Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Người “giữ lửa” nghệ thuật bài Chòi

Sơn Gia Phúc - 17:04, 21/07/2020

Năm nay, Nghệ nhân Ưu tú Đặng Đức Lai ở thôn Kỳ Phú, xã Tam Phước, huyện Phú Ninh (Quảng Nam) đã bước sang tuổi 74. Dù hoàn cảnh khó khăn, nhưng với niềm đam mê cháy bỏng, hết mình với loại hình nghệ thuật hô bài chòi, nghệ nhân đã dày công “truyền lửa”, đào tạo thế hệ trẻ phát triển bài Chòi, đem lại món ăn tinh thần ở vùng quê nông thôn mới Kỳ Phú.

Bài Chòi được tổ chức ở vùng quê xã Tam Phước, huyện Phú Ninh (Quảng Nam)
Bài Chòi được tổ chức ở vùng quê xã Tam Phước, huyện Phú Ninh (Quảng Nam)

Theo lời Nghệ nhân Đặng Đức Lai, bài Chòi là loại hình văn hóa độc đáo, là niềm đam mê cháy bỏng, là tiếng lòng của quê hương. Bài Chòi, tạo nên đời sống tinh thần phong phú hơn. Xưa, các loại nhạc cụ dùng trong bài chòi đơn giản, giờ đây có đầy đủ trống, kèn và đàn nữa. 

Để chơi, diễn bài Chòi, thường có 9 - 11 chòi làm bằng tre lợp tranh hay rạ… Xưa, bài Chòi thường được tổ chức những ngày đầu Xuân, dịp tết Nguyên đán. Nay, được chính quyền địa phương tạo điều kiện nên bài Chòi được tổ chức vào dịp Kỷ niệm ngày Quốc khánh (2/9), Ngày miền Nam giải phóng, đất nước thống nhất (30/4), Ngày hội Đại đoàn kết, hay trong các dịp lễ hội truyền thống khác. 

Trò chơi bài Chòi được mở màn bằng câu hát mở đầu của người hô chính (Hiệu) đứng hô bài chòi, nơi có đặt ống đựng bài, trong ống thường có 32 tấm thẻ bài. Mỗi thẻ bài đều ghi tên một con bài, chia đều cho 10 người, mỗi người 3 quân, 2 quân để lại. Người cầm chịch cuộc chơi cũng có một bộ thẻ bài như vậy đựng trong một chiếc ống cao vừa đủ để anh, chị Hiệu rút được nó. Khi anh hay chị Hiệu rút con bài nào thì không đọc tên mà hát các câu ca dao, điển tích liên quan đến tên con bài đó. Người chơi nào thuộc nhiều ca dao, điển tích gắn với tên các con bài và nhanh trí đoán ra trước thì người đó thắng cuộc. 

Khoảng 5 năm trở lại đây, người dân các thôn: Cẩm Khê, Kỳ Phú, Phú Mỹ, Thành Mỹ xã Tam Phước, huyện Phú Ninh và một số xã vùng phụ cận, đã quen với hình ảnh ông Đặng Đức Lai - thành viên Câu lạc bộ (CLB) hô hát bài Chòi thôn Kỳ Phú với chiếc loa sắt trên xe máy và tiếng rao vang vọng xóm làng vào mỗi chiều, để thông báo chương trình phục vụ bài Chòi tại sân Nhà Văn hóa thôn. Hàng trăm buổi hô hát bài Chòi trong và ngoài xã đã diễn ra và cùng với đó là những niềm vui đọng lại nơi các thành viên trong CLB, cũng như khán giả quê nhà… Chính ông Lai cùng lực lượng nòng cốt trong CLB tham gia biểu diễn ở nhiều nơi, góp phần giữ gìn và truyền ngọn lửa đam mê nghệ thuật bài Chòi đến với công chúng, nhất là giới trẻ. 

Ông Phạm Hồng Phước, Chủ nhiệm CLB bài Chòi thôn Kỳ Phú cho biết: Ông Lai thường dạy miễn phí cho những ai say mê các làn điệu bài Chòi cổ. CLB đã phối hợp với Trung tâm học tập cộng đồng xã Tam Phước mở lớp hát dân ca nhằm giúp lớp trẻ biết thêm những làn điệu dân ca, trong đó đặc biệt là dân ca bài Chòi xứ Quảng, góp phần khôi phục và lưu giữ lại các làn điệu dân ca cho các thế hệ mai sau. Ông Lai được tín nhiệm giao nhiệm vụ đến với lớp học cộng đồng xã Tam Phước, để truyền cho lớp con cháu âm nhạc truyền thống. Lớp học không chỉ dạy lý thuyết đơn thuần, vào những đêm 16 âm lịch hằng tháng, các em còn được CLB cho hô hát bài Chòi, giúp các em yêu quý hơn những giá trị nghệ thuật dân tộc để phục vụ tích cực đời sống tinh thần của bà con sau này.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin nổi bật trang chủ
Sáu luật mới chính thức có hiệu lực từ ngày 1/3

Sáu luật mới chính thức có hiệu lực từ ngày 1/3

Tin tức - Minh Thu - 23 phút trước
Từ ngày 1/3/2026, sáu luật mới có hiệu lực áp dụng, bao gồm: Luật Trí tuệ nhân tạo 2025; Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân 2025; Luật Phục hồi, phá sản 2025; Luật Đầu tư 2025; Luật Quy hoạch 2025; Luật Bảo vệ bí mật Nhà nước 2025.
Thủ tướng Phạm Minh Chính dự Chương trình nghệ thuật chính luận

Thủ tướng Phạm Minh Chính dự Chương trình nghệ thuật chính luận "Thủ tướng Phạm Văn Đồng - Trọn đời vì nước, vì dân"

Thời sự - PV - 30 phút trước
Tối 28/2, nhân dịp Kỷ niệm 120 năm Ngày sinh Thủ tướng Phạm Văn Đồng (1/3/1906-1/3/2026), tại tỉnh Quảng Ngãi, Thủ tướng Phạm Minh Chính dự Chương trình nghệ thuật chính luận “Thủ tướng Phạm Văn Đồng - Trọn đời vì nước, vì dân".
Chương trình “Cồng chiêng cuối tuần - Thưởng thức & Trải nghiệm” chuẩn bị trở lại

Chương trình “Cồng chiêng cuối tuần - Thưởng thức & Trải nghiệm” chuẩn bị trở lại

Sắc màu 54 - T.Nhân - H.Trường - 22:33, 28/02/2026
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai vừa ban hành kế hoạch tổ chức Chương trình “Cồng chiêng cuối tuần - Thưởng thức & Trải nghiệm” năm 2026.
Kịp thời ngăn chặn 5 học sinh lớp 8 bị dụ rời địa phương đi làm thuê

Kịp thời ngăn chặn 5 học sinh lớp 8 bị dụ rời địa phương đi làm thuê

Pháp luật - Minh Nhật - 21:37, 28/02/2026
Lực lượng chức năng tỉnh Tuyên Quang vừa kịp thời ngăn chặn 5 học sinh lớp 8 ở xã Minh Tân bị người lạ trên mạng dụ rời địa phương đi làm thuê ở Bắc Ninh.
Khai mạc hội Xuân Tam Chúc 2026: Đón nhận bằng Di tích Quốc gia Đặc biệt và đại nhạc hội quy mô lớn

Khai mạc hội Xuân Tam Chúc 2026: Đón nhận bằng Di tích Quốc gia Đặc biệt và đại nhạc hội quy mô lớn

Photo - Vàng Ni - Phạm Đối - 21:25, 28/02/2026
Ngày 28/2 (tức 12 tháng Giêng năm Bính Ngọ), Hội Xuân Tam Chúc 2026 đã chính thức khai mạc tại Ninh Bình. Sự kiện năm nay đánh dấu cột mốc lịch sử, khi quần thể Tam Chúc đón nhận quyết định công nhận là Di tích Quốc gia Đặc biệt, khẳng định vị thế di sản văn hóa tâm linh trọng điểm.
Rực rỡ đường cờ Tổ quốc nơi biên cương

Rực rỡ đường cờ Tổ quốc nơi biên cương

Những ngày Tết, đồng bào DTTS Gia Lai đang lan tỏa tinh thần yêu nước, tự hào dân tộc và niềm tin tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng bằng những đường cờ Tổ quốc rực rỡ khắp biên cương.
Vùng biên giới Gia Lai rộn ràng Ngày hội Biên phòng toàn dân

Vùng biên giới Gia Lai rộn ràng Ngày hội Biên phòng toàn dân

Tin tức - Ngọc Thu - 21:20, 28/02/2026
Ngày 28/2, xã Ia Nan phối hợp với Đồn Biên phòng Ia Nan (Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai) tổ chức Hội nghị sơ kết thực hiện Chỉ thị 01 ngày 9/1/2015 của Thủ tướng Chính phủ về tổ chức phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới, gắn với tổ chức “Ngày hội Biên phòng toàn dân” năm 2026.
Hội Lim đón nhận danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Hội Lim đón nhận danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Sắc màu 54 - Minh Nhật - 18:58, 28/02/2026
Sáng 28/2, xã Tiên Du phối hợp với xã Liên Bão, tỉnh Bắc Ninh tổ chức Lễ đón nhận danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đối với Lễ hội truyền thống - Hội Lim.
Về thăm bản của đồng bào Bru Vân Kiều trước ngày bầu cử sớm

Về thăm bản của đồng bào Bru Vân Kiều trước ngày bầu cử sớm

Thời sự - Phạm Tiến - 17:49, 28/02/2026
Trước ngày bầu cử sớm, công tác chuẩn bị tại hai bản Hôi Rẫy và Nước Đắng, xã Trường Sơn (Quảng Trị) diễn ra khẩn trương và nghiêm túc. 183 cử tri là người Bru Vân Kiều cũng đã sẵn sàng thực hiện quyền và nghĩa vụ công của mình trong ngày hội bầu cử.
Thiết thực tại Ngày hội Biên phòng toàn dân ở khu vực biên giới biển

Thiết thực tại Ngày hội Biên phòng toàn dân ở khu vực biên giới biển

Xã hội - Văn Long - Tào Đạt - 17:20, 28/02/2026
Ngày 27/2, tại xã Lai Hòa, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Lai Hòa phối hợp UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Vĩnh Phước và Đồn Biên phòng Lai Hòa, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng TP. Cần Thơ tổ chức Ngày hội Biên phòng toàn dân năm 2026.
Giữ mạch nguồn tín dụng chính sách phủ kín vùng đất khó

Giữ mạch nguồn tín dụng chính sách phủ kín vùng đất khó

Kinh tế - Phương Linh - 16:52, 28/02/2026
Giữa bộn bề khó khăn của một huyện nghèo sau sắp xếp đơn vị hành chính, dòng vốn tín dụng chính sách vẫn chảy đều, bền bỉ và kịp thời về từng thôn, buôn ở nhiều khu vực khó khăn của tỉnh Đắk Lắk. Không chỉ góp phần kéo giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 2,2 - 2,4% mỗi năm, nguồn vốn ưu đãi còn tạo “điểm tựa” để đồng bào dân tộc thiểu số nâng cao thu nhập, ổn định sinh kế, kiến tạo tương lai trên chính mảnh đất quê hương.