Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Người “giữ lửa” nghệ thuật bài Chòi

Sơn Gia Phúc - 17:04, 21/07/2020

Năm nay, Nghệ nhân Ưu tú Đặng Đức Lai ở thôn Kỳ Phú, xã Tam Phước, huyện Phú Ninh (Quảng Nam) đã bước sang tuổi 74. Dù hoàn cảnh khó khăn, nhưng với niềm đam mê cháy bỏng, hết mình với loại hình nghệ thuật hô bài chòi, nghệ nhân đã dày công “truyền lửa”, đào tạo thế hệ trẻ phát triển bài Chòi, đem lại món ăn tinh thần ở vùng quê nông thôn mới Kỳ Phú.

Bài Chòi được tổ chức ở vùng quê xã Tam Phước, huyện Phú Ninh (Quảng Nam)
Bài Chòi được tổ chức ở vùng quê xã Tam Phước, huyện Phú Ninh (Quảng Nam)

Theo lời Nghệ nhân Đặng Đức Lai, bài Chòi là loại hình văn hóa độc đáo, là niềm đam mê cháy bỏng, là tiếng lòng của quê hương. Bài Chòi, tạo nên đời sống tinh thần phong phú hơn. Xưa, các loại nhạc cụ dùng trong bài chòi đơn giản, giờ đây có đầy đủ trống, kèn và đàn nữa. 

Để chơi, diễn bài Chòi, thường có 9 - 11 chòi làm bằng tre lợp tranh hay rạ… Xưa, bài Chòi thường được tổ chức những ngày đầu Xuân, dịp tết Nguyên đán. Nay, được chính quyền địa phương tạo điều kiện nên bài Chòi được tổ chức vào dịp Kỷ niệm ngày Quốc khánh (2/9), Ngày miền Nam giải phóng, đất nước thống nhất (30/4), Ngày hội Đại đoàn kết, hay trong các dịp lễ hội truyền thống khác. 

Trò chơi bài Chòi được mở màn bằng câu hát mở đầu của người hô chính (Hiệu) đứng hô bài chòi, nơi có đặt ống đựng bài, trong ống thường có 32 tấm thẻ bài. Mỗi thẻ bài đều ghi tên một con bài, chia đều cho 10 người, mỗi người 3 quân, 2 quân để lại. Người cầm chịch cuộc chơi cũng có một bộ thẻ bài như vậy đựng trong một chiếc ống cao vừa đủ để anh, chị Hiệu rút được nó. Khi anh hay chị Hiệu rút con bài nào thì không đọc tên mà hát các câu ca dao, điển tích liên quan đến tên con bài đó. Người chơi nào thuộc nhiều ca dao, điển tích gắn với tên các con bài và nhanh trí đoán ra trước thì người đó thắng cuộc. 

Khoảng 5 năm trở lại đây, người dân các thôn: Cẩm Khê, Kỳ Phú, Phú Mỹ, Thành Mỹ xã Tam Phước, huyện Phú Ninh và một số xã vùng phụ cận, đã quen với hình ảnh ông Đặng Đức Lai - thành viên Câu lạc bộ (CLB) hô hát bài Chòi thôn Kỳ Phú với chiếc loa sắt trên xe máy và tiếng rao vang vọng xóm làng vào mỗi chiều, để thông báo chương trình phục vụ bài Chòi tại sân Nhà Văn hóa thôn. Hàng trăm buổi hô hát bài Chòi trong và ngoài xã đã diễn ra và cùng với đó là những niềm vui đọng lại nơi các thành viên trong CLB, cũng như khán giả quê nhà… Chính ông Lai cùng lực lượng nòng cốt trong CLB tham gia biểu diễn ở nhiều nơi, góp phần giữ gìn và truyền ngọn lửa đam mê nghệ thuật bài Chòi đến với công chúng, nhất là giới trẻ. 

Ông Phạm Hồng Phước, Chủ nhiệm CLB bài Chòi thôn Kỳ Phú cho biết: Ông Lai thường dạy miễn phí cho những ai say mê các làn điệu bài Chòi cổ. CLB đã phối hợp với Trung tâm học tập cộng đồng xã Tam Phước mở lớp hát dân ca nhằm giúp lớp trẻ biết thêm những làn điệu dân ca, trong đó đặc biệt là dân ca bài Chòi xứ Quảng, góp phần khôi phục và lưu giữ lại các làn điệu dân ca cho các thế hệ mai sau. Ông Lai được tín nhiệm giao nhiệm vụ đến với lớp học cộng đồng xã Tam Phước, để truyền cho lớp con cháu âm nhạc truyền thống. Lớp học không chỉ dạy lý thuyết đơn thuần, vào những đêm 16 âm lịch hằng tháng, các em còn được CLB cho hô hát bài Chòi, giúp các em yêu quý hơn những giá trị nghệ thuật dân tộc để phục vụ tích cực đời sống tinh thần của bà con sau này.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
“Sứ giả” mang âm nhạc dân tộc và nhạc cụ bằng tre nứa ra thế giới

“Sứ giả” mang âm nhạc dân tộc và nhạc cụ bằng tre nứa ra thế giới

Nơi lưng chừng dãy Trường Sơn, bên dòng Sê San xanh thẳm, Nghệ nhân Ưu tú Rơ Châm Tih lặng lẽ giữ gìn những thanh âm cổ xưa của người Gia Rai như một sứ mệnh. Không chỉ là người chơi đàn, ông còn là người chắt chiu hồn cốt đại ngàn từ tre nứa, đưa văn hóa dân tộc vượt biên giới, lan xa đến tận trời Âu, đất Nhật...
Tin nổi bật trang chủ
Thủ tướng: Thực hiện hiệu quả tầm nhìn chiến lược, tự chủ chiến lược, mục tiêu chiến lược

Thủ tướng: Thực hiện hiệu quả tầm nhìn chiến lược, tự chủ chiến lược, mục tiêu chiến lược

Phát biểu tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025, triển khai phương hướng, nhiệm vụ năm 2026 của Đảng bộ Chính phủ, Bí thư Đảng ủy, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh, trong thực hiện các nhiệm vụ chính trị thời gian tới, cần tiếp tục tập trung xây dựng, hoàn thiện và thực hiện có hiệu quả tầm nhìn chiến lược, tự chủ chiến lược, hai mục tiêu chiến lược 100 năm; trên cơ sở đó thực hiện 5 chiến lược cụ thể: Hoàn thiện thể chế chiến lược, huy động nguồn lực chiến lược, đầu tư hạ tầng chiến lược, phát triển công nghệ chiến lược và giữ cân bằng chiến lược.
Ấn tượng phiên Livestream quảng bá mô hình du lịch cộng đồng

Ấn tượng phiên Livestream quảng bá mô hình du lịch cộng đồng

Sản phẩm - Thị trường - Lê Hường - 22:16, 11/01/2026
Ngày 11/1, tại Hợp tác xã dệt thổ cẩm Tơng Bông ở buôn du lịch cộng đồng Tơng Jú, UBND phường Ea Kao, tỉnh Đắk Lắk tổ chức chương trình Livestream với chủ đề “Buôn Tơng Jú - Ea Kao xin chào”. Chương trình Livestream phát trực tiếp trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Zalo OA, TikTok…
Khánh Hòa tập trung đầu tư hạ tầng giao thông các xã miền núi

Khánh Hòa tập trung đầu tư hạ tầng giao thông các xã miền núi

Dân tộc - Tôn giáo - T.Nhân - 17:53, 11/01/2026
Những năm qua, tỉnh Khánh Hòa luôn coi đầu tư hạ tầng giao thông cho các địa bàn khó khăn là nhiệm vụ quan trọng. Nhờ đó, nhiều tuyến đường tại vùng đồng bào DTTS đã được xây dựng, nâng cấp, góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông liên vùng, liên xã, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương hàng hóa.
Ngày hội công nghệ của ngành Điện miền Bắc

Ngày hội công nghệ của ngành Điện miền Bắc

Kinh tế - P.V - 10:25, 11/01/2026
Ngay trong những ngày đầu tiên của năm 2026, khi guồng quay sản xuất - kinh doanh của nền kinh tế vừa được khởi động trở lại sau kỳ nghỉ năm mới, Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) dự kiến tổ chức chuỗi sự kiện có ý nghĩa đặc biệt đối với ngành Điện: Triển lãm Khoa học Công nghệ - Techshow EVNNPC 2026, gắn với Hội nghị Tổng kết công tác sản xuất, kinh doanh năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026.
Đồng chí Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị tổng kết năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Đảng ủy Chính phủ

Đồng chí Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị tổng kết năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Đảng ủy Chính phủ

Thời sự - PV - 09:45, 11/01/2026
Sáng 11/1, Đảng ủy Chính phủ tổ chức Hội nghị tổng kết công tác năm 2025, triển khai phương hướng, nhiệm vụ năm 2026. Đồng chí Phạm Minh Chính, Bí thư Đảng ủy, Thủ tướng Chính phủ chủ trì Hội nghị.
Đắm say cao nguyên Bảo Lộc mùa hoa phượng vàng

Đắm say cao nguyên Bảo Lộc mùa hoa phượng vàng

Du lịch - Nguyễn Hoàn - 09:29, 11/01/2026
Những ngày đầu năm 2026 này, hoa phượng vàng lại khoe sắc trên khắp các phố phường Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng khiến xứ sở cao nguyên này càng trở nên thơ mộng và lãng mạn, đủ sức níu chân bao lữ khách. Nếu như phượng đỏ, phượng hồng là âm thanh của mùa Hè, thì loài hoa phượng vàng ở cao nguyên Bảo Lộc, lại là “sứ giả” của mùa Xuân, tạo nên sắc Xuân rất riêng giữa đất trời cao nguyên.
Hẹn nhau tại "Tết Mông Xuống Phố - Xyoo Tshiab Nram Nroog 2026"

Hẹn nhau tại "Tết Mông Xuống Phố - Xyoo Tshiab Nram Nroog 2026"

Đánh dấu chặng đường 1 thập kỷ bền bỉ lan tỏa bản sắc văn hóa vùng cao giữa lòng Hà Nội, sự kiện "Tết Mông Xuống Phố 2026" hứa hẹn sẽ là một kỳ lễ hội đặc biệt và quy mô. Để chuẩn bị cho cột mốc ý nghĩa này, Ban Tổ chức vừa chính thức công bố địa điểm diễn ra chương trình vào ngày 31/1/2026 tới đây, tại Không gian Văn hóa Sáng tạo - Phố Trịnh Công Sơn (Tây Hồ, Hà Nội).
Quảng Ngãi: Người dân phát triển kinh tế gắn với bảo vệ rừng

Quảng Ngãi: Người dân phát triển kinh tế gắn với bảo vệ rừng

Kinh tế - T.Nhân – H.Trường - 09:24, 11/01/2026
Thông qua Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi (Chương trình MTQG 1719), các địa phương trong tỉnh Quảng Ngãi đã triển khai chính sách phát triển lâm nghiệp gắn với hỗ trợ, tạo nguồn sinh kế bền vững từ rừng. Nhờ đó, nhiều người dân có thu nhập ổn định, vươn lên thoát nghèo.
Thủ tướng: Sớm hoàn thiện chương trình hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam ra thế giới

Thủ tướng: Sớm hoàn thiện chương trình hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam ra thế giới

Thời sự - PV - 22:42, 10/01/2026
Tối 10/1, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị trực tuyến với các Đại sứ, Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài về tổng kết công tác ngoại giao kinh tế năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026.
Hẹn nhau tại

Hẹn nhau tại "Tết Mông Xuống Phố - Xyoo Tshiab Nram Nroog 2026"

Media - Vàng Ni - 22:23, 10/01/2026
Đánh dấu chặng đường 1 thập kỷ bền bỉ lan tỏa bản sắc văn hóa vùng cao giữa lòng Hà Nội, sự kiện "Tết Mông Xuống Phố 2026" hứa hẹn sẽ là một kỳ lễ hội đặc biệt và quy mô. Để chuẩn bị cho cột mốc ý nghĩa này, Ban Tổ chức vừa chính thức công bố địa điểm diễn ra chương trình vào ngày 31/1/2026 tới đây, tại Không gian Văn hóa Sáng tạo - Phố Trịnh Công Sơn (Tây Hồ, Hà Nội).
Đón Xuân sớm trên đảo tiền tiêu Thổ Chu

Đón Xuân sớm trên đảo tiền tiêu Thổ Chu

Thời sự - Như Tâm - 22:15, 10/01/2026
Giữa trùng khơi vùng biển Tây Nam của Tổ quốc, khi đất liền vừa rộn ràng chuẩn bị cho những ngày giáp Tết, thì hơi ấm mùa Xuân đã theo những chuyến tàu vượt sóng đến với đảo tiền tiêu Thổ Chu thuộc đặc khu Thổ Châu, tỉnh An Giang. Chuyến công tác thăm, chúc Tết của các đoàn đại biểu Trung ương, địa phương và lực lượng vũ trang không chỉ mang theo tình cảm, niềm tin của đất liền, mà còn tiếp thêm động lực để quân và dân nơi đây vững vàng nơi đầu sóng ngọn gió, giữ vững chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.
Công an Đắk Lắk bàn giao 176 mái ấm cho người dân vùng lũ

Công an Đắk Lắk bàn giao 176 mái ấm cho người dân vùng lũ

Xã hội - Lê Hường - 22:03, 10/01/2026
Ngày 10/1, Công an tỉnh Đắk Lắk phối hợp với cấp ủy Đảng, chính quyền các xã, phường trên địa bàn tỉnh đã đồng loạt tổ chức bàn giao 100% căn nhà cho các hộ dân có nhà bị sập đổ, hư hại hoàn toàn bởi thiên tai. Đây là những ngôi nhà nằm trong khuôn khổ “Chiến dịch Quang Trung” do Công an tỉnh Đắk Lắk chủ trì xây dựng.