Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Nơi lưu giữ bản sắc văn hóa dân tộc Lự

PV - 11:27, 27/08/2020

Với 561 hộ, 2.747 nhân khẩu, xã Bản Hon (huyện Tam Đường, Lai Châu) có 2 dân tộc sinh sống, trong đó dân tộc Lự chiếm 89,83%. Trải qua nhiều năm tháng, đồng bào dân tộc Lự nơi đây vẫn lưu giữ được bản sắc văn hóa độc đáo của dân tộc mình.

Đội văn nghệ bản Thẳm, xã Bản Hon (huyện Tam Đường, tỉnh Lai Châu) luyện tập điệu múa giỏ của dân tộc Lự.
Đội văn nghệ bản Thẳm, xã Bản Hon (huyện Tam Đường, tỉnh Lai Châu) luyện tập điệu múa giỏ của dân tộc Lự.

Khi biết chúng tôi muốn tìm hiểu bản sắc văn hóa dân tộc Lự, anh Lò Văn Lả - Phó Chủ tịch UBND xã Bản Hon cho biết: “Từ bao đời nay, người Lự xã Bản Hon gắn liền với sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi gia súc, gia cầm. Những lúc nông nhàn, phụ nữ Lự thường quây quần thêu thùa, may áo, váy. Thiếu nữ Lự trước khi lấy chồng phải thành thạo việc dệt vải, thêu khăn, gối cho từng thành viên trong gia đình. Sản phẩm dệt của người Lự khá phong phú như: khăn đội đầu, váy, áo, thắt lưng, túi…”.

Đúng như lời anh Lả nói, hầu hết gia đình người dân tộc Lự xã Bản Hon đều có dụng cụ se sợi, quay sợi và khung cửi dệt vải. Đây là một trong những nét đặc sắc văn hoá truyền thống dân tộc Lự. Từ đôi bàn tay khéo léo, phụ nữ dân tộc Lự thêu, dệt thủ công những họa tiết hoa văn độc đáo. Đối với trang phục áo của người phụ nữ Lự được thiết kế khá tỷ mỷ, công phu như: nhuộm chàm, xẻ ngực, vạt trái đè lên vạt phải và được buộc thắt bởi những dây tua sặc sỡ. Ngày thường, phụ nữ Lự mặc váy chàm với họa tiết thêu đơn giản để thuận lợi trong công việc đồng áng, bếp núc. Dịp lễ, tết hoặc gia đình có khách quý, phụ nữ Lự mặc váy 2 lớp với hoa văn 3 tầng trang trí đẹp mắt, phần trên được dệt với những họa tiết hình quả trám, phần dưới vải chàm đen, phần gấu váy có điểm thêm màu vàng, đỏ, đẹp mắt.

Song song với trang phục, phụ nữ Lự xã Bản Hon đeo vòng cổ, vòng tay bằng bạc, nhôm hoặc đồng. Vòng vía được làm bằng sợi chỉ chàm đeo tay người Lự có ý nghĩa tránh gió, tránh những điều không may. Phụ nữ Lự đeo hoa tai dạng ống, có sợi chỉ xiên qua để treo các chùm hoa sặc sỡ. Trang phục của phụ nữ dân tộc Lự được kết hợp cùng trang sức, khăn đầu làm tăng thêm vẻ đẹp mặn mà, đằm thắm. Chị Lò Thị Đăm, dân tộc Lự ở bản Thẳm (xã Bản Hon) tâm sự: “Tôi được mẹ dạy cho cách cuốn khăn nghiêng về phía trái, để lộ gương mặt trước những đường viền khăn thêu hoa văn màu trắng, kẻ sọc. Tôi tự tay thêu, dệt cho mình vài chiếc túi thổ cẩm với đủ màu sắc rực rỡ đeo ngang sườn mỗi khi xuống chợ. Đây là sản phẩm có giá trị cả về thẩm mỹ và giá trị truyền thống dân tộc Lự mà tôi rất yêu thích”.

Thực tế, trang phục nam dân tộc Lự xã Bản Hon đơn giản với quần, áo được nhuộm chàm đen. Áo cánh nam dân tộc Lự xẻ ngực, cài cúc tết dây vải, có hai túi ở hai vạt. Trước đây, nam dân tộc Lự đội khăn đen gấp nếp cuốn nhiều vòng nhưng giờ đây họ ít khi đội khăn. Người Lự trước đây chủ yếu sản xuất theo hình thức tự cung, tự cấp. Đàn ông dân tộc Lự phải thực hiện từ dựng nhà, đến làm trang thiết bị, vật dụng thiết yếu phục vụ cho cuộc sống sinh hoạt của gia đình. Giờ đây, nam giới dân tộc Lự lưu giữ nghề thủ công như: mộc, đan lát và thợ rèn. Theo một số phụ nữ dân tộc Lự ở bản Hon (xã Bản Hon) thì trước đây, trẻ em gái từ 13 - 14 tuổi trở lên đều phải nhuộm răng đen từ loại cây gỗ được gọi là “mạy chum cài” hay “mạy tỉu” cho răng chắc và thể hiện nét đẹp của người con gái Lự. Người con gái Lự nào không nhuộm răng đen sẽ kém duyên, chàng trai Lự không lấy làm vợ. Hiện nay, con gái Lự không còn nhuộm răng đen, chỉ còn ít phụ nữ lớn tuổi vẫn còn giữ thói quen này.

Thêm một nét độc đáo nữa của dân tộc Lự xã Bản Hon phải kể đến là 7 đội văn nghệ thường xuyên luyện tập những làn điệu dân ca phong phú gắn liền với đời sống, lao động sản xuất. Dân ca dân tộc Lự được chia thành nhiều thể loại, phù hợp với đời sống thường nhật của bà con như: hát trong đám cưới, hát mừng nhà mới, hát ru con và hát đối đáp. Làn điệu dân ca dân tộc Lự là động lực, sức mạnh, thúc đẩy sự phấn khởi, thi đua lao động sản xuất và vui chơi, giải trí. Nhạc cụ truyền thống dân tộc Lự gồm: trống, chiêng, sáo. Hiện nay, nhạc cụ dân tộc Lự đang dần bị mai một, cả nghệ nhân chế tác đến người sử dụng cũng ít đi. Vừa qua, Vụ Văn hóa dân tộc, Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) phối hợp với Sở VHTT&DL, UBND huyện Tam Đường tổ chức Hội nghị tập huấn; xây dựng Câu lạc bộ Văn hóa, văn nghệ dân gian nhằm bảo tồn và phát triển giá trị văn hóa, nghệ thuật dân gian truyền thống tốt đẹp của dân tộc Lự trước nguy cơ dần bị mai một. Tại Hội nghị, nghệ nhân Lò Thị Sọn truyền dạy các làn điệu dân ca dân tộc Lự; nghệ nhân Tao Văn Ngân truyền dạy cách thổi sáo và chế tác sáo; nghệ nhân Lò Thị Khằm truyền dạy một số điệu múa dân tộc Lự. Từ đó, các nghệ nhân giao lưu, học hỏi lẫn nhau trong việc bảo tồn, giữ gìn và phát huy văn hóa truyền thống thông qua lớp tập huấn, truyền dạy.

Ngoài ra, dân tộc Lự xã Bản Hon còn lưu giữ tín ngưỡng lễ cúng rừng (còn gọi là Căm Lung) được tổ chức vào ngày mồng 3 tháng 3 và ngày mồng 6 tháng 6 âm lịch hàng năm để cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, muôn dân khỏe mạnh. Với nhiều bản sắc văn hoá truyền thống đặc sắc, dân tộc Lự xã Bản Hon bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa độc đáo, góp phần xây dựng nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Đánh thức bảo vật quốc gia để phát triển du lịch

Đánh thức bảo vật quốc gia để phát triển du lịch

Sau khi sáp nhập địa giới với tỉnh Ninh Thuận, Khánh Hòa trở thành một trong những địa phương giàu di sản bậc nhất cả nước, đặc biệt là kho tàng di sản văn hóa Chăm độc đáo. Những bảo vật quốc gia, đền tháp cổ, lễ hội truyền thống được xem như “nguồn vốn văn hóa” quý báu, tạo nền tảng để tỉnh xây dựng các sản phẩm du lịch đặc thù, nâng tầm thương hiệu điểm đến Nam Trung Bộ.
Tin nổi bật trang chủ
Vinamilk ra mắt Optimum A2 Pro+: Siêu sữa uống dinh dưỡng với lợi ích cộng hưởng vượt trội từ đạm quý A2 - 6 HMO - MFGM & DHA

Vinamilk ra mắt Optimum A2 Pro+: Siêu sữa uống dinh dưỡng với lợi ích cộng hưởng vượt trội từ đạm quý A2 - 6 HMO - MFGM & DHA

Sức khỏe - PV - 1 giờ trước
Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) chính thức ra mắt sản phẩm mới – Sữa uống dinh dưỡng Vinamilk Optimum A2 Pro+, mang đến giải pháp “siêu cộng hưởng lớn khôn” nhờ công thức lấy cảm hứng từ các dưỡng chất “vàng” có trong sữa mẹ. Với sản phẩm mới này, Vinamilk chính thức tham gia vào phân khúc sữa uống dinh dưỡng cao cấp.
Nghệ An có thêm 2 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Nghệ An có thêm 2 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Sắc màu 54 - Minh Nhật - 1 giờ trước
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa ban hành 2 quyết định công nhận Lễ hội Đền Mai Bảng ở phường Cửa Lò và Tri thức chế biến món ăn từ lươn ở Nghệ An là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Truyền thông quốc tế, AFC và FIFA đồng loạt ca ngợi chiến thắng của U23 Việt Nam trước U23 Jordan

Truyền thông quốc tế, AFC và FIFA đồng loạt ca ngợi chiến thắng của U23 Việt Nam trước U23 Jordan

Thể thao - Giải trí - Hoàng Quý - 2 giờ trước
Chiến thắng thuyết phục 2- 0 trước U23 Jordan trong trận ra quân tại Vòng chung kết U23 châu Á 2026 đã giúp U23 Việt Nam không chỉ giành trọn 3 điểm quan trọng mà còn tạo nên “cơn sốt” trên truyền thông quốc tế. Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC), Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) cùng hàng loạt cơ quan báo chí khu vực và thế giới đã dành nhiều lời khen cho màn trình diễn ấn tượng của thầy trò HLV Kim Sang-sik.
Thủ tướng: Khẩn trương đề xuất công nghệ, hình thức đầu tư với đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam

Thủ tướng: Khẩn trương đề xuất công nghệ, hình thức đầu tư với đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam

Thời sự - PV - 22:15, 06/01/2026
Chiều 6/1, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt chủ trì phiên họp thứ năm của Ban Chỉ đạo.
U23 Việt Nam 2 - 0 U23 Jordan: Khởi đầu hoàn hảo với bản lĩnh và sự hiệu quả

U23 Việt Nam 2 - 0 U23 Jordan: Khởi đầu hoàn hảo với bản lĩnh và sự hiệu quả

Thể thao - Hoàng Minh - 22:04, 06/01/2026
U23 Việt Nam đã có màn ra quân ấn tượng tại Vòng chung kết U23 châu Á 2026, khi giành chiến thắng thuyết phục 2 - 0 trước U23 Jordan, đối thủ được đánh giá giàu thể lực và kinh nghiệm tại đấu trường châu lục. Trận đấu không chỉ ghi dấu 3 điểm trọn vẹn, mà còn cho thấy sự tiến bộ rõ nét về bản lĩnh, chiến thuật và khả năng tận dụng cơ hội của thầy trò huấn luyện viên trưởng Kim Sang Sik.
Kon Chênh - Thức giấc từ du lịch cộng đồng

Kon Chênh - Thức giấc từ du lịch cộng đồng

Kon Chênh - ngôi làng hoang sơ giữa đại ngàn Măng Đen, tỉnh Quảng Ngãi, là nơi định cư của hơn 110 hộ dân, với hơn 360 nhân khẩu là đồng bào Xơ Đăng - nhánh Mơ Nâm. Với cảnh sắc thiên nhiên hùng vỹ, văn hóa độc đáo, năm 2022, một số hộ trong làng như A Nấc, Y Tuấn đã tiên phong đầu tư làm du lịch cộng đồng.
Thủ tướng Phạm Minh Chính: Vốn chờ dự án, không để dự án chờ vốn

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Vốn chờ dự án, không để dự án chờ vốn

Thời sự - PV - 19:45, 06/01/2026
Chiều 6/1, tại Hà Nội, Thủ tướng Phạm Minh Chính dự hội nghị tổng kết ngành tài chính năm 2025, triển khai kế hoạch, phương hướng năm 2026, do Bộ Tài chính tổ chức. Tại đây, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu "thay đổi trạng thái - xoay chuyển tình thế" về đầu tư công để trở thành một động lực tăng trưởng, giải ngân 100% vốn đầu tư công với tinh thần "vốn chờ dự án, không để dự án chờ vốn".
Gia Lai: Đảm bảo thực hiện hiệu quả công tác dân tộc, chính sách dân tộc trong giai đoạn mới

Gia Lai: Đảm bảo thực hiện hiệu quả công tác dân tộc, chính sách dân tộc trong giai đoạn mới

Công tác Dân tộc - Thành Nhân - 18:32, 06/01/2026
Tỉnh Gia Lai sau sáp nhập có địa bàn rộng, với 47 dân tộc cùng sinh sống, tỷ lệ đồng bào DTTS chiếm hơn 23%. Ðiều này đòi hỏi phải tổ chức triển khai thực hiện tốt công tác dân tộc, chính sách dân tộc, vừa bảo đảm an sinh vừa củng cố khối đại đoàn kết. Chúng tôi có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Minh Trưởng, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo về vấn đề này.
Luật bảo vệ dữ liệu cá nhân - củng cố niềm tin số tại Việt Nam

Luật bảo vệ dữ liệu cá nhân - củng cố niềm tin số tại Việt Nam

Pháp luật - Minh Thu - 17:22, 06/01/2026
Chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 phản ánh sự thay đổi rõ nét trong cách nhìn nhận dữ liệu, từ chỗ được coi là tài nguyên để khai thác, sang việc xác lập dữ liệu như một quyền cần được bảo vệ. Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân được xem là bước ngoặt quan trọng trong bảo vệ quyền riêng tư, bảo đảm an ninh dữ liệu và củng cố niềm tin số tại Việt Nam.
Cà Mau có 7 xã khu vực III, 91 ấp đặc biệt khó khăn

Cà Mau có 7 xã khu vực III, 91 ấp đặc biệt khó khăn

Chính sách Dân tộc - Tào Đạt - 17:18, 06/01/2026
UBND tỉnh Cà Mau vừa ban hành Quyết định về việc phê duyệt danh sách ấp vùng đồng bào DTTS, ấp đặc biệt khó khăn; xã vùng đồng bào DTTS, xã khu vực I, II, III trên địa bàn tỉnh Cà Mau giai đoạn 2026 - 2030. Đây là căn cứ quan trọng để triển khai các chính sách hỗ trợ và đầu tư phát triển kinh tế - xã hội phù hợp với từng địa bàn.
Cả nước phủ xanh khoảng 285.000 ha rừng trồng, xuất khẩu gỗ và lâm sản vượt 18 tỷ USD trong năm 2025

Cả nước phủ xanh khoảng 285.000 ha rừng trồng, xuất khẩu gỗ và lâm sản vượt 18 tỷ USD trong năm 2025

Kinh tế - Hoàng Quý - 17:00, 06/01/2026
Năm 2025 ghi dấu ấn quan trọng của ngành Lâm nghiệp Việt Nam khi cả nước tiếp tục đạt nhiều kết quả nổi bật trong trồng rừng, bảo vệ rừng và phát triển kinh tế rừng. Diện tích rừng trồng mới tăng cao, tỷ lệ che phủ rừng được duy trì ổn định, trong khi xuất khẩu gỗ và lâm sản lần đầu tiên vượt mốc 18 tỷ USD.