Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Người “giữ lửa” nghệ thuật bài Chòi

Sơn Gia Phúc - 17:04, 21/07/2020

Năm nay, Nghệ nhân Ưu tú Đặng Đức Lai ở thôn Kỳ Phú, xã Tam Phước, huyện Phú Ninh (Quảng Nam) đã bước sang tuổi 74. Dù hoàn cảnh khó khăn, nhưng với niềm đam mê cháy bỏng, hết mình với loại hình nghệ thuật hô bài chòi, nghệ nhân đã dày công “truyền lửa”, đào tạo thế hệ trẻ phát triển bài Chòi, đem lại món ăn tinh thần ở vùng quê nông thôn mới Kỳ Phú.

Bài Chòi được tổ chức ở vùng quê xã Tam Phước, huyện Phú Ninh (Quảng Nam)
Bài Chòi được tổ chức ở vùng quê xã Tam Phước, huyện Phú Ninh (Quảng Nam)

Theo lời Nghệ nhân Đặng Đức Lai, bài Chòi là loại hình văn hóa độc đáo, là niềm đam mê cháy bỏng, là tiếng lòng của quê hương. Bài Chòi, tạo nên đời sống tinh thần phong phú hơn. Xưa, các loại nhạc cụ dùng trong bài chòi đơn giản, giờ đây có đầy đủ trống, kèn và đàn nữa. 

Để chơi, diễn bài Chòi, thường có 9 - 11 chòi làm bằng tre lợp tranh hay rạ… Xưa, bài Chòi thường được tổ chức những ngày đầu Xuân, dịp tết Nguyên đán. Nay, được chính quyền địa phương tạo điều kiện nên bài Chòi được tổ chức vào dịp Kỷ niệm ngày Quốc khánh (2/9), Ngày miền Nam giải phóng, đất nước thống nhất (30/4), Ngày hội Đại đoàn kết, hay trong các dịp lễ hội truyền thống khác. 

Trò chơi bài Chòi được mở màn bằng câu hát mở đầu của người hô chính (Hiệu) đứng hô bài chòi, nơi có đặt ống đựng bài, trong ống thường có 32 tấm thẻ bài. Mỗi thẻ bài đều ghi tên một con bài, chia đều cho 10 người, mỗi người 3 quân, 2 quân để lại. Người cầm chịch cuộc chơi cũng có một bộ thẻ bài như vậy đựng trong một chiếc ống cao vừa đủ để anh, chị Hiệu rút được nó. Khi anh hay chị Hiệu rút con bài nào thì không đọc tên mà hát các câu ca dao, điển tích liên quan đến tên con bài đó. Người chơi nào thuộc nhiều ca dao, điển tích gắn với tên các con bài và nhanh trí đoán ra trước thì người đó thắng cuộc. 

Khoảng 5 năm trở lại đây, người dân các thôn: Cẩm Khê, Kỳ Phú, Phú Mỹ, Thành Mỹ xã Tam Phước, huyện Phú Ninh và một số xã vùng phụ cận, đã quen với hình ảnh ông Đặng Đức Lai - thành viên Câu lạc bộ (CLB) hô hát bài Chòi thôn Kỳ Phú với chiếc loa sắt trên xe máy và tiếng rao vang vọng xóm làng vào mỗi chiều, để thông báo chương trình phục vụ bài Chòi tại sân Nhà Văn hóa thôn. Hàng trăm buổi hô hát bài Chòi trong và ngoài xã đã diễn ra và cùng với đó là những niềm vui đọng lại nơi các thành viên trong CLB, cũng như khán giả quê nhà… Chính ông Lai cùng lực lượng nòng cốt trong CLB tham gia biểu diễn ở nhiều nơi, góp phần giữ gìn và truyền ngọn lửa đam mê nghệ thuật bài Chòi đến với công chúng, nhất là giới trẻ. 

Ông Phạm Hồng Phước, Chủ nhiệm CLB bài Chòi thôn Kỳ Phú cho biết: Ông Lai thường dạy miễn phí cho những ai say mê các làn điệu bài Chòi cổ. CLB đã phối hợp với Trung tâm học tập cộng đồng xã Tam Phước mở lớp hát dân ca nhằm giúp lớp trẻ biết thêm những làn điệu dân ca, trong đó đặc biệt là dân ca bài Chòi xứ Quảng, góp phần khôi phục và lưu giữ lại các làn điệu dân ca cho các thế hệ mai sau. Ông Lai được tín nhiệm giao nhiệm vụ đến với lớp học cộng đồng xã Tam Phước, để truyền cho lớp con cháu âm nhạc truyền thống. Lớp học không chỉ dạy lý thuyết đơn thuần, vào những đêm 16 âm lịch hằng tháng, các em còn được CLB cho hô hát bài Chòi, giúp các em yêu quý hơn những giá trị nghệ thuật dân tộc để phục vụ tích cực đời sống tinh thần của bà con sau này.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Tết Đầu lúa- Lễ hội văn hóa đặc sắccủa đồng bào Cơ ho và Raglay

Tết Đầu lúa- Lễ hội văn hóa đặc sắccủa đồng bào Cơ ho và Raglay

Sau gần 30 năm phục dựng, Tết Đầu lúa của đồng bào Cơ Ho và Raglay ở xã Phan Sơn, tỉnh Lâm Đồng đã trở thành lễ hội gắn với tín ngưỡng nông nghiệp đặc sắc của đồng bào. Việc duy trì lễ hội không chỉ góp phần gìn giữ bản sắc mà còn tạo sức hút cho du lịch vùng cao.
Tin nổi bật trang chủ
Tết Đầu lúa- Lễ hội văn hóa đặc sắccủa đồng bào Cơ ho và Raglay

Tết Đầu lúa- Lễ hội văn hóa đặc sắccủa đồng bào Cơ ho và Raglay

Sắc màu 54 - NNƯT Lâm Tấn Bình - 19:15, 15/04/2026
Sau gần 30 năm phục dựng, Tết Đầu lúa của đồng bào Cơ Ho và Raglay ở xã Phan Sơn, tỉnh Lâm Đồng đã trở thành lễ hội gắn với tín ngưỡng nông nghiệp đặc sắc của đồng bào. Việc duy trì lễ hội không chỉ góp phần gìn giữ bản sắc mà còn tạo sức hút cho du lịch vùng cao.
Gia Lai: 5 nhân viên tuần tra rừng bị ong đốt, 1 người tử vong

Gia Lai: 5 nhân viên tuần tra rừng bị ong đốt, 1 người tử vong

Tin tức - T.Nhân-H.Trường - 19:12, 15/04/2026
Chiều 15/4, lãnh đạo UBND phường Quy Nhơn Tây (tỉnh Gia Lai) xác nhận trên địa bàn phường xảy ra vụ việc 5 nhân viên bảo vệ rừng, thuộc Công ty TNHH Lâm nghiệp Quy Nhơn bị ong đốt, khiến 1 người tử vong và 4 người phải đi cấp cứu.
Du lịch Concert - Khi âm nhạc trở thành “đòn bẩy” mới của ngành Du lịch Việt

Du lịch Concert - Khi âm nhạc trở thành “đòn bẩy” mới của ngành Du lịch Việt

Du lịch - Hồng Phúc - 17:41, 15/04/2026
Không chỉ dừng lại ở những chuyến đi nghỉ dưỡng hay tham quan, ngày càng nhiều du khách lựa chọn Việt Nam như một điểm đến để du lịch Concert. Sự kết hợp giữa âm nhạc và du lịch đang mở ra một xu hướng mới, nơi mỗi sự kiện không chỉ là một đêm diễn, mà còn là cú hích kinh tế và cơ hội quảng bá hình ảnh quốc gia.
Ấn định thời gian bốc thăm chia bảng Asian Cup 2027: Cơ hội nào cho Đội tuyển Việt Nam?

Ấn định thời gian bốc thăm chia bảng Asian Cup 2027: Cơ hội nào cho Đội tuyển Việt Nam?

Thể thao - Hoàng Quý - 17:40, 15/04/2026
Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC) vừa ấn định ngày bốc thăm chia bảng Asian Cup 2027 sẽ diễn ra vào ngày 9/5, tại Riyadh (Saudi Arabia). Với việc nằm ở nhóm hạt giống số 3, Đội tuyển Việt Nam đứng trước cả cơ hội lẫn thách thức trong mục tiêu vượt qua vòng bảng.
Gửi

Gửi "hồn quê" trên từng vành nón lá

Xã hội - Lê Hường - 17:31, 15/04/2026
Với mong muốn giữ nghề làm nón lá truyền thống, những người phụ nữ lớn tuổi ở xã Hòa Thịnh, tỉnh Đắk Lắk vẫn ngày ngày lặng lẽ luồn từng mũi kim lên vành nón lá. Với các chị, các mẹ, công việc không chỉ là mưu sinh, mà còn gửi trong đó chút hồn quê, ký ức và nếp sống của làng.
Quản lý tiền công đức - Cách làm minh bạch tại đền Cửa Ông

Quản lý tiền công đức - Cách làm minh bạch tại đền Cửa Ông

Tiền công đức - nguồn lực hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm tại các cơ sở tín ngưỡng lâu nay vẫn là “vùng nhạy cảm” trong quản lý. Từ cách làm minh bạch tại đền Cửa Ông (Quảng Ninh), câu hỏi đặt ra không còn là có cần kiểm soát hay không, mà là kiểm soát bằng cơ chế nào để giữ được niềm tin.
Người dân

Người dân "mỏi mòn" chờ cầu bắc qua lòng hồ thủy điện Ya Ly

Xã hội - Ngọc Chí - 17:25, 15/04/2026
Dự án cầu và đường dẫn bắc qua lòng hồ thủy điện Ya Ly có tổng mức đầu tư hơn 169 tỷ đồng được kỳ vọng sẽ tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội cho xã Ia Chim và xã Ya Ly, tỉnh Quảng Ngãi. Tuy nhiên, đến nay đã quá thời gian hoàn thành nhưng giá trị thực hiện hợp đồng đến nay mới chỉ đạt hơn 32%.
Quảng Ngãi: Tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để tăng tỷ lệ giải ngân vốn Chương trình MTQG 1719

Quảng Ngãi: Tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để tăng tỷ lệ giải ngân vốn Chương trình MTQG 1719

Dân tộc - Tôn giáo - Ngọc Chí - 16:54, 15/04/2026
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Ngọc Sâm yêu cầu các sở, ngành, địa phương phải tháo gỡ mọi khó khăn, vướng mắc để tăng tỷ lệ giải ngân vốn Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030, giai đoạn I: Từ năm 2021 - 2025 (Chương trình MTQG 1719).
Gia Lai: Siết chặt quản lý tàu cá và hỗ trợ chuyển đổi nghề cho ngư dân

Gia Lai: Siết chặt quản lý tàu cá và hỗ trợ chuyển đổi nghề cho ngư dân

Xã hội - T.Nhân - H.Trường - 16:41, 15/04/2026
UBND tỉnh Gia Lai chỉ đạo các cơ quan, ban ngành, địa phương quản lý chặt hoạt động của tàu cá, xử lý nghiêm các vi phạm. Đồng thời, đẩy nhanh tiến độ hỗ trợ ngư dân chuyển đổi nghề, ổn định sinh kế.
Thanh Hóa phát động Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc năm 2026

Thanh Hóa phát động Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc năm 2026

Tin tức - Quỳnh Trâm - 16:16, 15/04/2026
Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc tại Thanh Hóa tiếp tục khẳng định vai trò là “đòn bẩy” phát triển văn hóa đọc, góp phần bồi dưỡng tri thức, nhân cách cho thế hệ trẻ.
Tháng Ba về miền Đất Tổ

Tháng Ba về miền Đất Tổ

Xã hội - Việt Hà - 15:50, 15/04/2026
Mỗi độ tháng Ba âm lịch, hành trình về Phú Thọ không chỉ là chuyến đi lễ hội, mà là cuộc trở về với cội nguồn dân tộc. Năm 2026, trong không gian Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa Du lịch Đất Tổ 2026, những giá trị của Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và Hát Xoan Phú Thọ lại một lần nữa được lan tỏa và bền bỉ trong tâm thức người Việt.