Những ngôi làng đánh thức tình yêu Tổ quốc

A Pa Chải - vẻ đẹp nguyên bản của văn hóa biên giới

Điểm cực Tây A Pa Chải, thuộc xã Sín Thầu, tỉnh Điện Biên được coi là điểm cực có nhiều cái nhất: Đường xa và khó đi nhất Việt Nam, là nơi một con gà gáy thì cả 3 nước Việt Nam - Lào - Trung Quốc đều nghe. Để đến được đây, phải vượt qua quãng đường dài khoảng 280 km từ trung tâm phường Điện Biên Phủ đến trung tâm xã Sín Thầu, sau đó liên hệ với Đồn Biên phòng A Pa Chải để được dẫn đường lên cột mốc. Các bạn trẻ Việt Nam vẫn coi việc chạm tay vào cột mốc biên cương như một cách thể hiện tình yêu Tổ quốc và niềm tự hào về chủ quyền quốc gia.

Đường xa xôi là vậy nhưng Sín Thầu luôn đón nhiều đoàn khách tới thăm, nhất là thời điểm từ Tết truyền thống đến hết mùa khô năm sau. Trên hành trình chinh phục, thăm cột mốc số 0 ở cực Tây A Pa Chải, du khách có thể nghỉ chân để tìm hiểu, trải nghiệm văn hóa của đồng bào dân tộc Hà Nhì tại các bản Tả Kố Khừ, A Pa Chải gần đó.

Ông Đỗ Thùy Giang - Phó Chủ tịch UBND xã Sín Thầu, cho biết: Trong 9 tháng đầu năm 2025, xã đón hơn 2.000 lượt khách du lịch đến trải nghiệm hoặc thăm thân. Tại xã Sín Thầu, nhiều phong tục, tập quán truyền thống được người Hà Nhì bảo tồn trọn vẹn: Những ngôi nhà trình tường bằng đất; các lễ hội cổ truyền như Tết Hồ Sự Chà, Tết mùa mưa Dế Khù Chà; đặc biệt Lễ Cúng bản (Gạ Ma Thú) đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.

Những giá trị này trở thành lợi thế để phát triển du lịch cộng đồng, tạo không gian trải nghiệm văn hóa độc đáo cho du khách. Đến đây, du khách được thưởng thức những món ăn dân dã đậm hương vị núi rừng, chiêm ngưỡng trang phục rực rỡ của phụ nữ Hà Nhì, nghe dân ca, xem dân vũ và hòa mình vào các trò chơi truyền thống. Tất cả tạo nên một bản hòa âm quyến rũ của miền cực Tây.

Mùa Đông đến, những cung đường vốn xa xôi bỗng trở nên thơ mộng bởi sắc vàng của hoa dã quỳ, màu bạc của lau lách ánh lên trong nắng.

Theo ông Đỗ Thùy Giang, Sín Thầu đã hình thành đội ngũ làm du lịch cộng đồng khá bài bản tại các bản Tả Kố Khừ và A Pa Chải. Một số hộ làm Homestay phục vụ khách lưu trú, góp phần tạo sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân.

Lô Lô Chải - Sức hút vùng biên cương

Cuối năm, thời điểm hoa tam giác mạch nở rộ trên các triền đồi, biến Hà Giang thành bức tranh rực rỡ. Tại cực Bắc Lũng Cú, cột cờ quốc gia kiêu hãnh giữa trời cao, mỗi ngày đón hàng nghìn du khách. Không chỉ tham quan cột cờ, nhiều người còn tìm đến các bản văn hóa cộng đồng ngay dưới chân núi Rồng để trải nghiệm đời sống văn hóa người DTTS.

Trong hành trình ấy, Lô Lô Chải, xã Lũng Cú là điểm dừng chân không thể bỏ qua. Bản này vừa được Tổ chức Du lịch Liên hợp quốc (UN Tourism) vinh danh trong danh sách tiêu biểu về phát triển du lịch bền vững. Nằm trên vùng cao cheo leo, Lô Lô Chải hấp dẫn du khách bởi vẻ đẹp văn hóa đặc trưng của người Lô Lô - một dân tộc ít người nhưng có bản sắc phong phú và cách gìn giữ văn hóa vô cùng đáng trân trọng.

Trong không gian ấm cúng của Homestay của gia đình, ông Sình Dỉ Gai, Trưởng thôn chia sẻ: Lô Lô Chải có 120 hộ dân, trong đó 56 hộ làm Homestay; gần 40 hộ khác trồng trọt, chăn nuôi để cung cấp thực phẩm sạch cho các cơ sở du lịch. Hành trình làm du lịch của bản bắt đầu từ năm 2011, trải qua vô vàn khó khăn mới có được như ngày hôm nay.

Điều khiến du khách yêu mến Lô Lô Chải chính là cách người dân phát triển kinh tế nhưng vẫn gìn giữ cái gốc văn hóa. Dạo bước trong bản, du khách dễ dàng bắt gặp những ngôi nhà trình tường cổ làm từ đất, vẫn nguyên sắc nâu trầm của thời gian; những mái ngói âm dương mềm mại; hàng rào đá, ô cửa sổ nhỏ hay cánh cửa gỗ đơn sơ - tất cả được giữ gìn như vốn có. Những ngôi nhà thấp, ấm áp mùa Đông, mát mẻ mùa Hè ấy đã nuôi dưỡng bao thế hệ người Lô Lô qua nhiều thế kỷ.

Đến những bản làng của đồng bào các dân tộc nơi biên giới hôm nay, nhiều du khách không khỏi ngỡ ngàng bởi sự gọn gàng, sạch sẽ, đầy tính thẩm mỹ và giàu bản sắc. Trên đường đi, chúng tôi gặp không ít du khách châu Á, châu Âu, châu Mỹ đến đây để được trải nghiệm, khám phá.

Du lịch vùng biên giới không chỉ mang đến cảm giác phiêu lưu, mà còn đánh thức những rung động rất mãnh liệt. Du khách đến đây không chỉ để nhìn ngắm cảnh núi non hùng vĩ, sông suối xanh trong hay sắc hoa tươi đẹp, mà còn để yêu hơn con người và văn hóa bản địa nguyên sơ tuyệt đẹp.