địa phương nơi đây. Người được cấp sắc là anh Lãnh Sinh Trưởng (27 tuổi). Đây là một điều đặc biệt vì những người hành nghề thầy Tào của các dân tộc Tày, Nùng thường là những người lớn tuổi, có và uy tín trong cộng đồng.

Để tổ chức buổi lễ cấp sắc, ông thầy chính (được coi là sư phụ) cấp sắc cho thầy tào trẻ phải đi xem ngày đẹp để tổ chức nghi lễ. Vật phẩm trong Lễ cắp sắc có gạo nếp, gạo tẻ, gà, lợn, rượu... Trong buổi lễ, ông thầy chính nhiều kinh nghiệm cùng một người làm phụ sẽ thực hiện các nghi lễ cấp sắc cho thầy tào trẻ.

Bố mẹ mặc trang phục màu đỏ cho thầy tào sau khi làm lễ tẩy rửa những điều không tốt.
Bố mẹ mặc trang phục màu đỏ cho thầy tào sau khi làm lễ tẩy rửa những điều không tốt.

Ngoài ra, còn có các bà làm bụt ngồi hành lễ ở gian giữa trong ngôi nhà, tay phải cầm chùm sóc nhạc, tay trái cầm quạt. Những điệu múa nàng chàu cũng được biểu diễn trong nghi lễ này. Những người múa nàng chàu tay phải cầm chùm sóc nhạc nhún nhảy theo nhịp chân bước, tay trái cầm quạt uốn quanh, di chuyển dần đều tiến hoặc lùi theo vòng tròn.

Một bàn thờ có vịt sống, gà sống được tế trong buổi lễ.
Một bàn thờ có vịt sống, gà sống được tế trong buổi lễ.

Trong nhà thầy tào được cấp sắc sẽ có 4 bàn thờ khác nhau. Bên tay trái ngay cửa vào có bàn thờ nhỏ được đặt sát tường dưới sàn, có 6 bát gạo thắp hương cùng những dòng chữ Nôm, đó là bàn thờ cho người được cấp sắc. Sau khi nghi lễ hoàn tất, những hình nhân có chữ nôm ghi họ tên sẽ được đốt đi. Lễ vật nơi bàn thờ gồm 6 chén rượu, 1 lồng gà đặt trên là 1 bó lúa nếp, 3 con gà đã được sơ chế, 1 con vịt sống đặt trong lồng được đậy bằng 1 bó lúa nếp và lá bưởi với quan niệm phải có vịt sống để dâng lên tổ tiên. Những bậc thang được làm bằng sống tàu lá chuối tượng trưng cho ngôi nhà của gia chủ, cùng những hình nhân được cắt bằng giấy tượng trưng cho chính người được cấp sắc chứa đựng linh hồn.

Bàn thờ tiếp theo là bàn thờ hành lễ. Bàn thờ được bố trí khá lạ mắt, phía trên được dán những tờ dấy vàng và đỏ, có ghi chữ nôm. Bàn thờ chia làm hai tầng khác nhau, đều có bát hương đựng gạo, có những bát hương đựng trứng gà. Trên bàn đặt những quyển sách cổ ghi chép những bài cúng của thầy tào. Dưới sàn là 1 con lợn được tế, cùng 2 con gà luộc chín, 2 bát hương, 5 chén rượu. Trên trần rải một dải lụa đỏ và xanh, một sợi chỉ đỏ kết nối từ bát hương chính của bàn thờ dọc qua lưng con lợn cho đến cuối đuôi.

Họ hàng đến dự lễ cấp sắc sẽ mang theo một bó lúa nếp kèm theo lời chúc tốt đẹp cho thầy tào trẻ
Họ hàng đến dự lễ cấp sắc sẽ mang theo một bó lúa nếp kèm theo lời chúc tốt đẹp cho thầy tào trẻ

Ngoài ra còn có bàn thờ ở giữa gian nhà là nơi dành cho các bà bụt và bàn thờ tổ tiên.

Trong khi nghi lễ diễn ra, họ hàng của người được cấp sắc sẽ đến chung vui với gia đình và đem theo một bó lúa nếp kèm theo một nhánh lá bưởi cùng những lời chúc tốt đẹp cho thầy tào trẻ được chính thức vào nghề. Sau đó, tất cả sẽ được treo lên sào sát mép tường nhà tạo thành một dàn lúa nếp đẹp mắt. Nghi lễ kết thúc, từ đây, thầy tào trẻ chính thức được công nhận cấp sắc để hành nghề, làm cầu nối trong đời sống văn hóa tâm linh cho bà con trong dòng họ, cộng đồng làng bản quê hương.

Thầy tào chính chủ trì buổi lễ và cũng là sư phụ của thầy tào trẻ Lãnh Sinh Trưởng.
Thầy tào chính chủ trì buổi lễ và cũng là sư phụ của thầy tào trẻ Lãnh Sinh Trưởng.
Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
“Sứ giả” mang âm nhạc dân tộc và nhạc cụ bằng tre nứa ra thế giới

“Sứ giả” mang âm nhạc dân tộc và nhạc cụ bằng tre nứa ra thế giới

Nơi lưng chừng dãy Trường Sơn, bên dòng Sê San xanh thẳm, Nghệ nhân Ưu tú Rơ Châm Tih lặng lẽ giữ gìn những thanh âm cổ xưa của người Gia Rai như một sứ mệnh. Không chỉ là người chơi đàn, ông còn là người chắt chiu hồn cốt đại ngàn từ tre nứa, đưa văn hóa dân tộc vượt biên giới, lan xa đến tận trời Âu, đất Nhật...
Tin nổi bật trang chủ
Nhìn thẳng những vấn đề cốt lõi, đặt Hà Nội vào đúng vị trí chiến lược của đất nước

Nhìn thẳng những vấn đề cốt lõi, đặt Hà Nội vào đúng vị trí chiến lược của đất nước

Ngày 10/1, tại Hà Nội, Tổng Bí thư Tô Lâm làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội về xây dựng Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm gắn với hoàn thiện thể chế, đáp ứng yêu cầu phát triển; dự kiến mô hình phát triển kinh tế - xã hội và thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số.
Học sinh Gia Lai giành 3 huy chương tại cuộc thi Công nghệ trẻ Châu Á

Học sinh Gia Lai giành 3 huy chương tại cuộc thi Công nghệ trẻ Châu Á

Trang địa phương - Ngọc Thu - 27 phút trước
Trong Cuộc thi công nghệ trẻ châu Á - Youth Tech Asia Challenge (YTAC 2026) diễn ra trong 2 ngày 8 - 9/1 tại Penang (Malaysia), các em học sinh Trường Tiểu học, THCS và THPT Sao Việt, Trường THPT Chi Lăng, tỉnh Gia Lai đã xuất sắc giành 3 huy chương.
Hỗ trợ thiết bị, đồ dùng thiết yếu cho hộ gia đình khó khăn có nhà bị sập, đổ, lũ cuốn

Hỗ trợ thiết bị, đồ dùng thiết yếu cho hộ gia đình khó khăn có nhà bị sập, đổ, lũ cuốn

Nhịp cầu nhân ái - Minh Thu - 28 phút trước
Văn phòng Chính phủ ban hành Thông báo số 14/TB-VPCP kết luận của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tại cuộc họp đánh giá tiến độ thực hiện “Chiến dịch Quang Trung” thần tốc xây dựng lại, sửa chữa nhà ở cho các hộ dân bị thiệt hại do bão, lũ vừa qua.
Lời chào năm mới từ những người giữ dòng điện miền Bắc

Lời chào năm mới từ những người giữ dòng điện miền Bắc

Kinh tế - P.V - 4 giờ trước
Những ngày đầu năm 2026, khi nhiều ngành nghề vừa khởi động lại guồng quay sản xuất sau kỳ nghỉ Tết Dương lịch, trên khắp địa bàn miền Bắc, nhịp vận hành của ngành Điện vẫn diễn ra lặng lẽ nhưng hiệu quả. Từ các trung tâm điều độ sáng đèn xuyên đêm đến những trạm biến áp ở vùng sâu, vùng xa, dòng điện vẫn thông suốt, bảo đảm cho sản xuất, sinh hoạt và các hoạt động kinh tế - xã hội.
Vòng chung kết U23 châu Á 2026: U23 Việt Nam vượt qua U23 Kyrgyzstan 2 - 1 trong trận cầu kịch tính

Vòng chung kết U23 châu Á 2026: U23 Việt Nam vượt qua U23 Kyrgyzstan 2 - 1 trong trận cầu kịch tính

Thể thao - Hoàng Quý - 6 giờ trước
U23 Việt Nam tiếp tục hành trình ấn tượng tại Vòng chung kết U23 châu Á 2026 khi giành chiến thắng nghẹt thở 2-1 trước U23 Kyrgyzstan ở lượt trận thứ hai bảng A. Trận đấu diễn ra tối 9/1 (giờ Việt Nam), đã chứng kiến nhiều tình huống đáng chú ý, phản ánh rõ bản lĩnh và tinh thần thi đấu kiên cường của thầy trò HLV Kim Sang-sik.
Khởi hành thăm, chúc Tết Bính Ngọ trên các đảo Tây Nam

Khởi hành thăm, chúc Tết Bính Ngọ trên các đảo Tây Nam

Tin tức - Như Tâm - 21:13, 09/01/2026
Chiều 9/1, tại đặc khu Phú Quốc (tỉnh An Giang), Bộ Tư lệnh Vùng 5 Hải quân tổ chức họp mặt các đoàn đại biểu đến từ các tỉnh, thành phố, doanh nghiệp và cơ quan thông tấn báo chí tham gia chuyến công tác đi thăm, chúc Tết cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân trên các đảo Tây Nam của Tổ quốc nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.
Kon Chênh - Thức giấc từ du lịch cộng đồng

Kon Chênh - Thức giấc từ du lịch cộng đồng

Kon Chênh - ngôi làng hoang sơ giữa đại ngàn Măng Đen, tỉnh Quảng Ngãi, là nơi định cư của hơn 110 hộ dân, với hơn 360 nhân khẩu là đồng bào Xơ Đăng - nhánh Mơ Nâm. Với cảnh sắc thiên nhiên hùng vỹ, văn hóa độc đáo, năm 2022, một số hộ trong làng như A Nấc, Y Tuấn đã tiên phong đầu tư làm du lịch cộng đồng.
Các địa phương vùng cao tăng cường phòng, chống rét, bảo vệ sản xuất vụ Đông Xuân

Các địa phương vùng cao tăng cường phòng, chống rét, bảo vệ sản xuất vụ Đông Xuân

Trang địa phương - Minh Nhật - 19:21, 09/01/2026
Những ngày này, không khí lạnh tăng cường khiến nhiệt độ tại nhiều xã vùng cao các tỉnh Tuyên Quang, Cao Bằng, Lai Châu giảm sâu, có nơi xuống dưới 3 độ. Giá rét kéo dài tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng lớn đến đàn trâu, bò và vật nuôi, đòi hỏi các địa phương phải chủ động triển khai các biện pháp phòng, chống.
Ban hành Chương trình phòng, chống mua bán người giai đoạn 2026 -2030, định hướng đến năm 2035

Ban hành Chương trình phòng, chống mua bán người giai đoạn 2026 -2030, định hướng đến năm 2035

Thời sự - Minh Thu - 19:03, 09/01/2026
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký Quyết định số 33/QĐ-TTg ngày 07/01/2026 ban hành Chương trình phòng, chống mua bán người giai đoạn 2026 - 2030 và định hướng đến năm 2035.
Thủ tướng: Đẩy mạnh giải ngân gần 1 triệu tỷ đồng vốn đầu tư công ngay từ đầu năm 2026

Thủ tướng: Đẩy mạnh giải ngân gần 1 triệu tỷ đồng vốn đầu tư công ngay từ đầu năm 2026

Thời sự - PV - 17:38, 09/01/2026
Chiều 9/1, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị toàn quốc thúc đẩy đầu tư công năm 2025 và năm 2026, kết nối trực tuyến từ trụ sở Chính phủ tới các địa phương.
Xử lý hơn 123 nghìn vụ buôn lậu, gian lận thương mại trong năm 2025

Xử lý hơn 123 nghìn vụ buôn lậu, gian lận thương mại trong năm 2025

Pháp luật - Hoàng Minh - 17:31, 09/01/2026
Trong năm 2025, công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tiếp tục được các lực lượng chức năng triển khai quyết liệt. Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia, toàn quốc đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 123.513 vụ việc vi phạm, góp phần quan trọng vào việc ổn định thị trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Nhiều hoạt động đặc sắc tại Lễ hội hoa Mai anh đào - Đà Lạt 2026

Nhiều hoạt động đặc sắc tại Lễ hội hoa Mai anh đào - Đà Lạt 2026

Tin tức - Minh Thu - 17:28, 09/01/2026
Thông tin từ Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng cho biết, Lễ hội hoa Mai anh đào - Đà Lạt 2026 dự kiến khai mạc tối 16/1/2026, tại quảng trường Lâm Viên, với nhiều hoạt động đặc sắc.